Коментари

Македонецот кој му позајмил пари на австрискиот цар Јосиф II

Tihomir Karanfilov-001

Tihomir Karanfilov-001
Тихомир Каранфилов

Македонецот Димитрие Анастас/иевиќ Сабов, кон крајот на XVIII век, на австрискиот цар Јосиф II, му позајмил 30 илјади форинти, што во тоа време била огромна сума на пари. Овој познат добротвор ја помагал Каловачката Митрополија и ја основал гимназијата во Сремски Карловац. По препорака на Карловачкиот митрополит Димитрие станал унгарски благородник.

Во периодот од XV до XVIII век, голем број на христијанското население од Македонија бега пред зулумут кој владее во Османската империја. Засолниште наоѓаат од другата страна на реката Дунав, каде Македонците се ставаат на располагање на тамошните власти. Исто така, во потрага за парче леб, многумина тука доаѓаат на печалба. Познати како добри војници. Трговци и сл., некои Македонци за своите заслуги се стекнуваат со благороднички титули.

Во овој период, во Хабсбуршката монархија како благородници кои потекнуваат од Македонија се сретнуваат имињата на Данчо Македонски (во денешна Војводина), Никола Македонец (жупан во Чанад), Ладислав Македонски, Волк Македонски (врховен жупан на Красо) и др. Во XVIII век, благородници биле кир Хаџи Манојло во Будим, Теодор Николич од Велес, Теодор Јанкович Миријевски, Димитрие Анастас/иевиќ – Сабов од Негуш и други.

Димитрие Анастас/иевиќ – Сабов, роден во 1724 година во Негуш, Егејскиот дел на Македонија.

Тој како дете доаѓа со некои трговци во Земун, кои го оставаат кај некој тамошен трговец да го учи занаетот. Извесно време поминува кај него, а потоа тој го испратил младот Димитрие во Нови Сад за да го изучи кројачкиот (сабовски) занает. Три години тој работи како калфа и патува низ Унгарија и Славонија, а во 1748- 1750 година отворил свој дуќан во Сремски Карловци.

Во овој период доаѓа до забрзан развој на градот, па Димитрие Сабов го споил својот занает со абаџискиот и капамаџискиот. Правел народни носии од аба и прекривки, кои ги продавал во Футог, Кечкемет, Пешта и на други места. Покрај оваа работа, тој печел цигли, тргувал со вино, вршел закуп на земјиште, се занимавал со риболов, банкарство и друго на просторот од Сремски карловци до Виена.

Во текот на наредната деценија како одличен занаетлија, трговец и банкар, Димитрие се стекнал  со големо богаство. Во 1790 година за себе и семејството изградил прекрасна куќа во центарот на градот, која во 1949 година била заштитена со закон. Зградата има подрум, приземје во кое работел и спрат во кој живеело семејството. Уличната фасада ја украсил богато со декорација во рококо стил, со средишен портал. На четирите приземни прозорци, поставил богато декорирани рококо железни решетки и на секоја од нив ги ставил своите иницијали Д.А. Оваа куќа денес е единствен објект на градежната архитектура од XVIII век во Војводина.  

Меѓутоа, Македонецот од Негуш, немал среќа со семејството, бидејќи сите деца му починале. Тоа е една од причините поради која тој се вклучува во подобрување на состојбите во Сремски Карловци. Димитрие станува најголем ктитор на Карловачката Митрополија и првенствено го потпомага формирањето и постоењето на нејзините институции  и изградба на објекти за овие намени. За овие потреби тој донирал огромна сума од 20.000 форинти.

Постојаната помош која ја дава за Караловачката Митрополија ќе има огромно значење во зачувувањето на културните обележја на тамошното православно славјанско население и пошироко.

Димитрие Сабов имал значајна улога и во Австриското царство.

На австрискиот цар Јосиф II, кој кон крајот на XVIII век презел низа реформи меѓу кои и „Едикт за толеранција меѓу христијанските вери“, му позајмил 30 илјади форинти, што за тоа време била огромна сума.

Демократизацијата која настанува во општеството, за време на владеењето на Јосиф II, ќе му овозможи на Димитрие да спроведе низа други активности.

