Коментари

БЕЛА ЧУМА: Причини и последици, мерки и санации

petre-krivcevski

petre-krivcevski
Петре Кривчевски

Иако нашата планета глобално се соочува со проблемот пренаселеност, сепак одредени нејзини делови патат од сосем спротивна болест – недостаток на население. Навистина една топ тема (не само кај нас, не само во регионов и не само во последно време) е демографската состојба при која одредени подрачја се инфицирани од БЕЛАТА ЧУМА и соочени со изумирање. Инаку, бела чума е друго име за депопулацијата што пак претставува намалување на населението на некоја земја или народ, подрачје, град… по пат на миграции (иселување) и/ли преку нискиот наталитет.

Миграциите претставуваат раздвижување на населението и тие можат да бидат: внатрешни и надворешни. Внатрешните се појавуваат како раздвижување (преселување) на населението од еден регион во друг или од село в град и тие (условно) се помалку опасни (населението сепак останува во границите на државата). Но, пак, надворешните се изразито опасни по една земја или нација. Посебно кога ќе се земе во обзир ноторниот факт дека најголемиот процент од откорнатите го сочинуват студенти или млади брачни парови – најпродуктвниот и најкреативниот потенцијал кој треба да го понесе теретот на општествто.

Познато е, наталитетот е поголем во послабо развиените земји (па и региони). Причните не би ги елаборирале посебно но само би посочиле дека природниот прираст е добар или задоволителен на сите континенти освен европскиот каде од поодамна е познато кубурењето со наталитетот на скоро сите западноевропски земји а кој “вирус” веќе ги инфицира и источните. Заклучокот е неминовен: континентална епидемија! Сакале или не (и не само ние, рековме тоа е болест скоро на цела Европа) мораме на белата смрт – депопулацијата (изумирањето) да и погледнеме директно во очи и да се соочиме со неа.

При една ваква, поприлично загрижувачка состојба човек најнормално е да се запраша: ами чаре? Чарето е тоа: силна експанзиона популациска политика што, фала Богу, барем кај нас оваа е прва влада која ја започна и ја тера. Сепак, мораме да бидеме реални, демографската политика не е волшебен напиток од видот сега  и веднаш. Напротив, тоа е еден долгорочен, многу макотрпен процес кој што опфаќа широк фронт од мерки и акции а чии резултати најчесто се за очекување после години и децении.

Интересно, помалку лаичко а повеќе политичко е гледиштето кое што го застапуваат некои “експерти” во последно време кај нас а според кое економската лоша ситуација е прва, основна и најголема причина за намалениот наталитет (бр. на склучени бракови, родени деца…). Да, така е но само на прв поглед и онака наизглед и површно гледано. Но посериозните анализи велат нешто сосема друго: токму (како што веќе спомнавме) најразвиените земји кубурат со природниот прираст а пак сиромашните никако да ја зауздат експанзионата репродукција. Статистиката јасно потврдува дека високообразованите најчесто запираат на едно-две деца додека кај нискообразованите  таа бројка е каде-каде поголема. Ете тука, за жал, во и околу таа грмушка треба да се бара зајакот а не во сиромаштијата оти, и одново ќе потенцираме, земјите со најнизок стандард имаат највиск наталитет.

Јасно и недвосмислено (иако на прв поглед не и логично) произлегува дека високиот стандард со сите нус (д)ефекти го коси високиот наталитет – а не обратно. Оттаму апел тезата на владата: три деца по семејство (по едно за мама, тато и државата) е спасоносната формула. Да де, рековме, не сега и не веднаш ќе наникнат градинки како печурки но најбитното е тоа што некој во оваа држава конечно се сети и одважи да го детектира и алармира проблемот и опасноста од намалениот наталитет. Оти, тој пат што го врвеа си(л)ните западни земји, проследен со раст на животниот стандард а пад на наталитетот (и покрај доселувањата од нискоразвиените и “црномурестите”) треба/ше да биде наша поука на туѓите грешки.

