Култура и туризам
Среда, 31 Октомври 2012 03:01    PDF Печати Е-пошта
Приказна за канон

prikazniКанон не е само црковен закон. Канон постоел како обичај и бил уште посилен од напишаните закони во правото во државата и се применувал во сите активности во животот на народот. Канонот во Македонија постои и се применува од најстари времиња. Не е пишуван, а сите го знаат и го применуваат. Канонот е ритуал проследен со песни, ора и благослов. Се пие вино за добре дојде и се каснува лепче со сол за ситост и бериќет. Кога се гради куќа, кога се сади расад, кога се заранува дете, кога се завршува жетва и почнува гроздобер, кога се жени синот, крштевките, славите, веселбите, кога е крчма и во било која работа и настани тука се роднините пријателите, соседите во сите случувања за среќа и радост присутен е македонскиот канон длабоко вкоренет кај народот.

Повеќе...
 
Петок, 26 Октомври 2012 22:15    PDF Печати Е-пошта
Преподобна Мајка Параскева (Петковден) 27/14.X.

svetapetka2

Преподобна мајка и Чудотворка Параскева

Именден празнуваат: Петко, Петкана, Параскева, Пенка...

Светата православна црква празнува три личности со исто име Параскева-Петка поради што кај народот често се мешаат и се мисли дека се работи за иста личност. Најчесто трите се идентификуваат со Св. Петка Епиватска позната и како Трновска, чиј спомен се одбележува на 27/14 октомври. Името го добиле поради тоа што се родени во петок, а петокот како ден пред сабота,  бил ден за подготовки за празникот. Во претхристијанскиот период кај Евреите саботата бил празник, а не неделата. Оттука, Параскева значи подготовка.

Најпозната е Параскева-Петка позната како Св. Петка Епиватска или Трновска. Нејзиното житие вели дека е родена во Епиват во Тракија меѓу Силиврија и Цариград, на брегот на Средоземното Море, кон крајот на Х век. Родителите и биле побожни, а така ги воспитувале и своите деца. Имала брат по име Ефтимие кој подоцна станал епископ Мадитски. И Параскева уште од млади години  покажувала интерес за монашкиот живот.

Кога и умреле родителите Параскева заминала во Јорданската пустина каде што долго живеела во молитви, пост и плач. Се хранела со пустинска растителна храна, само еднаш во денот, и тоа навечер. Долго време ѓаволот се обидувал да ја одврати од приврзаноста кон Бога. Се преправал во разни форми па и како ѕвер ја напаѓал, но таа не се поколебала.

Кога остарела ангелот божји и соопштил дека треба да се врати во родното место зашто е дојден часот кога треба душата да му ја предаде на Бога. „Остави ја пустината и врати се во својата татковина, бидејќи таму треба да го оставиш телото на земјата, а со душата да преминеш кај Господа”. Параскева набргу се вратила во родното место и никому не кажувала која е. Набргу умрела, а бидејќи жителите на нејзиното родно место не ја познавале ја погребале не на селските гробишта туку одделно како странец. Била погребана близу до морскиот брег, а во близината имало еден столб и на него седел некој столпник. По извесно време морските бранови исфрлиле тело на некој патник кој умрел на брод, а морнарите го фрлиле во морето. Тоа тело набргу почнало да се распаѓа од што засмрдела целата околина, така што тука не се минувало. Тогаш столпникот слегол од столбот и замолил некои луѓе да го закопаат мртвото тело во земјата за да не смрди. Тие почнале да копаат во близината на брегот и за нивно изненадување нашле тело на жена, но не му посветиле поголемо внимание, зашто како што си мислеле ако било на некоја светица Господ порано со некои чуда ќе укажел на него. Телото на жената света Петка го закопале, а врз него и телото на патникот, што го исфрлило морето.

Ноќта на еден од тие луѓе по име Ѓорѓија му се сонила царица на светол престол со многу светли војници. Ѓорѓија тогаш паднал, а еден од војниците му пришол, го подигнал и го прекорил што телото на света Петка го погребале заедно со смрденото тело на патникот. „Георгие, зошто го презревте телото на преподобната Параскева и заедно со неа го сохранивте смрдливото тело? Веднаш земете го телото на преподобната и положете го на достојно место зашто Бог сакаше да ја прослави на земјата рабата своја”. Тогаш и царицата му рекла: „Побрзај да ги земеш моите мошти и да ги положиш на достојно место, бидејќи не можам повеќе да ја трпам смрдеата од тој труп. Оти и јас сум жена и мојата родбина е Епиват, каде сега и вие живеете”. Таа ноќ истото и се сонило и на некоја жена. Утрото и двајцата ги раскажале соновите по што со голема свеченост телото на Света Петка било откопано и погребано во црквата на Светите апостоли Петар и Павле во Епиват.

