Мане Јаковлески
Она што младите македонски патриоти го барале во текот на летото 1947 година како американско покровителство, денес добива современ израз преку продлабочување на стратешкото партнерство со САД. Целта останува силна, самостојна и достоинствена Македонија.
Постојат идеи што времето не ги брише. Се менуваат околностите, државните уредувања и средствата на политичката борба, но останува стремежот Македонија да биде слободна и Македонците сами да одлучуваат за својата иднина.
Таква е приказната за ВМРО-СДРМА – Самостојна Демократска Република Македонија под протекторат на Америка. Во годините непосредно по Втората светска војна, млади Македонци ја барале надежта за самостојна и обединета Македонија преку океанот. Верувале дека американското покровителство може да помогне таму каде што балканските поделби и политичките договори ја оставиле македонската национална цел неостварена. Поради својата дејност биле прогонувани, апсени и осудувани.
Нивната идеја се родила од болка и разочарување, но и од храброст да се замисли поинаква иднина. Во нејзината основа стоело убедувањето дека Македонија заслужува сопствена држава и силен меѓународен потпорник.
Денес, речиси осум децении подоцна, во политиката на премиерот Христијан Мицкоски гледам современ одглас на таа надеж: Македонија да ја зацврсти својата положба преку блиски односи со Соединетите Американски Држави.
Тоа што тогаш било сон за американска заштита, денес се развива преку дипломатски средби, политичка соработка и разговори за инвестиции.
Во септемвриската посета на Вашингтон, Мицкоски оствари средби со претставници на американските институции, Конгресот и економскиот сектор. Разговорите со конгресменот Кит Селф и конгресменката Клаудија Тени беа насочени кон зајакнување на партнерството и соработката. На средбата со претставничката на Американската развојна финансиска корпорација – ДФЦ, се разгледуваа можности за инвестиции во енергетиката, високите технологии и други стратешки области.
Ова е важна насока за Македонија. Пријателството со една голема сила добива вистинска вредност кога отвора можности за економски развој, посигурна инфраструктура и поголема тежина на државата во меѓународните односи.
Во разговорите со ДФЦ бил претставен и проектот „Чебрен и Галиште“, со разгледување можности за негово финансирање. Мицкоски посочи и на присуството на ДФЦ во проектно-развојното финансирање на проектот за антимон во Крстов Дол. Разговорите за „Чебрен и Галиште“ треба допрва да се разработат и да поминат низ потребните постапки, но отворањето на тие врати создава можност за придвижување на долготрајните развојни планови.
За мене, токму тука е најсилната врска меѓу историската надеж и денешната политика. Младите патриоти барале надворешна потпора за Македонија да може да постои слободно. Денешната македонска држава има можност таа потпора да ја гради преку партнерство што ќе ја направи економски посилна и политички посигурна.
Секако, историската идеја за протекторат и денешното стратешко партнерство имаат различна содржина. Република Македонија денес е суверена држава. Затоа оваа паралела ја разбирам како продолжување на стремежот за силен американски сојузник, со зачувано право Македонија самостојно да ги определува своите интереси.
Во време кога европскиот пат кај многу Македонци буди чувство на неправда и бескрајно условување, потребна ни е дипломатија што ќе го проширува просторот за дејствување. Државата мора да има соговорници пред кои ќе ги изложува своите аргументи, ќе бара разбирање и ќе гради заеднички интереси.
Македонскиот идентитет треба да се брани со достоинство, а државната самостојност да се зацврстува и со економска сила.
Токму затоа ја поддржувам насоката на Мицкоски за продлабочување на односите со САД. Во неа гледам можност Македонија да изгради посилна меѓународна положба и да отвори нови перспективи за своите граѓани. Успехот на таа политика ќе се мери со остварени проекти, работни места и конкретна корист за државата.
Идејата денес симболично ја нарекуваме „Македонија – 51-та ѕвезда на американското знаме“. Историската прецизност бара да се потсетиме дека во времето на ВМРО-СДРМА американското знаме имало 48 ѕвезди, па замислената дополнителна ѕвезда тогаш би била 49-та. Но трајната порака на симболот е надежта дека Америка може да биде потпора на македонската слобода.
Денес таа надеж може да добие практична содржина. Македонија има своја држава, свое знаме и свои институции. Потребни ѝ се силни пријателства што ќе ѝ помогнат да ги зачува достоинството и самостојноста и да обезбеди подобар живот за својот народ.
Она што го сонувале патриотите на ВМРО-СДРМА, Мицкоски денес го доближува до современата политичка стварност: Македонија со силен американски сојузник, со сопствен глас и со поголема сигурност во својата иднина.