По смртта на Јосиф II,  на престолот доаѓа неговиот брат Леополд II, со кого Димитрие води долготрајни преговори. Со донација од 20.000 форинти, која ја потврдил царот Леополд, на 11 октомври 1791 година, Македонецот Димитрие Сабов станува основач на првата гимназија во Сремски Карловци, во која потоа ќе се образуваат голем број на великани како на српскиот, така и на славјанскиот народ.

Со донација на уште 20.000 форинти за гимназијата во Сремски Карловци во 1803 година, по препорака на Карловачкиот митрополит, Димитрие Анастас/иевиќ – Сабов станал унгарски благородник. Набргу потоа, тој починал на 2 ноември 1903 година, во Сремски Карловци.

Најново од: Коментари

Пред фактите и боговите молчат

Со децении на Балканот историјата се толкува низ интересите на државите и политиката. Затоа, ако сакаме да ѝ се приближиме на вистината, не треба слепо да веруваме ниту на грчката, ниту на бугарската, ниту на српската, ниту на која било друга национална историографија. Треба да ги гледаме фактите, старите карти, археологијата и документите. Еден факт […]

Историјата во сегашноста

Често можеме да ги слушнеме изреките: „Остави го минатото, гледај во иднината“ или „Минатото не носи ништо ново“. Но, токму во минатото сме се родиле, сме израснале, сме ги поставиле темелите на она што сме денес и сме стекнале искуства што нè водат низ животот. Минатото е исто толку важно како сегашноста, а можеби понекогаш […]

Атанас Македонец за Александар Македонски и „патридата Македониа“

Во 1845 година, во Венеција, јеромонахот Атанас Македонец го објавил „Пресказание на Голем Александр“. Особено значење има неговиот предговор, во кој Македонија ја нарекува своја „патрида“, а за Александар пишува како за човек „од истата земја“. Овој запис од XIX век претставува значајно сведоштво за присуството на Александар Македонски во книжевната и културната меморија во […]

Драги Трајков за почетоците на ВМРО-ДПМНЕ во Струмица: „Ројал“ беше место каде отворено се зборуваше за македонска држава

Во годините кога Македонија го започнуваше патот кон осамостојување од Југославија, политичкото организирање не се одвиваше само во партиските штабови и на плоштадите. Драги Трајков од Струмица, во лично сведоштво се навраќа на атмосферата од тие години и на кафеаната „Ројал“, која, според неговото сеќавање, била едно од собиралиштата на членови и приврзаници на ВМРО-ДПМНЕ […]

Јотова се прави будала или навистина е будала ?

Јотова се прави будала или навистина е будала ? Да се нарече Јотова пачавра и караконџула тоа би било голем комплимент и би требало да се радува на тоа премногу. Сите подолни зборови ги заслужува одамна и тоа со тапија во пакет со бугарската влада и сите тамошни татарски слуги и тапанари. Секоја една регистрација […]

ШТО ЌЕ НИ ДОНЕСЕ МИЦКОСКИ ОД САД?

Јове Кекеноски Посетата на премиерот Христијан Мицкоски на Соединетите Американски Држави не треба да се набљудува само како уште една дипломатска посета. Таа се случува во период кога повторно се интензивираат разговорите за македонскиот европски пат. Неколку дена пред заминувањето на Мицкоски, евроамбасадорот Михалис Рокас даде една мошне интересна изјава. Тој најави дека претседателката на […]

Ламбе Арнаудов: И коњите зборуваат, зар не?!

Посветено на: Оние кои, кога имаат интерес, го признаваат и јазикот што го говорат коњите. Наскоро, сите, без исклучок, ќе го признаете македонскиот јазик, ама не со епитаф. МАКЕДОНИЈА ЌЕ ВЕ НАДЖИВЕЕ. Некаде во раниот среден век – внимавајте, Европо, колку сте назад – во централниот и, според многумина, најдобриот ареал за живеење во светот, […]

Татко, брате – го исполнив заветот!

Постојат ветувања што човек ги дава во еден миг, а ги носи цел живот. Постојат и завети што не завршуваат со смртта на оние на кои им биле дадени. Напротив, тогаш стануваат уште посилни – стануваат долг кон семејството, кон предците и кон сопствениот народ. Таков завет понел Петро Алексовски, Македонец кој животот го однел […]

To top