Македонски легенди

Гацо Капидан

Angel_Gaco

Angel_GacoАнгел Гацо (Паришев), односно Гацо Капидан, како што бил познат меѓу селаните, бил роден во 1771 година во село Саракиново, Воденско. Уште како мало дете покажувал сободен и непокорен дух. Потекнувал од сиромашна фамилија, па поради тоа, како момче бил момок и пасел говеда и свињи во село Бабјани, Ениџе – Вардарско. Еден ден бегот кој владеел со чифликот и селото Бабјани, му јавил на газдата кај што живеел и работел Гацо, дека бегот доаѓа утредента и дека е на ред ќерка му да го служи. Газдата бил многу тажен и не знаел што да прави. Гацо го дознава тоа и утредента на денот кога требало бегот да го посети селото, ги натерал говедата да пасат покрај патот кајшто бегот минувал за селото на својот чифлик. Гацо носел некој јак стап со кукуда и кога бегот се доближил со коњот, Гацо потрчал да ги растера говедата да не му пречат на бегот по патот. Кога дошол близу до него го удрил со јакиот стап  го убил бегот и ја фатил планината.

Селаните од Бабјани знаеле дека Гацо потекнува од мегленските села ама не знаеле од кое село. Неколку години потоа Турците го барале низ селата и кога откриле дека е од Саракиново, Гацо го напушта Саракиново и се преселува во селото Перишор, Негушко. Тука се запознава со Негушкиот војвода Ташо Карташо кој многу го засакал поради неговата мудрост и решителност. Во тоа време Гацо многу се истакнувал во борбите за заштита на христијанското население против разни банди Карамани од муслиманско потекло. Ангел Гацо во тоа време станал главен воденски војвода и стекнал голем авторитет меѓу македонското население во Воденско. Во повеќе села во Воденско, имал создадено организации на поверливи луѓе што ги мобилизирал кога имало потреба за борба против непријателот.

Ангел Гацо бил висок маж, русокос со густи мустаќи, неуморен во пешачење, изразито смел во борбите, способен и мудар раководител на војската. Кога се преселил во селото Паришор-Негушко, се преженил со една вдовица Македонка, со која имал четири ќерки и еден син, Никола. Гацо го посинил и синот на вдовицата, Димитар, кој подоцна цело време го придружувал во борбите. Ангел Гацо до 1828 година, кога беше ослободена Грција, учествувал во сите поважни борби и тоа во: Аграфа до Камноти, Плака, Кремиди, Идра, Скијати и многу други места. Македонските војводи Карташо и Гацо во текот на шестгодишно учество во грчката револуција (1821-1828) биле засилувани секогаш со нови борци кои доаѓале од Македонија да учествуваат во Револуцијата. По ослободувањето на Грција во 1828 година овие македонски фамилии како емигранти биле собрани во испразнетото село од Турците, Аталанта близу до Тива. Караташо умрел во 1831 година, а Гацо во 1839 година, во голема сиромаштија. Малиот син на Гацо, Никола, во 1830 бил ослободен од заробеништво, жена му била мачена и убеан од Турците, а четирите ќерки биле насила потурчени.

Извор: „Македонските војводи низ собитијата и народните песни“ – Коле Рошев

Најново од: Македонски легенди

Димитар Влахов – живот посветен на македонското прашање

Димитар Влахов (1878–1953) е македонски револуционер, публицист, дипломат и државник, една од значајните личности во македонската национална и политичка историја. Неговиот животен пат ги поврзува револуционерните борби од крајот на XIX век, настојувањата за ослободување и обединување на Македонија и создавањето на современата македонска држава. Има луѓе што живеат во историјата и луѓе што учествуваат […]

Наде Проева

Наде Проева (9. IX 1949 – 6. XI 2024) е македонски историчар, универзитетски професор, научник со светско реноме и борец за македонската кауза. Таа е истражувач кој ја афирмираше античката историја на Македонија, која долго време бил запоставувана. Оставила длабока трага во македонската и светската историографија. Наде Проева е родена на 9 септември 1949 година […]

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса загина за вистината

Романската монахиња Херувима (Светлана Михаела Танаса, 1969–1998) студирала класични јазици во Јаши и ги проучувала делата на свети Јован Златоуст. Се упокоила на 8 ноември 1998 година, на 29-годишна возраст, и била погребана во манастирот Петру Вода во Романија. Во 1995 година добила стипендија од Фондацијата „Сорос“ за магистерски студии по средновековна историја на Централноевропскиот […]

Тома Прошев

Тома Прошев е роден на 10 ноември 1931 година во Скопје, а починал на 12 септември 1996 година на хрватскиот остров Зларин. Тома Прошев е Македонски композитор, диригент и музиколог, еден од најистакнатите автори на македонската современа музика и меѓу првите композитори што внеле нов звук во македонското музичко творештво. Гимназија завршил во родниот град. […]

Никола Беровски – големиот учител на Македонците во Албанија

Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија. Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен […]

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

To top