На прво место

Има нешто гнило во државата македонска

Панде Колемишевски

Последните случувања со аферата со специјалното јавно обвинителство, ако не е намерно смислена во некоја непозната лабораторија и пласирана преку корумпирани новинари за остварување други цели, во целост ја покажува грдата слика на македонското општество, на загубениот морален компас на правниот систем, на криминалот, корупцијата, мешетарењето и неодговорноста.

Република Македонија 30 години по Денот на независноста личи на Скопје по земјотресот од 1963-та. Како што Скопје не стана град, така Македонија до денес не стана држава. Скопје се прошири територијално, се изгради урбанистички, петкратно се зголеми со население, но не стана градски град, иако на располагање ги имаше сите пари, поволности и можности. Така и Македонија (службено – административно и договорно заведена како Северна Република Македонија), формално, по бројки оди напред, но фактички не мрда од место. Парадокс од физиката – сѐ се движи, ништо суштински не се менува. Сѐ уште не може да се освести од зашеметеноста при големиот потрес, од шокот што го дочека осамостојувањето психолошки неподготвена сама да води сметка за себе.
Има нешто гнило во земјата македонска. За речиси три децении, колку што поминаа оттогаш, уставните темели, поставени во вода наместо на цврста почва, од година на година ги покажуваат својата лабилност и менливост, не го издржуваат тестот на времето. Македонија страда од првично лошо поставениот политички систем, кој до денес, наместо развој и стабилност, сам по себе продуцира развлекување, недоразбирања, конфронтации и конфликтни ситуации. По сите прашања. Колку што вината може да се бара и наоѓа во неспособноста на политичките лидери, повеќе е ефект на лошиот, недограден, нејасен и конфликтен политички и општествен, законодавен и извршен систем.

Како поинаку да се објаснат проблемите што се влечат со години. Како поинаку да се објаснат ситуациите што триесет години немаме изградено правна држава, што, наместо политичарите да се држат до законите, законите се плашат од политичарите. Нема држава во светот што за три децении продуцирала толку многу закони на кои не може да им се изброи бројот. Ако се направи само мала анализа, може да се забележи дека еден закон, или еден член од некој закон, по едно единствено прашање, е менуван најмалку стопати. Македонија сигурно е светски шампион на тоа поле, не случајно неколкупати беше предупредувана за експресното менување на законите. Верувам дека не постои држава во светот во која Собранието (парламентот) во еден ден експресно усвојува од 150 до 200 закони, како што тоа го правело и го прави македонското собрание.

Речиси нема закон за кој се даваат десетина толкувања, кој не е противречен и чие спроведување не зависи од она што пишува во него туку од волјата на партиите и нивните главни актери. Кога на ова се додаваат и страничните толкувања, се добива правната какофонија што владее во земјата. Државата не се води од легалните, по закон задолжени институции, туку централен орган на управување е Клубот на пратениците, каде што неколкутемина лидери изведуваат неверојатни математичко (не)логички операции, каде што се бараат и се изведуваат креативни решенија по кои два и два никако не може да бидат четири. Каде што се договара во еден чевел да влезат три нозе.

Како, со кои мотиви може да се објасни фактот што и по триесет години и по осум-девет поминати собраниски изборни циклуси не е фиксиран изборниот модел и се бара негова измена. Што е во прашање: лошиот модел или желбите на поединците од партиите? Како што е познато, во демократските земји партиите се приспособуваат на моделот, а не моделот на партиите. Дури и во земјите од поранешниот просоветски Источен блок, а сега членки на ЕУ, кои по демократија и слободата на мислење и говорење беа далеку зад југословенско-македонските достигнувања, моделите се стандардизирани, тешко менливи, без оглед на барањата на поединечните партии.

Создадено е ’рѓосано општество, пропаднато во поделби. Национални, меѓунационални, идеолошки, меѓупартиски, меѓучовечки. Двете најголеми македонски партии, иако се знаат доволно, политичките односи ги претворија во натпревар, во чие ривалство може и двете да се уништат. Нивниот долготраен фестивал на провокации и навреди, на меѓусебна омраза, на штета на националните и на државните интереси, во некои клучни моменти се покажа многу поопасен елемент одошто намерите на надворешните непријатели, на оние што Македонија сакаат да ја гледаат заглавена во сопствената кал. Меѓупартиските нерасчистени сметки, што вистински, што измислени и намерно форсирани, се рак-рана на македонското ткиво, тие се вирусот што го ништи, што не му дава да крене глава македонското општество. Нивниот заемно омилен коалициски партнер мирно ја посматра ситуацијата, кротко, со отворена мудрост, а потајни закани, ги решава своите национални, партиски и приватни прашања и проблеми и дипломатски придонесува за постепено бламирање, за губење на довербата кај граѓаните, за намалување на политичката моќ и влијание врз изборното гласачко тело кај двете македонски партии.

Три децении и едните и другите повикуваат на национално македонско единство, вклучувајќи ги и партиските претседатели на државата, но само како политички слоган, а не како вистинска потреба. Наместо единство, јазот на недоразбирања се проширува, граѓаните ја губат довербата во успешноста на системот и на неговите институции, популарноста на лидерите е на ниско ниво и покрај сите лични фалби за достигнувањата што ги оствариле. Со промената на името и со влезот во НАТО можеби (веројатно) се утврди просперитетен курс на иднината на државата, но факт е дека тој историски пресврт не наиде на неподелена поддршка кај граѓаните, туку е поттик за уште една поделба. Тешко е да се поверува дека одењето по патот преку новата крстосница може да ги залечи отворените рани. На таков заклучок упатуваат сѐ почестите најави за некакви црни (темни) сценарија што некој ги планира или може да се случат во Македонија, што од своја страна, наместо доверба, предизвикуваат неизвесност и страв.

Последните случувања со аферата со специјалното јавно обвинителство, ако не е намерно смислена во некоја непозната лабораторија и пласирана преку корумпирани новинари за остварување други цели, во целост ја покажува грдата слика на македонското општество, на загубениот морален компас на правниот систем, на криминалот, корупцијата, мешетарењето и неодговорноста. Тој финансиски прескапо платен меѓупартиски проект сега си ја наплаќа политичката и правна цена, си дојде по своите создавачи, овој пат во улога на жртви. Тој проект создаван од немајкаде, набрзина, под притисок, особено од странците, со низа непромислености, но замислен како последна надеж дека ќе се расчисти со криминалот, ги извади на виделина сите слабости на државните институции и личностите на нивно чело. Нивната неодговорност, нивната порозност и поткупливост, пороци не само сегашни туку негувани со години, ја кине и така кревката нишка на мечот што е поврзан со клатното, тоа е тој Дамоклов меч што три децении виси над вратот на македонското општество, на македонската држава.

Оваа е-пошта е заштитена од spambots, треба да вклучите JavaScript за да ја видите

https://www.novamakedonija.com.mk/mislenja/kolumni/

Најново од: На прво место

На 10 октомври 1946: Гоце Делчев почива во главниот град на слободна Македонија

На 10 октомври 2026 година се навршуваат 80 години од положувањето на посмртните останки на Гоце Делчев во дворот на црквата „Свети Спас“ во Скопје, со највисоки државни, воени и црковни почести. Со тој свечен чин бил исполнет заветот запишан на неговиот ковчег во 1923 година: неговите коски да почиваат во престолнината на независна Македонија. […]

ВМРО му оддава признание на Михаил Чаков за зачувувањето на моштите на Гоце Делчев

Писмото до Михаил Чаков: сведоштво за почитта кон Гоце Делчев и за идеалот на независна Македонија Документот од 1923 година сведочи дека посмртните останки на Гоце Делчев биле чувани како светиња, со длабока почит кон неговото дело и кон борбата за независноста на Македонија. Писмото на Тодор Александров до Михаил Чаков од 1923 година претставува […]

mile-aleksievski

За 21 ден го изрезбале саркофагот на Гоце Делчев: Дело што ја чува македонската почит од 1946 година

Нестор Алексиев Мирчевски го изработил саркофагот со помош на својот дванаесетгодишен син Миле. По 68 години, во 2014 година, Миле повторно го допрел оревовото дрво и со солзи се присетил на татко му и на деновите кога заедно создавале дело достојно за Гоце. Саркофагот на Гоце Делчев: Изработен во 1946 година, повторно допрен по 68 […]

Манасиевски: Филипче ги застапува бугарските позиции и молчи за останките што му се припишуваат на цар Самуил

Манасиевски го обвини Венко Филипче дека ги става бугарските интереси пред македонските, посочувајќи ги неговите ставови за уставните измени и молчењето за пренесувањето на останките што му се припишуваат на цар Самуил во Бугарија. Манасиевски упати остри критики кон Венко Филипче, нарекувајќи го „бугарски амбасадор во Македонија“ и обвинувајќи го дека ги застапува позициите на […]

Убиството на југословенскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ на 9 октомври 1934 г. во Марсеј ја потресе Европа

Убиството на југословенскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ, извршено од Владо Черноземски во акција на ВМРО на чело со Ванчо Михаилов и усташкото движење на чело со Анте Павелиќ, ги изнесе пред европската јавност длабоките национални и политички судири во Кралството Југославија. На 9 октомври 1934 година, свечениот пречек на југословенскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ во […]

Атентатот врз кралот Александар не е пострашен од насилствата на неговите жандарми во Македонија

Американски новинар во 1935 година го осудувал политичкото убиство, но ја повикувал американската јавност да ги согледа и репресијата, присилната асимилација и одземањето на правата на Македонците во Кралството Југославија. Само неколку месеци по Марсејскиот атентат, во кој на 9 октомври 1934 година бил убиен југословенскиот крал Александар I Караѓорѓевиќ, американскиот новинар Џон Бејклес објавил текст […]

ВМРО-ДПМНЕ одржа предизборен митинг во Милетино

Мицкоски најави победа на 18 октомври, а кандидатот за градоначалник Стојанчо Радичевски ја претстави програмата за развој на Брвеница и порача дека ќе работи за сите жители на општината. Мицкоски од Милетино: Победуваме на 18 октомври во Брвеница затоа што ја сакаме Стојанчо Радичевски ја претстави програмата за развој на општината и порача дека ќе […]

Филипче јавно обвини за криминал од 37 милиони евра — сега нека ги достави доказите до ЈО

Сериозните обвинувања за набавката на хеликоптери бараат докази и институционална истрага. Граѓаните заслужуваат одговори, а не внатрепартиски пресметки. Венко Филипче не смее да си поигрува со јавноста кога станува збор за милионски тендери и сомнежи за злоупотреба на државни средства. Филипче јавно ја прозва Славјанка Петровска во врска со набавката на хеликоптери и договорот за […]

To top