Подоцна телото на преподобна Параскева било повеќепати пренесувано од едно место на друго. Најпрвин бугарскиот цар Јован Асен 1238 година измолил телото на Преподобна Параскева Петка да биде пренесено во Трново поради што таа се вика Трновска. Но кога Турците го зазеле Трново моштите на Света Петка биле пренесени во Влашко, а кога и Влашко паднало под турска власт во 1396 година кнегињата Милица го измолила султанот да и дозволи да ги пренесе во Србија. Тогаш биле погребани во Белград. Но кога и Белград го освоиле Турците во 1521 година светите мошти биле однесени во Цариград каде што се прославиле не само меѓу христијаните туку и меѓу муслиманите. Но и тука во патријаршиската црква каде што биле погребани не останале за секогаш. Во 1641 година молдавскиот војвода Василија Лупул го измолил цариградскиот патријарх Партениј да му ги даде моштите на Света Петка и ги пренесол во црквата „Три светци” во светиот град Јаш каде што и денес почиваат.

Во спомен на маченицата и чудотворка Преподобната Параскева Петка Трновска, светата православна црква го востановила празникот што се празнува секоја година на 27/14 октомври и што во народот е познат како Петковден. Во народот Петковден се смета за почеток на зимските празници што следуваат и што се проследени со домашни служби како што се Митровден, Св. Ѓорѓија, Аранѓел, Св. Никола и др.

Во Гевгелиско денот на Света Петка не се сметал за голем празник освен во с. Прдејци каде што имало селска служба и каде што се собирал мноштво народ од соседните села. Овде Света Петка се сметала за сестра на Света Недела. Во Радовиш овој празник бил ден на овчарите. Тогаш за овчарите се правел добар ручек, им се исплатувало тоа што не им било доисплатено во текот на момокувањето и се пазареле за наредниот период. Е. Спространов пишува дека се правело разлика меѓу Петковден и Света Петка од 26 јули според стариот односно на 8 август по новиот календар.

Особено култот кон Света Петка бил раширен во Мариово. како што стои во записите на Крсто Бинев.  Во овој крај петокот се празнува повеќе од неделата онака како што Евреите ја празнувале саботата. Тоа празнување вели запишувачот не е во чест на воспеаната од светата ни црква светица Петка која се празнува еднаш во годината, имено на 14 октомври која селаните ја разликуваат од нивната Св. Петка, ами по некој стар обичај останат којзнае од кога и којзнае зошто. Населението за Света Петка верува дека е заштитничка на луѓето, нивни застапник пред Бога, ги чува од суша, помор, неплодност, грмење и воопшто од многу зла и напасти. Како празник Света Петка повеќе го празнуваат жените. Во Мариово на овој ден мажите можеле да берат дрва, да копаат, да прават рало, само не смееле да ораат. Жените уште од вечерта спроти петокот не работеле никаква работа дури до петокот навечер, како што тоа го правеле Евреите во саботата. Неделата не ја празнувале толку колку петокот вели запишувачот на овие верувања.

Култот кон Света Петка кај нашиот народ е многу раширен. Таа се смета за заштитничка од разни несреќи, но и од многу болести поради што народот на нарекува уште и мајка Параскева. Многу лековити извори се поврзани со нејзиното име и се наречени петочни води.

Света Петка низ рај шета

Света Петка низ рај шета,

ми ги фати двете раце,

света Петка по рај шета,

ми ги фати двете нозе.

Света Петка по рај шета,

ми ги ослепе двете очи.

Па ме фати за десна рака,

ме одведе посветена црква,

ми ги пушти мене двете раци.

Ме одведе посветен манастир

ми ги пушти двете нози.

Ме одведе на посветен камен,

Ми ја пушти мојата сила.

Ме одведе посветена вода,

Ми ги изми двете очи.

Народна песна

Од книгата „Македонски празници“ од Марко Китевски, Скопје 2001.

