Македонска Нација
Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст.
Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци.
Животот на Мито Алексовски Клавчов го обележала разделбата со родниот дом. Во 1948 година, кога имал само единаесет години, во виорот на Граѓанската војна во Грција, го напуштил Шештево. Како илјадници други деца, тргнал по пат чиј крај не можел да го замисли. Зад него останале домот, семејните спомени и детството што војната насилно го прекинала.
Патот го одвел во Полска. Таму живеел, работел и создал семејство, но споменот за родното село останал со него. Полска му станала земја на животот, а Македонија останала земја на неговите корени.
Од дете бегалец до чувар на македонското име
Мито припаѓал на поколението Македонци што растеле далеку од своите огништа, со надеж дека разделбата е привремена. Годините минувале, децата станувале возрасни луѓе, родители и дедовци, а враќањето не им било дозволено од грчката држава само затоа што се Македонци.
Како долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска, Мито се залагал за зачувување на македонскиот идентитет и за споменот на прогонетите. Неговата дејност била поврзана со потребата да се зачуваат имињата на родните села, мајчиниот јазик и сведоштвата за разделените семејства.
До крајот на животот ја носел желбата повторно да го види родниот крај. Починал во Полска, без да го оствари посакуваното враќање во Шештево.
„Што заборави Европа“ – пишаното сведоштво на Мито Алексовски
Мито Алексовски оставил и значајно пишано сведоштво за судбината на својот народ. Тој е автор на извештајот објавен како книга „Што заборави Европа: Борбата на Егејските Македонци“, подготвен од Здружението на Македонците во Полска.
Книгата ја објавила издавачката куќа „Pollitecon Publications“ во 1992 година, а повторно била отпечатена во 1995 година. Денес е достапна и како бесплатна е-книга. Бесплатното електронско издание на англиски е достапно преку страницата на издавачот „Pollitecon Publications“.
Во неа Мито ја изложува положбата на Македонците во Егејскиот дел на Македонија, дискриминаторските мерки, последиците од војната и тешкотиите со кои се соочувале бегалците во обидите да се вратат во родните места. Преку документи, писма и фотографии, книгата го зачувува споменот на разделените семејства и ја истакнува потребата од почитување на нивните човекови, национални, јазични и културни права.
Мито пишувал како непосреден сведок на прогонството и како човек што чувствувал одговорност да ја запознае меѓународната јавност со страдањето на своите сонародници. Неговата лична болка прераснала во јавно сведоштво и повик за правда.
Таткото ја запишал трагедијата, а синот ја пренел на филмското платно.
Со филмот „Македонецот“ и изложбата „ Мајко Мила“– неговиот син Петро Алексовски ја зачува приказната на таткото
Неговиот син Петро Алексовски, роден во Полска, ја преточил семејната историја во документарниот филм „Македонецот“. Остварувањето од 2013 година, со времетраење од 46 минути, ја следи судбината на Мито и преку неа го отвора прашањето за животот на децата одвоени од својот дом за време на војната.
Пред камерата стои човек што старее со спомените на едно откорнато детство. Во неговата приказна се препознаваат многу семејства за кои родното место останало болна и недовршена страница.
Со филмот, Петро му дал трајност на сведоштвото на својот татко. Она што Мито го носел во себе станало достапно за публиката и за поколенијата што доаѓаат. Татковиот копнеж добил глас што продолжува да се слуша и по неговата смрт.
Од Полска до Македонија – „Патување кон корените“
На 22 и 23 септември 2026 година, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје, беа претставени документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ на Петро Алексовски. Настаните се одржаа во рамките на проектот „Патување кон корените“, во организација на Фондот на Холокаустот на Евреите од Македонија и Амбасадата на Република Полска.
Пред македонската публика оживеа приказната за Мито, за неговото Шештево и за надежта, зачувана уште од детството, дека еден ден ќе се врати дома. Изложбата „Мајко мила“ ја надополни оваа приказна со темите на разделбата, мајчината љубов и трагањето по сопствените корени.
На 24 септември филмот и изложбата беа претставени и во Охрид, во Центарот за култура „Григор Прличев“. Така, сведоштвото што Петро го зачувал за својот татко допре до нови гледачи, пренесувајќи ја неговата животна приказна и на следните поколенија.
Мито не го дочекал враќањето во родното Шештево, во Егејскиот дел на Македонија, по кое копнеел целиот живот. Но преку проектот „Патување кон корените“ на неговиот син Петро, меѓу Македонците се враќаат неговото име, неговото сведоштво и споменот за родниот крај што засекогаш го носел во срцето.
Со својот живот, дејност и сведоштво, Мито Алексовски Клавчов со право го зазема своето место во рубриката „Македонски легенди“ на порталот „Македонска нација“.
Вечен спомен за Мито Алексовски Клавчов – Македонецот чија љубов кон родниот крај ја надживеа разделбата.
