Тихомир Каранфилов
Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура.
Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во училишните денови. Професионалната филмска кариера ја започнал во 1951 година, кога за „Вардар филм“ реализирал прилози за филмските прегледи.
Во педесеттите и шеесеттите години се занимавал и со филмска критика, објавувајќи рецензии, коментари, осврти и анализи во дневниот печат и во специјализираните списанија. Во педесеттите години објавувал и проза, а во 1959 година го основал вонинституционалниот театар „Естрада 59“. Режирал и повеќе театарски претстави.
Значајно место во неговиот професионален развој имале студиските престои во Париз, во периодот од 1961 до 1964 година. Во текот на своето усовршување и филмска работа соработувал како асистент со режисерите Франце Штиглиц, Абел Ганс, Вилијам Дитерле и Димитрие Османли.
Првиот документарен филм, „Мугри во полињата“, го реализирал во 1953 година. Потоа следувале бројни документарни остварувања, меѓу кои „Птиците доаѓаат“ (1956), „Граница“ (1962), „По пат одам, за пат прашам“ (1968) и „Амен сиам бут рома“ (1976).
Во долгометражниот игран филм дебитирал со „Денови на искушение“ во 1965 година. Потоа ги режирал „Време без војна“ (1969), „Истрел“ (1972), „Најдолгиот пат“ (1976), „Време, води“ (1980) и „Македонска сага“ (1993). Неговиот творечки опус опфаќа и повеќе телевизиски остварувања, меѓу кои „Лабин и Дојрана“ и „Ордан Петлевски“.
За своето творештво добил бројни домашни и меѓународни награди и признанија. Во 1962 година, на Фестивалот на југословенскиот документарен и краткометражен филм во Белград, ја добил третата награда за режија за „Граница“. За „Време без војна“ добил специјална диплома за режија на Фестивалот на југословенскиот игран филм во Пула во 1969 година и сребрен медал на Меѓународниот филмски фестивал во Авелино, Италија, во 1972 година. Филмот „Најдолгиот пат“ во 1976 година бил награден со Голема сребрена арена во Пула.
Меѓу признанијата што го одбележале неговиот творечки пат се наградите „13 Ноември“ и „11 Октомври“. Во 1997 година ја добил наградата „11 Октомври“ за животно дело, за долгогодишни особено значајни остварувања во областа на културата и уметноста.
Бранко Гапо починал на 18 ноември 2008 година во Скопје. Неговите филмови остануваат значаен дел од македонското филмско наследство и сведоштво за развојот на домашната кинематографија.
