На прво место Дијаспора

Дијаспората заборавени од историската слика за 8-ми септември

Македонска Нација

Идејата за самостојна Македонија не се роди непосредно пред референдумот во 1991 година. Таа долго живееше меѓу македонците во дијаспората, дури и кога јавното залагање за независност можеше да донесе прогон, затвор и уништен живот.
По повод 8 Септември – Денот на независноста и 35-годишнината од создавањето на самостојната македонска држава, под покровителство на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова се одржа панел-дискусијата „8 Септември низ призмата на неговите непосредни учесници и сведоци“.
Слушнавме бројни лични сведоштва и потсетувања на сопствениот придонес, но речиси ништо за Македонците од дијаспората, кои со децении ја одржуваа жива идејата за самостојна и суверена Република Македонија.
Добро е што учесниците добија можност да зборуваат за историските денови во кои македонскиот народ се избори за своја држава. Нивните сведоштва се драгоцени и треба да останат дел од националната меморија. Сепак, во дискусијата недостасуваше едно големо и исклучително важно поглавје – македонската дијаспора.

Се слушнаа лични пофалби, спомени и политички толкувања, но речиси целосно изостана признанието за луѓето кои, далеку од татковината, со децении се бореа за нејзината слобода. Ова не го кажувам за да оспорам нечија заслуга, туку затоа што вистината за 8 Септември мора да биде целосна.

На панелот не беше спомнато Движењето за ослободување и обединување на Македонија – ДООМ, ниту неговиот претседател Драган Богдановски.

ДООМ не беше маргинална иселеничка организација, туку организирано македонско национално движење со членови и приврзаници низ Европа, САД, Канада и Австралија. Преку весници, прогласи, политички платформи и јавни настапи, неговите дејци ја одржуваа жива идејата за самостојна и обединета Македонија.

Идејата за формирање на ВМРО-ДПМНЕ потекна токму од македонската дијаспора и од ДООМ, предводен од Драган Богдановски. Да не беше тогаш создадена партијата која јасно и недвосмислено се залагаше за независна и суверена Република Македонија, длабоко сум уверен дека денес немаше да прославуваме 35 години самостојна македонска држава.

Затоа, на панел дискусијата посветен на непосредните учесници и сведоци мораше да се слушне и гласот на дијаспората – гласот на оние што дејствуваа од Мелбурн, Сиднеј, Берлин, Минхен, Копенхаген, Гетеборг, Торонто, Детроит и од многу други центри на македонското иселеништво.

Без нив, приказната за 8 Септември 1991 година останува нецелосна.

Независноста не е дело на еден човек, една организација, една партија или една генерација. Таа е плод на вековната борба на македонскиот народ, на жртвите на илјадници борци, на одлуката на граѓаните на референдумот и на неуморната работа на Македонците низ светот.

Не сите политички чинители кои учествуваа на панел-дискусијата со еднаква решителност ја поддржуваа идејата за самостојна македонска држава. И тоа е дел од историската вистина што не треба да се премолчува. Секоја заслуга заслужува почит, но ничиј придонес не треба да се истакнува со премолчување на туѓата жртва.

Без ДООМ и дијаспората немаше да постои истата политичка и национална основа врз која се изгради барањето за самостојна Република Македонија. Без нивниот придонес денес можеби ќе одбележувавме некој друг настан, но прашање е дали ќе прославувавме 35 години независна македонска држава.

Не бараме да бидат избришани туѓите заслуги. Бараме да не бидат заборавени заслугите на дијаспората и македонските иселеници да го добијат местото што заслужено им припаѓа во историјата на македонската независност.

Историјата не треба да ја пишуваат само најгласните, туку фактите, сведоштвата и жртвите на сите што ја создавале. Прославата на 8 Септември не смее да биде натпревар во лични заслуги, туку благодарност кон сите што се бореа за Македонија – и во татковината и надвор од неа.

Нека им биде вечна благодарноста на сите познати и непознати македонски родољуби кои веруваа во самостојна Македонија и го посветија својот живот на тој свет идеал во Македонија и во дијаспората.

Честит 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија!

Вечна да е Македонија!

АМИН!

Најново од: На прво место Дијаспора

Кога Македонија стои исправено, светот ја препознава и ја уважува

По повод јубилејната 35-годишнина од Денот на независноста на Македонија, потврдена со референдумот од 1991 година, најпознатиот симбол и препознатлива икона на Брисел – статуетката „Манекен Пис“ – на 8 Септември, за првпат во историјата, беше облечена во македонска народна носија. Станува збор за традиционална машка носија од селото Кучевиште, во Скопска Црна Гора. И […]

Европратеничката Ирена Јовева – бранител на македонскиот јазик и македонскиот идентитет

Европската Унија е наднационален и меѓувладин сојуз на европски држави. Под ова име е основана во 1993 година, со Договорот за Европската Унија, познат како Договорот од Мастрихт. Сепак, голем број нејзини институции и механизми постоеле и претходно, врз основа на договорите што датираат уште од 1951 година. Активностите на Европската Унија опфаќаат бројни области […]

ОМД ги претстави своите нови соработници за меѓународна политика и дипломатија

Алесандра Андраде, Картер Бакли и Стојан Трајаноски ќе ѝ се приклучат на Обединетата македонска дијаспора во текот на есенскиот семестар 2026 година и ќе придонесуваат во областа на меѓународната политика, дипломатијата, истражувањето, комуникациите и соработката со македонската дијаспора. Обединетата македонска дијаспора (ОМД) со задоволство ги претстави тројцата нови практиканти што ќе бидат дел од нејзиниот […]

8 Септември денот на самостојноста на Република Македонија одбележан во Берлин

БЕРЛИН, 8 септември 2026 година На свечен прием во Берлин, организиран од македонското Министерство за надворешни работи и надворешна трговија, а со поддршка од македонски и германски стопанственици, беше одбележан 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија. Свеченоста се одржа во репрезентативните простории на Претставништвото на германската сојузна покраина Северна Рајна-Вестфалија. Настанот го […]

35 години независност – државата сме ние!

Пишува: Елена Младеновска Јеленковиќ, извршен директор на М6 Едукативен Центар Годинава на 8 Септември  одбележуваме голем и значаен јубилеј- 35 години од независноста на Македонија! По тој повод сакам лично да Ви се обратам не само со желба да Ви го честитам празникот, туку пред се со повик до сите за –Чекор Напред! Да, чекор напред во оваа наша […]

Честит 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија

Триесет и пет години откако македонскиот народ ја потврди својата желба за независна Македонија – држава која и денес е наша заедничка одговорност и аманет за идните генерации. ВМРО-ДПМНЕ на сите граѓани им го честита 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија. Пред 35 години нè обедини сонот за слободна и независна Македонија. […]

Честит 8 Септември – Денот на независноста!

По повод 35-годишнината од прогласувањето на самостојна и суверена Република Македонија, редакцијата на „Македонска нација“ упатува искрени честитки до македонскиот народ, до сите граѓани во татковината и до Македонците ширум светот. На 8 септември 1991 година, граѓаните со огромно мнозинство ја изразија својата волја да живеат во независна и суверена држава. Тој историски чин претставуваше […]

Нека ни е честит и вековит Денот на независноста – 8 Септември!

8-ми септември пред 35 години беше остварен вековниот сон на генерации Македонци, празник што достоинствено го слави секој Македонец, каде и да се наоѓа – во татковината или низ светот. На 8 септември 1991 година граѓаните на Македонија излегоа на референдум и ја изразија својата волја за самостојна и суверена држава. Над 95 проценти од […]

To top