Меѓу празниците што ја поврзуваат духовната традиција со секојдневниот живот на македонскиот народ е и празникот на светиот маченик Нестор Солунски.
Неговиот спомен, кој се празнува на 9 ноември, ден по Митровден, во одделни македонски краишта е проследен со обичаи за заштита на житото, садење овошки и почитување на мајсторскиот труд.
Именден на овој ден слави Нестор. Нека му е честит именденот!
На 9 ноември, односно на 27 октомври според јулијанскиот календар, Македонската православна црква – Охридска архиепископија го празнува споменот на светиот маченик Нестор. Според црковното предание, тој бил млад христијанин од Солун, духовно поврзан со свети Димитриј.
Во времето на прогонот на христијаните, Нестор побарал благослов од затворениот Димитриј за да се соочи со гладијаторот Лиј, кој убивал христијани во арената. Откако го победил, Нестор бил погубен по царска наредба. Во црковната традиција останал почитуван како пример за храброст, непоколеблива вера и подготвеност за жртва.
„Глушчов ден“ – грижа за житото и домашната храна
Во народниот календар, празникот добил и обележја поврзани со зачувувањето на храната за зимата. Во Кумановско бил познат како „глушчов ден“. Според тамошните верувања, на тој ден се избегнувале одредени работи за глувците да не ги оштетуваат житото и брашното.
Се верувало дека не треба да се пребира и да се работи со брашното, ниту да се дава на заем, за глувците да не го разнесуваат. Сродни верувања биле забележани и во Битолско. Овие обичаи ја одразуваат загриженоста на некогашното земјоделско домаќинство за резервите од кои зависела неговата прехрана во зимските месеци.
Ден за садење овошки и лози
Со празникот било поврзано и верувањето дека овошките и лозите засадени на овој ден успешно ќе се вкоренат. Така, покрај обичаите за чување на веќе собраниот род, народната традиција ја изразувала и надежта за идната плодност.
Во Гевгелиско, свети Нестор бил почитуван и како покровител на мајсторите ѕидари. Неговиот празник имал свое место и во занаетчиската средина, каде што почитувањето на светителот се поврзувало со трудот и мајсторството.
Овие локални обичаи и верувања се дел од македонското нематеријално културно наследство. Нивното запишување и пренесување го чува споменот за животот на претходните поколенија – за нивната вера, работата на земјата, грижата за домот и очекувањето на новиот род.
