Македонска Нација
Пред преполна сала, на 22 септември во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија се одржа првата промоција на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски, Македонец кој живее во Полска.
На настанот присуствуваа амбасадорот на Република Полска во Скопје, Петро Алексовски, членови на дипломатскиот кор, министри, пратеници, градоначалници и претставници на институциите, како и членови на Еврејската заедница и Фондот на Холокаустот на Евреите од Македонија.
Меѓу бројните присутни беа и Македонци со потекло од Егејска Македонија, потомци на прогонетите деца, претставници на медиумите и други гости кои дојдоа да проследат едно силно сведоштво за трагичната судбина на илјадниците деца кои во годините на Граѓанската војна во Грција биле одвоени од своите родители, домови и родни огништа.
Филмот „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ не претставуваат само историско навраќање кон едно тешко време. Во нив се испреплетуваат личната и семејната приказна на Петро Алексовски со колективната трагедија на прогонетите деца од Егејска Македонија.
Особено емотивни беа сведоштвата во филмот и изложбата за децата кои, на многу мала возраст, биле принудени да го напуштат родниот крај, без да знаат каде одат, колку долго ќе бидат далеку и дали повторно ќе ги видат своите мајки и татковци.
Во оваа трагична историска приказна посебно место има Полска, земјата која во едни од најтешките мигови им подала рака на прогонетите деца од Егејска Македонија. Таму за нив биле организирани згрижување, лекување и образование, а полските лекари, учители и воспитувачи покажале човечност и солидарност што остануваат запишани во сеќавањата на генерации Македонци.
Завет што стана сведоштво
Зад филмот и изложбата стои длабоко лична и семејна приказна.
Петро Алексовски го исполни заветот даден на својот татко и на својот брат – нивната приказна, но и приказната за судбината на илјадниците прогонети деца од Егејска Македонија, да не биде заборавена но да се ПАМЕТИ.
Токму затоа „Македонецот“ и „Мајко мила“ ја надминуваат рамката на еден културен настан. Тие се сведоштво за луѓето кои ги загубиле своите домови, за семејствата што биле разделени, за мајките кои останале без своите деца и за децата кои растеле далеку од родниот крај.
Присутните имаа можност преку филмот и фотографиите, документите, личните приказни и филмските сведоштва да се соочат со еден болен дел од македонската историја кој не смее да биде препуштен на заборавот.
ФХЕМ – дом на меморијата
Не случајно првата промоција се одржа во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија – место посветено на сеќавањето и на обврската трагедиите од минатото да не бидат заборавени.
Ова е дом на меморијата.
Место кое потсетува дека заборавот може да биде второ страдање за жртвата и дека наша човечка обврска е да го чуваме споменот на оние чии животи биле скршени од војните, прогоните и присилните разделби.
Големиот интерес и преполната сала покажаа дека приказната за прогонетите деца од Егејска Македонија сè уште живее – меѓу самите прогонети, во нивните семејства и потомци и во колективната меморија на македонскиот народ.
На 23 септември – втор дел од промоцијата
На 23 септември 2026 година, со почеток во 18:30 часот, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија ќе се одржи вториот дел од промоцијата на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“.
Оваа вечер е посветена пред сè на прогонетите Македонци од Егејска Македонија, нивните деца, наследници и членови на семејствата, но и на сите граѓани кои сакаат да ја слушнат и видат оваа човечка и историска приказна.
Тоа ќе биде можност на едно место да се сретнат сведоштвата на минатото и генерациите што ја наследиле обврската да го чуваат споменот.
Затоа што ова не е само историја. Ова се човечки судбини, семејни спомени и корени што не смеат да бидат заборавени.
Да се сеќаваме.
Да сведочиме.
И да не дозволиме заборавот да ја покрие вистината.
Да ПАМЕТИМЕ!