Значи, да констатираме, никој нека не очекува дека уште со првите демографско-стимулативни мерки штрковите преку ноќ ќе слетаат во гинеколошките одделенија туку дека тие се само почеток на акции и потези кои што долгорочно ќе се спроведуваат во таа насока. Па популационата политика и по дефиниција претставува реакција на целината (државата) на лошите репродуктивни однесувања се со цел да се променат тие и да се обезбеди опстанок но и раст. И, иако се појавија закани  ем сопреа закони, во однос на тоа дека ваквите мерки се однесуваат само за регионите (општините) кои имаат наталитет под 2,1%, ваквата поставеност беше исправна бидејќи сега и вака, кога не се води пропорционална грижа, демографскиот регионален дизбаланс, кој е евидентен, би можел да биде (и ќе е!) уште поголем на штета на загрозените подрачја.

Најново од: Коментари

Што предвидела Баба Ванѓа за еконимски напредок на Македонија?

Баба Ванѓа (Ванѓелија Гуштерова), позната како „балканскиот Нострадамус“, е родена во Струмица во 1911 година, но поголемиот дел од својот живот го поминала во Петрич, каде што стекнала светска слава. Според едно раскажување што ѝ се припишува на Баба Ванѓа, Македонија ќе има финансиски тешкотии сè додека повторно не проработи рудникот „Алшар“ на планината Кожуф. […]

Непокорниот дух на Македонците – до кога ќе ги трпиме неправдите?

Македонија преживеала војни, поделби и туѓи владеења. Низ сите тие премрежија, Македонците го зачувале својот јазик и култура и изградиле своја држава. Секогаш кога ќе се спомене таа издржливост, се наметнува едно прашање. До кога од нас ќе се очекува да трпиме неправди и да правиме отстапки за прашања што го засегаат нашиот идентитет? Еден […]

Името Македонија од античките записи до уставните измени

Сребрена тетрадрахма од Амфипол со натпис „ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ“ („на Македонците“), 158–150 година пред нашата ера. Музеј на уметност во Кливленд.   Името Македонија е запишано уште во V век пред нашата ера. Од Херодот и библискиот повик до апостол Павле, преку старите карти и делото на Мисирков, до Уставот од 17 ноември 1991 година. Меѓу најстарите […]

Пресказание на Голем Александр (Александар Македонски)

Во Венеција во 1845 година јеромонахот Атанас Македонец го објавил „Пресказание на Голем Александр“ (Александар Македонски), пренесувајќи старо претскажување што, според прологот на книгата, било пронајдено при ископување во Вавилон, во златна кутија, а потоа преведувано на повеќе јазици. Возбудливо видение што му се припишува на Александар Македонски. Текстот е подолг, но вреди да се […]

Уште колку ЕУ ќе нè тапка по рамо?

Европската идеја има смисла ако ги зближува народите и го почитува нивното достоинство. Македонија заслужува јасен и праведен пат до членство, по кој ќе оди со реформи и со зачуван македонски идентитет. За идеите во минатото се гинело, а за нив се гине и денес. Тие ги движат луѓето, ги обединуваат народите и го менуваат […]

Филипче, рејтингот на СДС не се крева со сирена за тревога

Дали Филипче навистина мисли дека патот до повисок рејтинг води преку повисок притисок кај граѓаните? Дека секоја вознемирена фамилија е потенцијален глас, секој исплашен пензионер — политичка добивка, а секој загрижен штедач — публика за следниот настап? СДС на чело со Филипче остава впечаток дека отвори дежурна служба за најавување пропаст. Телефонот постојано ѕвони, сирената […]

За овој настан Македонија нема да бара од Бугарија заедничко историско чествување

На 11 септември 1995 година, на аеродромот кај Штрклево, близу Русе, се собрале околу 3.000 илјади луѓе за да пречекаат вонземјани.  Според архивскиот весникарски напис, околу 3.000 луѓе пристигнале од Варна, Разград, Русе и околните села. Поводот бил најавата дека точно во 11 часот ќе слетаат посетители од наводната планета Криси за да и помогнат […]

Да се препознаеме по човечноста

„Ако чувствуваш болка, жив си. Ако чувствуваш туѓа болка, тогаш си човек.“ – рекол Лав Толстој Сфаќањето и практиката на хуманоста во светот денес се наоѓаат на важна крстосница. Глобално гледано, на хуманоста се гледа низ призмата на зголемена емпатија и поврзаност, но и низ сериозни предизвици наметнати од модерното секојдневие, технологијата и кризите. Технологијата […]

To top