На прво место

Убиството на Тодор Александров – злосторство што ја потресе ВМРО

На 31 август 1924 година, во месноста Лопово кај селото Сугарево, во Пиринскиот дел на Македонија, беше убиен Тодор Александров – еден од најистакнатите водачи на македонското револуционерно движење.

И по повеќе од еден век, прашањето кој го нарачал неговото убиство останува предмет на спротивставени толкувања.

Тодор Александров тргнал кон местото каде што требало да се одржи конгресот на Серскиот револуционерен округ на ВМРО. Со него патувале членот на Централниот комитет, генерал Александар Протогеров, и четникот Панзо Зафиров.

Во Мелничко ги пречекале војводите Динчо Вретенаров и Штерју Влахов, кои требало да ги одведат до местото на одржувањето на конгресот. За време на одморот во планината биле испукани смртоносните куршуми. Според најраспространетата верзија, непосредни извршители на убиството биле токму Вретенаров и Влахов.

Убиството се случило во еден од најсложените периоди во историјата на македонското револуционерно движење. Само неколку месеци претходно, во мај 1924 година, претставници на ВМРО, македонските федералисти и Коминтерната постигнале договор познат како Мајски манифест.

Со него се повикувало на обединување на македонските револуционерни сили и на борба за ослободување и обединување на поделена Македонија. Таквата определба предизвикала силни реакции кај владите во Софија, Белград и Атина, но и длабоки судири во самото македонско движење.

Под силен политички притисок, Тодор Александров и Александар Протогеров подоцна јавно се откажале од своите потписи. Меѓутоа, факсимилот од Манифестот веќе бил објавен, поради што Александров се нашол во исклучително тешка положба. Само еден месец подоцна бил ликвидиран.

Кој го нарачал убиството?

Иако имињата на непосредните извршители се познати, целосен и неспорен одговор за вистинскиот нарачател никогаш не бил утврден.

Во историските извори и истражувања се појавуваат повеќе верзии. Одговорноста се поврзува со групата околу Алеко Василев – Пашата и полковникот Георги Атанасов, со противниците на Александров во самата Организација, со бугарските воено-политички кругови, но и со пошироките судири предизвикани од Мајскиот манифест. Постојат и тези за вмешаност на генерал Александар Протогеров, иако прашањето останува отворено и спорно.

По убиството следувала сурова внатрешна пресметка во ВМРО. Под водство на Иван Михајлов биле ликвидирани повеќе луѓе обвинети дека учествувале во заговорот. Наместо да донесе целосна вистина, одмаздата отворила нов круг братоубиствени судири, кои оставиле тешки последици врз македонското револуционерно движење.

Живот посветен на револуционерната борба

Тодор Александров бил роден на 4 март 1881 година во Ново Село, Штипско. Во редовите на Македонската револуционерна организација влегол во 1898 година. Работел како учител и бил раководител на повеќе месни комитети, секретар на четата на Мише Развигоров, окружен војвода на Скопскиот револуционерен округ и член на Централниот комитет.

По Првата светска војна бил еден од главните обновувачи и водачи на ВМРО. Под негово раководство Организацијата повторно изградила широка мрежа и ја продолжила борбата против поделбата на Македонија и режимите што го прогонувале македонското население.

Убиството на Тодор Александров не било само отстранување на еден револуционерен водач. Тоа било удар врз единството на македонското ослободително движење и почеток на уште подлабоки поделби во ВМРО.

Куршумите во Пирин ја прекинале животната борба на Тодор Александров, но не успеале да го избришат неговото име од македонската историја. Повеќе од еден век подоцна, тајната за нарачателите останува нерасветлена, како трајно сведоштво за туѓите интереси, внатрешните предавства и високата цена што Македонија ја плаќала поради неединството.

Тодор Александров имал една јасна и непоколеблива идеја – автономна Македонија со главен град Солун. Тој истакнувал дека македонскиот народ нема да прифати да биде владеан од Србија, Грција или Бугарија. Тодор Александров сметал дека само вооружената борба може да им го донесе на Македонците она што го посакувале – слободна и автономна Македонија.

