Македонски легенди

Георги (Ѓорѓи) Томов – првиот амбасадор на македонската култура во САД, патриот, уметник и пријател на сите Македонци

Георги (Ѓорѓи) Томов – Роден е во 1933 година во Струмица, Македонија, починал на 5 август 2008 година во Вејн (Wayne), Њу Џерси, САД

Кога се зборува за македонската дијаспора во Соединетите Американски Држави и за луѓето кои најмногу придонеле за афирмација на македонската култура надвор од татковината, едно име неизбежно се издвојува – Георги (Ѓорѓи) Томов.

За многумина тој беше уметник, кореограф, играорец и педагог. За Македонците во Америка беше многу повеќе од тоа – вистински амбасадор на македонската култура, човек кој преку песната, играта и народното творештво успеа да ја претстави Македонија пред американската јавност на начин што малкумина го направиле пред него.

Роден во Струмица, Томов уште од младоста покажувал исклучителен талент за уметноста. Завршил студии по скулптура и архитектура во Скопје, а својата професионална кариера ја започнал како член на најпознатите фолклорни ансамбли на тогашна Југославија – „Танец“ и „Ладо“, каде што цели шеснаесет години бил играорец, кореограф и сценски уметник.

Во 1968 година заминува во Соединетите Американски Држави. Наместо да ја заборави родната земја, Томов решава токму таму да ја продолжи својата најголема мисија – промоцијата на македонската култура и фолклор. Низ бројни предавања, семинари и работилници низ САД, Канада и Австралија тој ги запознавал луѓето со богатството на македонските народни песни, ора, носии и обичаи.

Во 1974 година го основа прочуениот ансамбл „Томов“, кој за кратко време станува еден од најреномираните фолклорни ансамбли во Северна Америка. Иако ансамблот изведувал и балкански фолклор, срцето на неговиот репертоар биле токму македонските песни и ора. Целта била јасна – американската публика да ја запознае Македонија преку нејзината автентична народна традиција.

Под негово раководство ансамблот настапувал во најпознатите концертни сали во Америка, меѓу кои и легендарните „Карнеги Хол“ и „Линколн Центар“ во Њујорк. Настапувале во Вашингтон, Бостон, Чикаго, Торонто и во десетици други градови, а учествувале и на бројни телевизиски програми и меѓународни фестивали. Американските медиуми редовно ги пофалувале нивните настапи и автентичноста на македонскиот фолклор што го претставувале.

Особено значајно е што Томов успеал да создаде генерации Американци кои се вљубиле во македонската народна култура. Меѓу членовите на неговиот ансамбл имало професори, инженери, научници, студенти и уметници кои доброволно го посветувале своето време за изучување и промоција на македонските песни и ора. На тој начин Томов создал вистинско културно движење кое оставило трајна трага во американското општество.

Покрај работата со ансамблот, Томов бил и долгогодишен уметнички директор и кореограф на ансамблот „Гоце Делчев“, кој настапувал во македонските заедници низ Северна Америка и освојувал бројни признанија. Неговата работа помогнала македонските иселеници да останат поврзани со своите корени и да ја пренесат љубовта кон Македонија на своите деца и внуци.

За многу Македонци во дијаспората, Георги Томов не беше само кореограф или професор по фолклор. Тој беше човек кој секогаш ги обединуваше луѓето околу македонската кауза, патриот кој искрено ја сакаше својата татковина и пријател на сите Македонци, без разлика од кој дел на Македонија потекнуваат.

Неговото животно дело претставува пример како еден човек може да направи повеќе за афирмацијата на својот народ отколку многу институции. Благодарение на неговата визија, енергија и љубов кон македонската традиција, илјадници луѓе во Америка ја запознаа Македонија преку нејзините песни, ора и култура.

Затоа Георги Томов со право останува запаметен како првиот вистински амбасадор на македонската култура во Соединетите Американски Држави – уметник, патриот и човек кој целиот свој живот го посвети на промоцијата на Македонија и нејзиното богато духовно и културно наследство.

 

Најново од: Македонски легенди

Вангел Нечевски – Тунело

Вангел Нечевски – Тунело (17 март 1922 – 2006) е македонски партизан, учесник во Народноослободителната борба, општествено-политички работник во СР Македонија и народен херој на Југославија. Роден е на 17 март 1922 година во Битола, во работничко семејство. Уште како млад го почувствувал товарот на тешкиот живот. По завршувањето на основното училиште, на само петнаесетгодишна […]

Стојан Христов

„Ние сме посвоени синови и ќерки на Америка и на другите држави во светот, но Македонија е родена наша мајка и ние не можеме да ја заборавиме“ – велеше Стојан Христов, македонскиот печалбар од Кономлади, Костурско Егејска Македонија кој стана американски писател, новинар и сенатор. Стојан Христов (1898 – 1996) – македонскиот печалбар што стана […]

Лука Поптеофилов

Лука Поптеофилов е роден во 1865 година во село Белица, Разлошко, Пиринска Македонија, загинал во несреќен случај во Созопол. Точниот датум на неговата смрт не е целосно утврден: во дел од изворите се наведува јуни 1911 година, а во други 20 октомври 1912 година. Лука Поптеофилов – учителот од Белица кој ја ширеше македонската револуционерна […]

Ѓорче Петров

Ѓорче Петров – умот на македонската револуционерна борба Ѓорче Петров е роден на 2 април 1865 година во Варош, Прилепско. Животот го завршил трагично на 28 јуни 1921 година во Софија, каде бил убиен во атентат. Ѓорче Петров беше еден од најголемите македонски револуционери, идеолози и организатори на македонското ослободително движење — човек кој со […]

Даме Крапчев

Дамјан (Даме) Крапчев (1912 – 24. V 1944) е македонски партизан, првоборец, учесник во НОБ. Во август 1941 година учествувал во диверзантската акција на рудникот Радуша (Скопско) и бил политички комесар на Првиот скопски НОПО. Загинал во борба со бугарската војска и полиција. Даме Крапчев е роден на 2 февруари 1912 во село Ивањица, Србија, […]

Григор Прличев – вториот Хомер од Охрид

Роден: 18 јануари 1830 година, Охрид Починал: 25 јануари 1893 година, Охрид Професија: поет, учител, преведувач и преродбеник Најпознати дела: „Сердарот“, „1762 лето“, „Скендербег“, „Автобиографија“ Признание: „Вториот Хомер“ по победата на поетскиот натпревар во Атина во 1860 година Кога се зборува за најголемите имиња во македонската културна и книжевна историја, невозможно е да се заобиколи […]

Кирил Македонски

Кирил Македонски (19. I 1925 – 2. VI 1984) е македонски композитор. Тој е автор на првата македонска опера „Гоце“ (1954), како и на оперите „Цар Самоил“ (1968) и „Илинден“ (1973). Покрај камерни творби, тој пишувал музика и за радиодрами, театарски пиеси, краткометражни филмови, како и за играниот филм „Македонска крвава свадба“. Кирил Македонски е роден на 19 […]

Кирил Пенушлиски

Кирил Пенушлиски (15. Ⅺ 1912 –  23. Ⅴ 2004) е македонски универзитетски професор, ректор, основоположник на македонската фолклористика. Објавил шеесетина книги, во кои се обработени најважните прашања од македонскиот фолклор. Заслужен е за објавените собрани дела на Марко К. Цепенков, и Стефан И. Верковиќ. Кирил Пенушлиски е роден во Солун на 15 ноември 1912 година. Завршил основно образование во родниот […]

To top