Гордана Димовска
Внатрешноста на македонската гробница откриена во Ега, древната македонска престолнина, чии остатоци се наоѓаат кај денешен Кутлеш (Вергина). Фотографија: Ангелики Котариди
Оригинален текст: Дарио Радли, објавен на 1 април 2024 година
Археолозите открија македонска гробница на лица со висок општествен статус во Ега, древната македонска престолнина, чии остатоци се наоѓаат кај денешен Кутлеш (Вергина), во областа Иматија, во Егејскиот дел на Македонија. Античкиот град бил првата историска престолнина на Македонското Кралство и лулка на кралската династија Аргеади.
Откритието го објави Ангелики Котариди, почесна раководителка на службата за антиквитети, за време на 36. годишен археолошки состанок посветен на археолошките истражувања во Македонија и Тракија во 2023 година.
Гробницата била откриена при градежни работи за поставување канализациска мрежа, кога бил пронајден нејзиниот влез, затворен со камења. Нејзината внатрешност, со димензии од 3,7 × 2,7 метри, е украсена со препознатлива златна лента со лакови, што укажува на високиот статус на погребаните.
Гробницата датира од III век пр. н. е. и се наоѓа во близина на слична гробница ископана во 1969 година. Во неа археолозите пронашле погребан маж, покрај кого биле положени штит зајакнат со железни делови и различни видови оружје. Архитектонските особености на гробницата и квалитетот на оружјето упатуваат на тоа дека мажот имал истакната општествена положба, веројатно како благородник или припадник на македонската коњаница.
Хетајрите, односно кралските придружници, биле припадници на елитната тешка коњаница на македонските кралеви, особено позната од времето на Филип II и Александар Македонски.
Во гробницата била погребана и жена, веројатно сопруга на мажот. Нејзиниот погреб бил придружен со накит, меѓу кој монистра, ѓердани и златен венец од мирта, што дополнително сведочи за богатството и општествениот статус на погребаните.
Откритието ги дополнува сознанијата за значењето на Ега, древната македонска престолнина, чии остатоци се наоѓаат кај денешен Кутлеш (Вергина). Градот останал место за погребување на членовите на кралското семејство и по преместувањето на престолнината во Пела, во IV век пр. н. е. Во него бил убиен и кралот Филип II Македонски, таткото на Александар Македонски, од еден од неговите телохранители.
Ангелики Котариди објаснила дека овој дел од некрополата бил наменет за Македонци со висок општествен статус, за што сведочат и претходно откриените гробници со богати погребни прилози.
Заедно со гробницата биле претставени и други значајни наоди, меѓу кои дел од градскиот ѕид на Ега, древната македонска престолнина, чии остатоци се наоѓаат кај денешен Кутлеш (Вергина). Според Котариди, ѕидот е широк нешто повеќе од два метра, односно околу шест македонски стапки. Постариот ѕид од V век пр. н. е., кој потекнува од времето на Пердика II, е широк приближно еден метар.
Таа споменала и погреб на воин без шлем, но со убав меч поставен кај десната рака. Биле забележани и прстени, како и токата што ја држела неговата наметка.
Истражувањата продолжуваат, а научниците настојуваат попрецизно да ги утврдат идентитетот и положбата на лицата погребани во гробницата.
Богатство за македонската историографија и археологија
Откривањето на оваа гробница во Ега, древната македонска престолнина, чии остатоци се наоѓаат кај денешен Кутлеш (Вергина), има значајна научна, историска и културна вредност за проучувањето на античка Македонија. Иако локалитетот се наоѓа во границите на денешна Грција, откритието ја збогатува историјата на поширокиот географски и културно-историски регион на етничка Македонија.
За македонските научници, историчари и археолози што ја проучуваат антиката, ваквите наоди отвораат нови можности за истражување. Тие овозможуваат споредбена анализа на погребните обичаи, архитектурата, оружјето и накитот со наодите од локалитетите на територијата на денешна Република Македонија, меѓу кои кралската гробница во Бонче и некрополите во Требеништа, Корошишта и Исар-Марвинци.
Ваквите откритија го зголемуваат меѓународниот интерес за историјата на античка Македонија. Тие поттикнуваат нови научни трудови, дебати и изложби, продлабочувајќи ги сознанијата за античката македонска цивилизација и нејзиното место во светската историја.
