Никола Беровски е роден во 1923 година во Битола, а починал во 1993 година во Тирана, Албанија.
Има луѓе чие дело продолжува да живее во генерациите што ги описмениле, во книгите што ги оставиле и во јазикот што помогнале да се зачува. Меѓу нив е Никола Беровски, македонскиот учител, учебникар и преведувач кој својот работен век го посветил на Македонците во Албанија. Неговото име останало поврзано со Мала Преспа и со истрајната работа македонските деца да учат на својот мајчин јазик.
Во 1945 година, како млад учител, заминал во Мала Преспа, каде што започнала неговата долгогодишна просветна мисија. Таму, меѓу Македонците во Албанија, го пронашол просторот на кој ќе му ги посвети своето знаење, трудот и животот.
Неговото доаѓање било дел од повоените напори да се обезбедат учители за настава на македонски јазик во Албанија. Заедно со други македонски просветни работници, Беровски се вклучил во описменувањето на децата и во создавањето услови за нивно образование на мајчин јазик.
Во таквата средина учителската работа носела особена одговорност. Во училницата децата требало да ги совладаат буквите, читањето и пишувањето, но и да ја почувствуваат вредноста на јазикот што го зборувале дома. Секоја училишна книга на македонски јазик им давала можност домашниот збор да го препознаат и како збор на знаењето.
Беровски останал во Албанија и по политичкиот раздор од 1948 година. Оформувајќи семејство, го продолжил животот во земјата и останал поврзан со образованието на македонската заедница. Неговото останување било значајно за продолжувањето на просветната работа во изменетите политички околности.
Со текот на годините, неговиот придонес се проширил од непосредната настава кон подготовката на учебници и училишни помагала. Меѓу неговите дела се наведуваат учебник за прво одделение, граматика на македонскиот јазик наменета за наставниците во четврто одделение и македонско-албански речник.
Зад секоја од тие книги стоела потребата на учениците и наставниците да имаат литература со која ќе можат да работат. Подготовката на учебник бара внимателен избор на зборови, јасни објаснувања и разбирање за возраста и можностите на детето. Во тоа се согледува и посветеноста на Беровски: неговиот труд добивал конкретна форма во книгите што влегувале во училниците.
Значајно место во неговата дејност има соработката со писателот Стерјо Спасе. Според сведоштвото на Илинден Спасе, Стерјо бил редактор на учебниците што Беровски ги составувал или ги преведувал. Нивната соработка била дел од поширокиот труд за обезбедување училишна литература на македонски јазик.
Беровски оставил трага и како книжевен преведувач. Романот „Тие не беа сами“ од Стерјо Спасе бил објавен на македонски јазик во 1989 година во негов превод. Така, покрај училишните книги, на македонските читатели им приближил и значајно книжевно остварување.
Меѓу највредните дела што ги оставил е македонско-албанскиот речник со повеќе од 10.000 зборови. Во него е содржан обемен труд за поврзување на двата јазика и за олеснување на учењето, преведувањето и меѓусебното разбирање.
Речникот сведочи за трпението што го бара работата со зборовите. Да се соберат, да се објаснат и да се најдат нивните соодветни значења на друг јазик е задача што бара знаење и истрајност. За Македонците во Албанија, таквото дело имало непосредна употребна вредност во средината во која живееле и се образувале.
Во 2013 година, по повод деведесетгодишнината од неговото раѓање, било објавено обновено издание на речникот во 500 примероци, со поддршка од Министерството за надворешни работи на Република Македонија. Во декември истата година, делото било претставено во библиотеката „Тими Митко“ во Корча. На одбележувањето било нагласено значењето на Беровски и на другите учители за описменувањето и наставата на мајчин јазик во Мала Преспа.
Обновеното издание покажало дека неговата работа ја задржала вредноста и две децении по неговата смрт. Книгата повторно стигнала до читателите, продолжувајќи ја просветната мисија на својот автор.
Местото на Никола Беровски меѓу македонските легенди се темели врз тоа конкретно наследство: долгогодишна учителска работа, учебници, преводи и речник. Неговото дело заслужува да се проучува и да се пренесува, а зачуваните книги и ракописи да бидат достапни за идните генерации.
Од Битола до Мала Преспа и Тирана, Никола Беровски го врзал својот живот за македонскиот збор. Го предавал во училницата, го запишувал во учебниците и го зачувувал на страниците на речникот. Затоа неговото име останува во паметењето како име на голем учител — човек чиј труд им помогнал на генерации Македонци во Албанија да читаат, да пишуваат и да се образуваат на својот мајчин македонски јазик.
