Македонска Нација
„Македонска нација“ со особено задоволство ѝ го претставува на македонската јавност документарниот филм „Европската Атлантида? Изгубениот ‘папок на светот’ во земјата што се обидоа да ја избришат“.
Станува збор за прекрасен и исклучително вреден документарец, кој преку впечатливи снимки, историски сведоштва и археолошки локалитети ја раскажува приказната за Македонија – земја со длабоки цивилизациски корени, огромно културно наследство и име кое опстојува повеќе од две илјади години.
Ова е документарец што треба да го погледне секој Македонец, но и секој што сака подобро да ја запознае земјата која низ вековите била освојувана, делена, преименувана и негирана, но никогаш не била избришана од историјата и од меморијата на својот народ.
Новиот документарен филм на „Аристон продукција“ ја отвора приказната за древна Македонија, нејзиното исклучително археолошко богатство и историските обиди нејзиното име, култура и цивилизациско значење да бидат потиснати или присвоени
Дали во срцето на Европа се наоѓа земја со толку длабоки историски корени што нејзиното вистинско значење со векови било прикривано?
Документарниот филм „Европската Атлантида? Изгубениот ‘папок на светот’ во земјата што се обидоа да ја избришат“, објавен од „Аристон продукција“, ја води публиката низ една возбудлива приказна за Македонија – земја на древни цивилизации, археолошки локалитети, духовни светилишта, владетели и историски настани што оставиле длабока трага врз Европа и светот.
Во филмот Македонија е претставена како едно од археолошки најбогатите подрачја во Европа, земја во која речиси секој предел крие остатоци од далечното минато. Од древните населби и мегалитските опсерватории, до античките градови, светилишта, мозаици, некрополи и христијански храмови, македонската земја сведочи за цивилизациски континуитет долг илјадници години.
Авторите го отвораат и прашањето зошто една земја со толку богато културно и историско наследство честопати била туркана на маргините на европската историографија.
Земја што ја преживеала секоја поделба
Македонија низ вековите била освојувана, делена, преименувана и административно прекројувана. Нејзината територија била дел од различни царства, империи и државни системи, но името Македонија никогаш целосно не исчезнало.
Тоа продолжило да живее во историските записи, старите карти, патописите, црковните документи, дипломатската кореспонденција и во народната меморија.
Најтешкиот удар врз Македонија бил нанесен со нејзината поделба во 1913 година, кога македонскиот народ бил насилно распарчен меѓу соседните држави. По поделбата следувале забрани на името, јазикот, културата и националното самоопределување.
Но, и покрај сите притисоци, Македонија опстанала.
Опстанало нејзиното име. Опстанал македонскиот јазик. Опстанале песните, преданијата, обичаите и колективната меморија на македонскиот народ.
Македонија како древен цивилизациски центар
Документарецот ја истражува идејата дека Македонија не била само периферија на древниот свет, туку значаен цивилизациски, политички и духовен центар.
Оваа земја го дала Филип Втори Македонски, владетелот кој ја преобразил Македонија во најмоќната држава на Балканот, како и Александар Македонски, еден од најзначајните војсководци и владетели во светската историја.
Со походите на Александар, македонската држава се проширила од Балканот до Египет и Индија. Заедно со војската се ширеле нови идеи, знаења, трговски врски и културни влијанија, создавајќи простор во кој се сретнувале Истокот и Западот.
Но, приказната за Македонија не започнува и не завршува со Александар.
Археолошките наоѓалишта сведочат за човечко присуство и развиени култури многу пред античкиот период. Кокино, Стоби, Хераклеја Линкестис, Скупи, Лихнид, Баргала, Билазора, Исар Марвинци и десетици други локалитети се само дел од богатството што сè уште не е доволно истражено и претставено пред светската јавност.
„Папокот на светот“ – симбол на духовното средиште
Изразот „папок на светот“ во древните цивилизации се користел за места што се сметале за духовни или космички средишта – точки во кои се спојуваат земјата, небото, човекот и божественото.
Документарниот филм го употребува овој симбол за да ја прикаже Македонија како простор на вкрстување на различни цивилизации, народи, верувања и историски патишта.
Низ Македонија минувале древни трговски и воени патишта. Тука се допирале медитеранскиот, балканскиот и ориенталниот свет. Тука се ширело христијанството уште во времето на апостол Павле, кој на македонска почва ја започнал својата европска мисија.
Поради својата географска положба, Македонија со векови била мост меѓу Истокот и Западот. Токму затоа била и цел на многу освојувачи, империи и политички интереси.
Кој се обидуваше да ја избрише Македонија?
Насловот на документарниот филм го поставува најважното прашање: кој и зошто се обидувал да ја избрише Македонија?
Историјата покажува дека обидите не биле само воени. Тие се воделе и преку пропаганда, образовни системи, менување топоними, уништување документи, присвојување историски личности и негирање на македонскиот народ.
Во различни периоди се менувале методите, но целта останувала иста – да се прекине врската меѓу народот, неговото име, земјата и историската меморија.
Името Македонија било забранувано. Македонскиот јазик бил прогонуван. Македонците биле принудувани да се изјаснуваат како нешто друго. Историски личности и настани биле присвојувани и претставувани како дел од туѓи национални истории.
Сепак, ниту една сила не успеала целосно да ја избрише Македонија.
Историјата може да се премолчува, но не и да се уништи
Документарецот не е само патување низ археологијата и древните легенди. Тој е и повик за повторно откривање на Македонија – не само од странците, туку и од самите Македонци.
Предолго македонската историја била раскажувана од туѓи центри, низ туѓи политички интереси и според туѓи национални проекти.
Затоа е потребно македонските научници, историчари, археолози, филмски автори и новинари уште посилно да го претставуваат македонското културно наследство пред светот.
Не преку митологизирање, туку преку документи, археолошки докази, историски извори и сериозна научна работа.
Македонија не треба да измислува историја. Таа има доволно голема и богата историја што треба само правилно да биде истражена, заштитена и претставена.
Македонија не може да биде избришана
Можат да се менуваат државни граници. Можат да се потпишуваат неправедни договори. Можат да се вршат политички притисоци и да се создаваат нови историски толкувања.
Но, не може да се избрише народ што ја чува својата меморија.
Не може да се избрише земја чие име живее повеќе од две илјади години.
Не може да се избрише Македонија.
Документарниот филм „Европската Атлантида? Изгубениот ‘папок на светот’ во земјата што се обидоа да ја избришат“ нè потсетува дека Македонија не е само географска точка на картата.
Таа е земја на древни цивилизации, духовни средишта, револуционери, просветители, владетели и генерации кои се бореле да го зачуваат своето име.
Македонија можеби била освојувана, делена и негирана, но никогаш не била заборавена.
А народот што ја знае и ја почитува својата историја не може да биде избришан.
Погледнете го документарниот филм:
