Георги (Ѓорѓи) Томов – Роден е во 1933 година во Струмица, Македонија, починал на 5 август 2008 година во Вејн (Wayne), Њу Џерси, САД
Кога се зборува за македонската дијаспора во Соединетите Американски Држави и за луѓето кои најмногу придонеле за афирмација на македонската култура надвор од татковината, едно име неизбежно се издвојува – Георги (Ѓорѓи) Томов.
За многумина тој беше уметник, кореограф, играорец и педагог. За Македонците во Америка беше многу повеќе од тоа – вистински амбасадор на македонската култура, човек кој преку песната, играта и народното творештво успеа да ја претстави Македонија пред американската јавност на начин што малкумина го направиле пред него.
Роден во Струмица, Томов уште од младоста покажувал исклучителен талент за уметноста. Завршил студии по скулптура и архитектура во Скопје, а својата професионална кариера ја започнал како член на најпознатите фолклорни ансамбли на тогашна Југославија – „Танец“ и „Ладо“, каде што цели шеснаесет години бил играорец, кореограф и сценски уметник.
Во 1968 година заминува во Соединетите Американски Држави. Наместо да ја заборави родната земја, Томов решава токму таму да ја продолжи својата најголема мисија – промоцијата на македонската култура и фолклор. Низ бројни предавања, семинари и работилници низ САД, Канада и Австралија тој ги запознавал луѓето со богатството на македонските народни песни, ора, носии и обичаи.
Во 1974 година го основа прочуениот ансамбл „Томов“, кој за кратко време станува еден од најреномираните фолклорни ансамбли во Северна Америка. Иако ансамблот изведувал и балкански фолклор, срцето на неговиот репертоар биле токму македонските песни и ора. Целта била јасна – американската публика да ја запознае Македонија преку нејзината автентична народна традиција.
Под негово раководство ансамблот настапувал во најпознатите концертни сали во Америка, меѓу кои и легендарните „Карнеги Хол“ и „Линколн Центар“ во Њујорк. Настапувале во Вашингтон, Бостон, Чикаго, Торонто и во десетици други градови, а учествувале и на бројни телевизиски програми и меѓународни фестивали. Американските медиуми редовно ги пофалувале нивните настапи и автентичноста на македонскиот фолклор што го претставувале.
Особено значајно е што Томов успеал да создаде генерации Американци кои се вљубиле во македонската народна култура. Меѓу членовите на неговиот ансамбл имало професори, инженери, научници, студенти и уметници кои доброволно го посветувале своето време за изучување и промоција на македонските песни и ора. На тој начин Томов создал вистинско културно движење кое оставило трајна трага во американското општество.
Покрај работата со ансамблот, Томов бил и долгогодишен уметнички директор и кореограф на ансамблот „Гоце Делчев“, кој настапувал во македонските заедници низ Северна Америка и освојувал бројни признанија. Неговата работа помогнала македонските иселеници да останат поврзани со своите корени и да ја пренесат љубовта кон Македонија на своите деца и внуци.
За многу Македонци во дијаспората, Георги Томов не беше само кореограф или професор по фолклор. Тој беше човек кој секогаш ги обединуваше луѓето околу македонската кауза, патриот кој искрено ја сакаше својата татковина и пријател на сите Македонци, без разлика од кој дел на Македонија потекнуваат.
Неговото животно дело претставува пример како еден човек може да направи повеќе за афирмацијата на својот народ отколку многу институции. Благодарение на неговата визија, енергија и љубов кон македонската традиција, илјадници луѓе во Америка ја запознаа Македонија преку нејзините песни, ора и култура.
Затоа Георги Томов со право останува запаметен како првиот вистински амбасадор на македонската култура во Соединетите Американски Држави – уметник, патриот и човек кој целиот свој живот го посвети на промоцијата на Македонија и нејзиното богато духовно и културно наследство.
