Мане Јаковлески
На 23 октомври 2026 година се навршуваат 133 години од основањето на Македонската револуционерна организација-ВМРО. Нивниот завет нè повикува да ја чуваме Македонија, да го почитуваме жртвуваното и со чесна работа да ја градиме иднината на поколенијата што доаѓаат.
На 23 октомври 1893 лето Господово, во Солун, шестмина македонски дејци ги поставија темелите на Организацијата:
– Даме Груев, од Смилево, Битолско;
– д-р Христо Татарчев, од Ресен;
– Петар Поп Арсов, од Богомила, Велешко;
– Иван Хаџи Николов, од Кукуш;
– Антон Димитров, од Ајватово, Солунско;
– Христо Батанџиев, од Гуменџе.
Нивната решителност отвори ново поглавје во македонската историја. Стремежот кон слободата доби организирана сила и завет што го прифатија генерации Македонци. Затоа 23 Октомври – Денот на македонската револуционерна борба, го чествуваме со благодарност кон основоположниците, со поклон пред жртвите и со одговорност пред идните поколенија.
На повикот на Организацијата му се придружија илјадници следбеници. Учители, занаетчии, селани, работници и млади луѓе го вложија своето знаење, својот труд и својот живот во ослободителното дело. Низ македонските градови и села се ширеше вербата дека народот има право самиот да одлучува за својата судбина.
Многумина паднаа, оставајќи ги своите коски низ напатената македонска земја. Зад нив остануваа ожалостени мајки, семејства и деца, но и нова решителност борбата да продолжи. Ни затворите, ни измачувањата, ни гладта, ни смртта не успеаја да го згаснат стремежот кон слободата.
Организацијата низ времето ги менуваше своето име, својата поставеност и начините на дејствување. Нејзината историја познава подеми и падови, единство и поделби, големи подвизи и тешки трагедии. Во народното паметење, четирите букви ВМРО и девизата „Слобода или смрт“ останаа длабоко врежани како симболи на македонскиот непокор.
ВМРО е идеја и завет за слободна Македонија, за достоинство на македонскиот народ и за право сами да одлучуваме за својата иднина.
Во тој завет ги препознавам саможртвата, чесноста и одговорноста кон татковината. Неговата сила се мери со подготвеноста да му се служи на народот и да се истрае тогаш кога целта изгледа далечна.
Македонското ослободително дело носеше и стремеж за поправедно општество. Солидарноста и повикот за заедничка борба на населението во Македонија, без оглед на верската и етничката припадност, најдоа силен израз во Крушевскиот манифест.
Таа порака нè обврзува и денес да градиме држава во која секој граѓанин ќе живее слободно, достоинствено и рамноправно.
Патот кон македонската државност беше долг и тежок. Илинденското востание и Крушевската Република во 1903 година станаа траен симбол на подготвеноста за сопствена слобода и држава. Нивниот идеал продолжи да живее и по задушувањето на востанието.
Балканските војни од 1912 и 1913 година донесоа поделба на Македонија и нови страдања за македонскиот народ. Интересите на соседните држави и на големите сили ја определуваа судбината на земјата, а внатрешните разидувања дополнително го ослабуваа движењето. Македонските семејства останаа разделени со граници, но сеќавањето на заедничката татковина не исчезна.
И по Првата светска војна продолжија обидите за остварување на македонските национални стремежи. Различните политички определби и меѓусебните судири оставаа длабоки последици, додека желбата за слободна Македонија опстојуваше меѓу Македонците во сите нејзини делови.
Во Втората светска војна, народноослободителната и антифашистичката борба отворија нов пат кон македонската државност. На 2 август 1944 година, со АСНОМ, беа поставени темелите на современата македонска држава во рамките на југословенската федерација.
На 8 септември 1991 година, граѓаните на референдум ја изразија својата волја за самостојна и суверена Македонија. На еден дел од историската и географската територија на Македонија беше остварен стремежот за независна држава.
Од Солун 1893, преку Илинден 1903 и АСНОМ 1944, до независноста во 1991 година, ја препознаваме историската нишка на македонската борба за слобода и државност. Секоја генерација го носеше товарот на своето време. Нашата обврска е наследената држава да ја зачуваме и да ја оставиме посилна.
Затоа, на овој празник упатувам апел до сите Македонци и до сите граѓани што ја чувствуваат Македонија како свој дом: да се обединиме околу нејзината слобода, сувереност, достоинство и иднина.
До носителите на јавните функции: довербата на народот претворете ја во чесна работа, праведни одлуки и одговорно управување. Чувајте ги државните интереси и создавајте услови луѓето да живеат од својот труд, а младите да можат својата иднина да ја градат дома.
До интелектуалците, наставниците, културните дејци и новинарите: со знаење и совест негувајте ги македонскиот јазик, историското паметење и културното наследство. На младите пренесувајте им ја историјата со почит кон фактите и со разбирање за човечката цена на слободата.
До младите поколенија: запознајте ги луѓето чии имиња ги носат вашите училишта, улици и плоштади. Во нивните судбини ќе ги најдете и храброста и тешките поуки на нашето минато. Со вашето знаење, труд и творештво продолжете го делото на градење на Македонија.
До Македонците во Егејскиот и Пиринскиот дел на Македонија, во Албанија и насекаде во светот: чувајте ги јазикот, корените и врската со татковината. Вашата истрајност е драгоцен дел од македонското опстојување.
До нашите соседи ја упатувам пораката дека трајното пријателство се гради со заемна почит. Почитувањето на македонското име, јазик и идентитет е основа за искрена соработка и за заедничка европска иднина.
Различните мислења се дел од слободното општество. Одговорноста кон Македонија треба да нè зближува и тогаш кога политички се разликуваме.
Да ја почитуваме Организацијата значи да ја разбереме тежината на жртвата и обврската што ја наследивме. Слободата денес ја зацврстуваме со знаење, чесна работа, владеење на правото, солидарност и грижа за секој човек.
На оваа 133-годишнина се поклонуваме и им оддаваме почит на Гоце Делчев, Даме Груев, Никола Карев, Питу Гули, Тодор Александров, Ефрем Чучков, Панко Брашнаров, Методија Андонов-Ченто, Драган Богдановски, Гојко Јаковлески и на сите знајни и незнајни борци што го вградија својот живот во македонската слобода и државност.
Во нивна чест, да создаваме Македонија во која младите ќе гледаат иднина, постарите ќе живеат достоинствено, а секој граѓанин ќе чувствува сигурност и припадност.
На сите Македонци во татковината, во сите делови на Македонија и во дијаспората, на сите граѓани на Република Македонија, на членовите, ветераните, поддржувачите и почитувачите на ВМРО и на сите што го почитуваат македонското ослободително дело, им го честитам 23 Октомври – Денот на македонската револуционерна борба!
Нека ни е честит празникот и нека ни е вечен споменот за оние што се жртвуваа за Македонија!
Да е вечна Организацијата!
ДА Е ВЕЧНА И ЕДИНСТВЕНА МАКЕДОНИЈА!
