Македонски легенди

Гацо Капидан

Angel_Gaco

Angel_GacoАнгел Гацо (Паришев), односно Гацо Капидан, како што бил познат меѓу селаните, бил роден во 1771 година во село Саракиново, Воденско. Уште како мало дете покажувал сободен и непокорен дух. Потекнувал од сиромашна фамилија, па поради тоа, како момче бил момок и пасел говеда и свињи во село Бабјани, Ениџе – Вардарско. Еден ден бегот кој владеел со чифликот и селото Бабјани, му јавил на газдата кај што живеел и работел Гацо, дека бегот доаѓа утредента и дека е на ред ќерка му да го служи. Газдата бил многу тажен и не знаел што да прави. Гацо го дознава тоа и утредента на денот кога требало бегот да го посети селото, ги натерал говедата да пасат покрај патот кајшто бегот минувал за селото на својот чифлик. Гацо носел некој јак стап со кукуда и кога бегот се доближил со коњот, Гацо потрчал да ги растера говедата да не му пречат на бегот по патот. Кога дошол близу до него го удрил со јакиот стап  го убил бегот и ја фатил планината.

Селаните од Бабјани знаеле дека Гацо потекнува од мегленските села ама не знаеле од кое село. Неколку години потоа Турците го барале низ селата и кога откриле дека е од Саракиново, Гацо го напушта Саракиново и се преселува во селото Перишор, Негушко. Тука се запознава со Негушкиот војвода Ташо Карташо кој многу го засакал поради неговата мудрост и решителност. Во тоа време Гацо многу се истакнувал во борбите за заштита на христијанското население против разни банди Карамани од муслиманско потекло. Ангел Гацо во тоа време станал главен воденски војвода и стекнал голем авторитет меѓу македонското население во Воденско. Во повеќе села во Воденско, имал создадено организации на поверливи луѓе што ги мобилизирал кога имало потреба за борба против непријателот.

Ангел Гацо бил висок маж, русокос со густи мустаќи, неуморен во пешачење, изразито смел во борбите, способен и мудар раководител на војската. Кога се преселил во селото Паришор-Негушко, се преженил со една вдовица Македонка, со која имал четири ќерки и еден син, Никола. Гацо го посинил и синот на вдовицата, Димитар, кој подоцна цело време го придружувал во борбите. Ангел Гацо до 1828 година, кога беше ослободена Грција, учествувал во сите поважни борби и тоа во: Аграфа до Камноти, Плака, Кремиди, Идра, Скијати и многу други места. Македонските војводи Карташо и Гацо во текот на шестгодишно учество во грчката револуција (1821-1828) биле засилувани секогаш со нови борци кои доаѓале од Македонија да учествуваат во Револуцијата. По ослободувањето на Грција во 1828 година овие македонски фамилии како емигранти биле собрани во испразнетото село од Турците, Аталанта близу до Тива. Караташо умрел во 1831 година, а Гацо во 1839 година, во голема сиромаштија. Малиот син на Гацо, Никола, во 1830 бил ослободен од заробеништво, жена му била мачена и убеан од Турците, а четирите ќерки биле насила потурчени.

Извор: „Македонските војводи низ собитијата и народните песни“ – Коле Рошев

Најново од: Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

To top