На прво место

22 октомври – Денот кога се исправала неправдата кон Методија Андонов-Ченто

На 22 октомври 1990 година била укината пресудата против првиот претседател на Президиумот на АСНОМ. Дваесет години подоцна, на истиот датум, Република Македонија посмртно му го доделила највисокото државно одликување.

Во македонската историја, името на Методија Андонов-Ченто останува поврзано со создавањето на современата македонска држава, но и со неправдата што ја доживеал по нејзиното ослободување. Човекот што застанал на чело на Президиумот на АСНОМ подоцна бил осуден и затворен, а неговото семејство со децении ја носело тежината на пресудата.

На 22 октомври 1990 година, во обновената судска постапка поведена по барање на неговиот син Илија Андонов-Ченто, Окружниот суд во Скопје ја укинал осудителната пресуда од 1946 година. Тоа бил пресуден чекор во неговата посмртна судска рехабилитација и во признавањето на неправдата нанесена врз него.

Роден во Прилеп во 1902 година, Ченто се вклучил во борбата за националните права на Македонците уште пред Втората светска војна. Се залагал за употреба на македонскиот јазик во училиштата и се спротивставувал на политиките што го негирале македонскиот идентитет. Поради својата дејност бил прогонуван и затворан. Во октомври 1943 година пристигнал на слободната територија во Дебарца и се вклучил во подготовките за свикување на АСНОМ.

На Првото заседание на АСНОМ, на 2 август 1944 година, бил избран за претседател на Президиумот. Со тоа станал една од централните личности во поставувањето на темелите на македонската државност. Неговата подоцнежна судбина открива длабока противречност на повоениот период: државникот што учествувал во создавањето на народната власт станал нејзин затвореник по судирот со тогашното политичко раководство.

Укинувањето на пресудата во 1990 година не можело да ги врати изгубените години, ниту да ги избрише страдањата на неговото семејство. Но ја отворило можноста неговиот живот и дело повторно да се разгледуваат со достоинството што му припаѓа на еден од основоположниците на современата македонска држава.

Точно дваесет години подоцна, на 22 октомври 2010 година, претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов, посмртно го одликувал Ченто со „Орден на Република Македонија“. Одликувањето било признание за неговите заслуги за македонската слобода, идентитет и државност.

Двата настана му даваат особено значење на 22 октомври во историското паметење за Ченто. Во 1990 година била отстранета судската осуда, а во 2010 година следувало највисокото државно признание.

Судбината на Методија Андонов-Ченто останува опомена дека државата има долг кон луѓето што ги поставиле нејзините темели. Неговото чествување бара да се памети и придонесот за Македонија и неправдата што му била нанесена.

Најново од: На прво место

Апел за донации: да ја зачуваме црквата „Св. Марена“ – „Св. Огнена Марина“ во Зубовце

Црковниот одбор на црквата „Св. Марена“ – „Св. Огнена Марина“ во село Зубовце упатува апел до сите добронамерни луѓе, фирми, институции и иселеници да помогнат во стабилизацијата и конструктивното зацврстување на храмот. Проценетата вредност на неопходните зафати изнесува околу 40.000 евра. Црквата „Св. Марена“, стара речиси два века, во последните години претрпува оштетувања поради движење […]

Скопје го разубавува своето лице во пресрет на 2028 година

Еден од најпрепознатливите симболи на Скопје доби ново декоративно и архитектонско осветлување, кое ја истакнува убавината на камените сводови над Вардар. Камениот мост во Скопје на 6 ноември 2026 година блесна со ново осветлување. Свечено го пуштија во употреба градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, и градоначалникот на турската општина Есенлер, Мехмет Тевфик Гоксу. Проектот […]

Латас: Не е само Дубаи – се отвораат скриени подруми и архиви

Ај, нека помине малку време, Мицкоски да го реши ова со Алта банка и сите да ги имаат своите пари на слободно располагање, па ќе се свртиме кон еден друг случај: Како Зоран Заев, со асистенција на неговиот советник Зоран Башановиќ, кој под притисок од Вучиќ се повлече од Србија и стана десна рака на […]

Пропаѓањето на Еуростандард банка во време на СДС покажува каков е нивниот однос кон парите на граѓаните

Соопштение на ВМРО-ДПМНЕ – реакција на ставовите на Венко Филипче Нервозата и хистеријата кај Венко Филипче се сѐ поочигледни и тој не може да ги скрие, се наведува во реакцијата на ВМРО-ДПМНЕ. „Филипче, очигледно, не сака што се најде решение за случајот со Алта банка и што државата и надлежните институции ги преземаат сите неопходни […]

Скопје во знакот на боксот: јубилеен 55. „Златен гонг“ во салата „Расадник“

Од 13 до 15 ноември 2026 година, во спортската сала „Расадник“ во Кисела Вода, ќе се одржи јубилејното 55. издание на Меѓународниот боксерски турнир „Златен гонг“, во организација на Македонската боксерска федерација. На годинашното издание се очекува учество на боксери и боксерки од 17 држави. Покрај македонските претставници, најавени се учесници од Албанија, Австрија, Белгија, […]

Петрушевски: Филипче и Заев нека кажат дали стоеле зад внесот на 110 милиони евра „испрани“ пари од Венецуела во Македонија

Филипче и Заев мора јавно и недвосмислено да одговорат дали знаеле за внесот на 110 милиони евра од Венецуела во Македонија и дали некој од тогашната власт имал улога во трансакциите, порача Петрушевски од ВМРО-ДПМНЕ. Во продолжение ја пренесуваме неговата изјава: „Во 2019 година, кога Заев беше премиер, а Филипче министер, преку Еуростандард банка биле […]

Во спомен на Македонците кои не се вратија во својата татковина

„Илустрација на споменикот посветен на Македонците кои својот нов дом го најдоа во Полска, според најавата за свеченото откривање во Полице.“ Петро Алексовски, кој живее и твори во Полска, е автор на споменикот, на документарниот филм „Македонецот“ и на изложбата „Мајко мила“. На 19 ноември 2026 година, во 11:00 часот, на гробиштата во Полице, Полска, […]

Свети Нестор – празник на верата, народните верувања и есенското садење

Меѓу празниците што ја поврзуваат духовната традиција со секојдневниот живот на македонскиот народ е и празникот на светиот маченик Нестор Солунски. Неговиот спомен, кој се празнува на 9 ноември, ден по Митровден, во одделни македонски краишта е проследен со обичаи за заштита на житото, садење овошки и почитување на мајсторскиот труд. Именден на овој ден […]

To top