(Подготви Марко Китевски)

 
Среда, 24 Октомври 2012 03:04    PDF Печати Е-пошта
Македонци во Индија

indiaФалангата крстареше по светот пред двеилјади триста триесет и три години. Александар гологлав ги предводеше Македонците во сите победи. Зад него застануваа сите умни луѓе од Македонија: научници, филозофи, архитекти, уметници и сите си ја вршеа својата работа пред отворените порти на многу народи на исток каде што Александар се движеше по патот на сонцето обединувајки го светот со својата космополитска идеја.

Повеќе...
 
Среда, 24 Октомври 2012 03:03    PDF Печати Е-пошта
Свети апостол Тома, 19/6.X.

sv_apostol-toma-240„Тома, ти поверува, оти ме виде; блажени се оние, кои не виделе, а поверувале”, му рекол Исус на апостолот Тома.

Повеќе...
 
Среда, 24 Октомври 2012 03:02    PDF Печати Е-пошта
Охридски Митрополитски кодекс

Sveti-Kliment-i-Pantelejmon-Ohrid-macedoniaДолуназначените писма (написи) што заслужуваат помнење коишто се препишаа од горните врати на претхрамот од светата црква порано почитувана под името на Пресветата наша Владичица Богородица Перивлепта (Угледната), а сега почитувана под името на Св. Климент Охридски се следните.

Повеќе...
 
Среда, 24 Октомври 2012 03:01    PDF Печати Е-пошта
Долно реканска свадба

svadba240Во животот на реканското население, свадбата има видно место како традиција исполнета со низа специфични фолклорни карактеристики својствени за македонскиот народ.

Повеќе...
 
Среда, 17 Октомври 2012 03:04    PDF Печати Е-пошта
Свадбени обичаи од Дебарца-Охридско (2)

svadbeni_obicajiКога ќе стигнат пред куќата на невестата, сватовите пеат повеќе песни кои означуваат виза за влегување на момчето во домот на невестата и за земањето на невестата.

Повеќе...
 
Среда, 17 Октомври 2012 03:03    PDF Печати Е-пошта
Реканско културно-историски споменици

sv-jovan-bigorski-240Манастирскиот комплекс Св. Јован Бигорски посветен на Св. Јован Крстител, се наоѓа по течението на прекрасната Радика, на патот помеѓу Гостивар и Дебар во непосредна близина на селата Ростуше, Битуше, Велебрдо и Требиште.

Повеќе...
 
Среда, 17 Октомври 2012 03:02    PDF Печати Е-пошта
Народните носии од Бојмија

Ethnological_Museum_Podmocani-240Градот Богданци се наоѓа во источниот дел на Гевгелиско-валандовската котлина, односно областа Бојмија, на патот помеѓу Гевгелија и Дојран.

Повеќе...
 
Среда, 17 Октомври 2012 03:01    PDF Печати Е-пошта
Легендарниот Крали Марко на поклонение во Валандовскиот манастир

valandovo-manastir-240По загинувањето на Крал Волкашин во битката кај реката Марица, неговиот син Марко ја задржал кралската титула. Овој православен христијанин Крал Марко (1335-1395) чија престолнина од 1371 година била во Прилеп честопати од т.н. Марков Град (Маркови Кули) кај с. Варош преку Плетвар, Раец, Тиквешијата, Демир Капија и Бојмијата (Валандовска Котлина) качен на својот коњ Шарец и во придружба на своите најверни болјари и војници престојувал во шумовитите предели на планината Беласица.

Повеќе...
 


JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

На прво место

News image

Спскиот патријарх Иринеј му се заканува на Бугарскиот патријарх Неофит

Неофит: Ги сакаме браќата Македонци, со божја помош ќе и помогнеме на црквата

Историја

News image

Македонија не им припаѓа на соседите, таа им припаѓа на Македонците!

„Ние се обрнуваме до сите Македонци, без разлика на вера и раса, и ги колнеме да ги заборават своите...

Иселеници

News image

Маноил (Мане) Јаковлески – чувар на македонската вистина

Името и делото на Маноил (Мане) Јаковлески е особено позна...

Култура и туризам

News image

Во непосредна близина на Неготино врз темели на постара црква изграден е манастирот Св. Ѓорѓи

Во непосредна близина на Неготино источно од градот врз темели на постара црква изграден е манастиро...

Фељтон

News image

Александар Македонски (40)

И овој пат ќе нагласиме дека во изминатите и во наредните продолженија ќе се обидеме...

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.