Нека му е вечна слава на војводата Тодор Александров! Неговото дело и неговиот аманет ги носат во своите срца многу генерации Македонци низ целиот свет.

Најново од: На прво место

Филипче и СДС се обидуваат да креираат скандал таму каде што нема, постапката за Алта банка е јавна и транспарентна

СДС и Венко Филипче се обидуваат да креираат скандал таму каде што нема, во постапката за Алта банка, која е јавна и транспарентна. Тие продолжуваат со ширење неосновани обвинувања за Алта банка, обидувајќи се од редовна и транспарентна постапка за јавна аукција во јавноста да претстават непостоечки скандал. Фактите, се следни. Продажбата на над 95 […]

Една лага ќе им пропадне, а од СДС се тука експресно да смислат нова

Филипче и СДС продолжуваат со лагите и манипулациите за Алта банка, овој пат јавната аукција сакаат да ја претстават како тајна зделка СДС продолжува со ширење лажни, паушални и неосновани обвинувања и манипулации во врска со Алта банка. Откако им пропаднаа сите досегашни и не им успеа обидот за креирање страв и општа паника со […]

СОБОР НА СВЕТИ АРХАНГЕЛ МИХАИЛ – АРАНЃЕЛОВДЕН

21 ноември / 8 ноември Овој празник во народниот живот на Македонците е познат како Аранѓеловден и претставува една од позначајните семејни слави во македонската православна традиција. Свети Архангел Михаил во христијанското предание Името Михаил потекнува од еврејското име Михаел, што се толкува како „Кој е како Бог?“. Во Светото писмо Архангел Михаил е претставен […]

ВОВЕДЕНИЕ НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА (ПРЕЧИСТА)

Воведението на Пресвета Богородица во храмот, во македонската народна и православна традиција познато и како Пречиста, е еден од големите Богородични празници во православното христијанство. Се празнува на 21 ноември според јулијанскиот календар, односно на 4 декември според грегоријанскиот календар. Во македонската православна традиција празникот е познат под името Пречиста или Воведение на Пресвета Богородица. […]

Кога се сака, речиси сè се може: Комерцијална банка влегува во трката за Алта банка Битола

Опис за главната слика: Илустративен колаж на Алта банка Битола и Комерцијална банка, изработен со ChatGPT во формат 3:2. Одлуката на Комерцијална банка да учествува на берзанската аукција е конкретен чекор кон изнаоѓање нов сопственик за битолската банка. На 30 ноември на Македонската берза ќе бидат понудени 95,336 отсто од нејзините акции. Премиерот Христијан Мицкоски […]

Македонија ја потврди поддршката за праведен и траен мир во Украина

На состанокот на Коалицијата на волните во Берлин беше нагласена потребата од заедничко дејствување на европските партнери и САД за завршување на војната. Македонска делегација, во која учествуваше и министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски, присуствуваше на состанокот на Коалицијата на волните во Берлин, посветен на актуелната состојба во Украина и на […]

Во Полице откриен првиот споменик во Полска посветен на децата бегалци од Егејска Македонија кои не се вратија дома

Споменикот е дело на Петро Алексовски и е подигнат со поддршка на Фондот на холокаустот на Евреите од Македонија. Во полскиот град Полице денеска, 19 ноември 2026 година, беше откриен првиот споменик во Полска посветен на децата бегалци од Егејска Македонија кои не се вратија во родните краишта, туку го поминаа животот во Полска и […]

Јовановски: Евроинтеграцијата го смени односот на западните научници кон македонската историографија

Дел од западните научници што порано ја критикувале македонската историографија денес покажуваат поголемо разбирање за нејзините ставови, откако увиделе дека нивните критики се користат за политички цели. Ова го истакна историчарот Далибор Јовановски на конференцијата по повод 80 години од постоењето на Институтот за историја. Настаните поврзани со евроинтеграцијата на Македонија влијаеле врз начинот на […]

To top