Баба Ванѓа (Ванѓелија Гуштерова), позната како „балканскиот Нострадамус“, е родена во Струмица во 1911 година, но поголемиот дел од својот живот го поминала во Петрич, каде што стекнала светска слава.
Според едно раскажување што ѝ се припишува на Баба Ванѓа, Македонија ќе има финансиски тешкотии сè додека повторно не проработи рудникот „Алшар“ на планината Кожуф.
Во деведесеттите години, Синадиноски, тогаш ангажиран во Владата на Република Македонија, приватно ја посетил Баба Ванѓа. Во разговорот ја прашал за иднината на Македонија. Според неговото раскажување, таа му одговорила дека кризата ќе трае сè додека власта не овозможи рудникот „Алшар“ повторно да проработи.
Меѓу предвидувањата што ѝ се припишуваат на Ванѓа има и такви за кои се вели дека се оствариле. Едно од нејзините предвидувања за милениумот што претстои е дека Земјата, покрај Сонцето, ќе ја грее и „вештачко сонце“. Со ова пророштво се поврзува и претпоставката дека талиумот би можел да има улога во потрагата по неисцрпен извор на енергија.
Историјата на Алшар започнува уште од времето на античка Македонија, преку римскиот период и Османското Царство до денес. Станува збор за рудник што има особено голема традиција. Минерали од Алшар се најдени и во археолошките остатоци на Стоби.
По Втората светска војна, геолошките истражувања на наоѓалиштето „Алшар“ покажале дека таму има руди на антимон, арсен и талиум. Посебно внимание привлекол лорандитот, минерал што содржи талиум. Неговата можна примена во проучувањето на сончевите неутрина го привлекла интересот на американскиот астрофизичар Мелвин Фридман.
Денес, старата приказна го отвора прашањето колкава корист може да има Македонија од сопствените минерални суровини.
Владата предводена од премиерот Христијан Мицкоски го стави развојот на наоѓалиштето на антимон во „Крстов Дол“, кај кривопаланечкото село Луке, на маса во разговорите со Соединетите Американски Држави. На собраниската седница за пратенички прашања на 29 октомври, Мицкоски јавно го поддржа повторното отворање на овој рудник.
Конкретен чекор беше направен во април 2026 година, кога Американската корпорација за меѓународно развојно финансирање (DFC) потпиша договор со компанијата „Пела Глобал“ за развој на проектот. Предвидените пет милиони долари се наменети за ажурирана процена на минералните ресурси и студии што ќе покажат дали повторното отворање е технички изводливо и економски оправдано.
Антимонот има примена во производството на батерии, полупроводници и огноотпорни материјали, што го објаснува интересот на САД за проектот.
Пошироката расправа за рударството се води и околу Нацрт-просторниот план на Македонија до 2040 година.
Напорите на Мицкоски и Владата да обезбедат партнерство и финансирање за „Крстов Дол“ заслужуваат внимание. Вистинската економска вредност на проектот ќе се мери со тоа колку луѓе ќе вработи, колкав дел од преработката може да се одвива во Македонија и колку приходи ќе останат во земјата.
За да се остварат пророчанствата на Баба Ванѓа покрај повторното отворање на рудникот во Крстов Дол, Македонија треба да ги допроучи веќе познатите наоѓалишта, да ги активира оние за кои има економска оправданост и да продолжи да истражува какво рудно богатство крие македонската земја.