Историја

Весникот „Вардар” – весник за народните и просветните интереси на Македонските Срби

Stojan novakovic

(Белград, 6 август 1885 година)

СТОЈАН НОВАКОВИЌ ДО МИЛУТИН ГАРАШАНИН: ВЕСНИКОТ „ВАРДАР”- ВЕСНИК ЗА НАРОДНИТЕ И ПРОСВЕТНИТЕ ИНТЕРЕСИ НА МАКЕДОНСКИТЕ СРБИ

Stojan novakovic

„Драги Гарашанине,

Работата околу цариградскиот весник за нашата македонска работа јас со Д. Алексијевиќ потполно ја средив…

Весникот ќе има наслов „Вардар”, весник за народните и просветните интереси на Македонските Срби.

Претходната програма т.е. онаа која уште пролетоска е напишана му е дадена на уредникот да ја препише и да ја има во препис. За публикацијата и за турската цензура јас му напишав кратка и проста програма, во која се избегнува  сето она што би можело да предизвика било каква закачка… Само простиот факт што во Цариград почнува да излегува српски весник, каде што никогаш ништо српско не се печатело, и што тој весник сака да ги застапува интересите на Македонските Срби повеќе вреди отколку сто громопукачки програми.

Содржината на весникот ќе зависи од материјалот, кој мора и одовде да се испраќа, и ќе се корегира од број во број, додека видиме како ќе тргне. Тука сега би можело само да се нагаѓа. Јас сум на мислење, само песните, приказните итн., Во литературата македонска весникот да ја донесува со нивниот говор но сето останато да е на српски.

Што се однесува со правецот и држењето на весникот сопрема останатите, ова е утврдено:

а) Спрема Грците и грчкиот печат да заземе што повеќе пријателски став. Ако нешто од нивна страна би предизвикало полемика или неодобрување, да премолчува, а кадегоде може отворено да ги помага и од нив да преведува. Уредникот да побара познанства во грчките журналистички кругови во Цариград и лично да работи, за да се основа заедница во јавната борба како и  мислите и мислењата да се изменуваат, рашират и по потреба да се исправат.

б) Спрема бугарскиот печат да води полемика, но одбрана и достоинствена и да не ја прима на секоја ситница. Ред е во текот на полемиката со Бугарите да се спознае дека ние сме посилни во културата и дека нашата книжевност и образованост е понапредна. Инаку, на весникот му е главна задача да полемизира со Бугарите.

в) Спрема рускиот печат да се држи апсолутно пасивно, поаѓајќи од гледиштето, дека таму не е место за борба со Русите. Сето тоа што Русите би атакувале на “Вардар” во Цариград треба само да се посматра и да се одбива од тука од Белград.

г) Спрема Србија мора да има став ладнокрвен и објективен. Ништо да не јавува за нашите прегонети, туку внимателно да го регистрира она што се направило или случило и за тоа да ги држи во патриотски дух своите читатели.

д) спрема Турција – најголема лојалност, која јас ја внесов во програмата за печатење.

Со волку, што е направено и што и ти самиот уште ќе речеш и препорачаш, мислам дека ќе може во името на Бога да се појде, и да се почне, а после по старински  ќе притискаме и буткаме како се може и мора”.

Со поздрав                                                                        

Ст. Новаковиќ

М. Но 56/85

Архив Србије-Београд, фонд: МИД, ППО И 56/1885;

Архив на Македонија-АрхивСрбије, Граѓа за историјата на македонскиот

народ  од Архивот на Србија,  т. IV, кн.И (1879-1885),  док. 195, стр. 335-337;

Најново од: Историја

Кузман Шапкарев: Ние сме Македонци, а не Бугари! (1870)

На 30 ноември 1870 година, бугарскиот весник „Право“, кој излегувал во Цариград, објавил полемички текст за дејноста на охридскиот учител Кузман Шапкарев. Во написот весникот го обвинува Шапкарев дека се спротивставувал на употребата на книги напишани на бугарски јазик. Преку тие обвинувања, написот сведочи дека уште тогаш во печатот се расправало за посебноста на македонскиот […]

Како Александар Македонски го освоил Сур и го променил неговиот брег

Александар Македонски го напаѓа Тир (денешен Сур) од море. Гравура на Антонио Темпеста од 1608 година, Музеј „Метрополитен“, Њујорк. Сур е денешното арапско име на античкиот Тир, град во Либан. Со латиница често се пишува „Sour“. Во 332 година пр. н. е., војската на Александар Македонски се нашла пред утврден феникиски град чии ѕидини ги […]

Зошто Бугарија инсистира заедно да чествуваме настани и личности?

Одговорот е многу прост: Софија насилно го наметнува заедничкото чествување бидејќи тоа е крунски доказ дека историјата ни е заедничка, што значи — бугарска. Ако го прогласиме и Гоце Делчев за заеднички херој, друго објаснување нема да има. Постапката за тоа е веќе тема на заедничката комисија за историја, а нашите „политичари“ се речиси подготвени […]

Христо Калајџиев во Софија во 1945 година — за македонската државност, против великобугарскиот шовинизам

На фотографијата е корицата на оригиналното софиско издание од 1945 година. На 4 февруари 1945 година, во киното „Македонија“ во Софија, Христо Калајџиев се обратил пред Конгресот на македонската емиграција. Втората светска војна сè уште траела, а македонската држава веќе била конституирана како рамноправна единица во Демократска Федеративна Југославија. Пред делегатите во Софија, Калајџиев го […]

„Балканско сдружение“ во 1932 година: Идеалот на македонскиот народ е слободна и независна Македонија

Во август 1932 година, во Детроит, излегол 15. број на „Балканско сдружение“ („Balkan Unification“), месечното гласило на Македонскиот народен сојуз во Америка. Во приложениот исечок од тој број, полемиката за насилствата во Петричкиот крај завршува со повик за слободна и независна Македонија во рамките на балканска федерација. Во написот, авторот ги обвинува четите на Ванчо […]

Крвавата свадба во Зеленич – Леринско, Егејска Македонија

На 13 ноември 1904 година по јулијанскиот календар, грчка андартска чета го нападнала селото Зеленич, Леринско, во Егејска Македонија. Нападот бил извршен ноќе, додека во домот на семејството Готеви се одржувала свадбена прослава. Меѓу убиените имало и жени и деца. Настанот во македонската историографија е познат како „Крвавата зеленичка свадба“. Зеленич пред нападот Во 1904 […]

Изминаа 122 години од крвавата зеленичка свадба

На 13 ноември 1904 година, во текот на свадбата која се оддржувале во леринското село Зеленич, грчките андарти убиле 13 Македонци. Меѓу жртвите се младоженецот, неговите пријатели, две деца, како и деецот на Македонската револуционерна организација Пандо Мечкаров, вкупно 13 лица. Оттогаш изминаа 122 години, но грчката геноцидна политика кон македонскиот народ не се изменила. […]

Колективната меморија на Македонците

Од книгата „Македонци“ Автор: Бранислав Светозаревиќ-Покорни „Кога ќе го видиш начинот на играта на еден народ, му го откриваш карактерот.“— Конфучие Колективната меморија претставува сврзно ткиво на многуте генерации низ историјата на еден народ и е клучна за неговиот опстанок. Сè додека постои еден народ, постои и колективната меморија, но и народ без колективна меморија […]

To top