На прво место

Страшо Ангеловски: За „синдромот на туширање“

Македонскиот народ, за жал, по којзнае кој пат веќе го преживува „синдромот на туширање“. Го преживува без да извлече поука, го преживува препуштајќи му се лесно и без борба, го преживува во полза на сопственото самоуништување.

Што е всушност „синдромот на туширање“?

За прв пат го среќаваме во хитлеровите логори на смртта каде биле водени претежно Евреите, но и останатите „неариевски“ раси на, како што официјално беше претставувано, принудна работа. Работа, колку принудна, толку и „општествено корисна“, посебно за нацистичката воена машинерија. И навистина, оние здравите, јаки, работоспособни мажи, на почетокот, во логорите, беа користени како работна сила. Се додека од претераната работа, изгладнетоста и болестите не стануваа живи мртовци и, со самото тоа, повеќе „неупотребливи“.

Потоа, тие, исто како и изнемоштените жени, децата, старците и болните, беа носени во посебни зданија, каде најпрво ќе одат под туш, а потоа ќе бидат испратени на „посебна нега“. И луѓето на почетокот верувајќи влегуваа во посебните зданија со колективни тушеви. За жал, оттаму не излегуваа затоа што од тушевите наместо чиста и топла вода, излегуваше отровниот гас „Циклон Б“ (кој патем се’ уште се произведува во хемиските погони на Бајер во Леверкузен и се’ уште го користат тимовите за дезинфекција, дезинсекција и дератизација ширум светот) па, влезените во тешки маки умираа гушејќи се од испуштениот гас.

Многу брзо, вистината за собите за туширање и гасот кој наместо вода излегува од тушевите, се прошири меѓу жителите на логорите на смртта. Луѓето веќе точно знаеја дека таму, во зданијата со колективни тушеви, се влегува за да не се излезе, се влегува во смрт со гушење од отровниот гас.

Но, и покрај тоа, сите тие во колона, мирно и кротко, влегуваа во „собите за туширање“ некаде длабоко во себе верувајќи дека тоа ним нема да им се случи и дека токму денес, на нивна среќа, од тушевите наместо „Циклон Б“ ќе потече чиста и топла вода. И покрај тоа што оној кој до вчера ја делеше затворската соба со нив, оној кој лежеше во креветот до нивниот, оној кој страдаше заедно со нив, откако отиде „на туширање“ повеќе не се врати, тие веруваа дека тоа нема токму и ним да им се случи и дека токму тие, замиени и чисти, ќе се вратат во својата соба.

Ете тоа е „синдромот на туширање“, со кој преку „собите за туширање“, во смрт заминаа милиони луѓе. Кротко и тивко, верувајќи дека злото ќе ги одмине токму нив.
Денес, ние Македонците го живееме токму овој синдром. И постојано, длабоко во себе, веруваме дека злото ќе не одмине токму нас, иако му се случило на оној до нас, на соседот, на колегата од работа, на пријателот, на некој роднина, на некој познаник… Па, кога некое младо дете ќе биде прободено со нож, си велиме дека тоа нема да му се случи и на нашето. Кога некој ќе остане без работа, си велиме дека тоа не може да ни се случи и нам. Кога ќе пропадне некоја банка и некој ќе остане без, со мака заработените, пари, си велиме дека нашата банка е сигурна. Кога слушаме дека се уште има присилно раселени луѓе од своите огништа од Арачиново, ни изгледа дека е тоа некаде таму далеку. Кога Нефи ќе претепа некого со пиштол среде бел ден, некако сме сигурни дека тоа не може да ни го стори и нам. Кога слушаме дека ќе завладее можеби најголемата економска криза која до сега ја доживеало човештвото, ние се однесуваме како да не сме дел од тоа човештво…

За жал така беше и кога предупредувавме дека ќе ни го сменат името, ќе ни го избришат идентитетот, ќе ни воведат двојазичност, ќе ни ја сменат историјата, ќе не избришат како Македонци… Многумина веруваа дека тоа не може да ни се случи и мирно и кротко тргнаа кон „собите за туширање“.

Денес, кога е повеќе од очигледно дека државата е пред банкрот, дека федерализацијата е следниот чекор кон распад на татковината, дека целиот свет, а посебно сите наши соседи молскавично се вооружуваат бидејќи се свесни дека, историски, краен резултат на секоја голема светска криза биле големите војни, само ние, за жал зафатени од „синдромот на туширање“, се’ уште веруваме дека токму нам, ништо од сето тоа нема да ни се случи.

И мислејќи така, ќе влеземе целосно неподготвени во она што ќе се случува – во криза во која многумина ќе ги изгубат работните места, во криза во која не се знае кога ќе престане да се исплаќаат платите и колку месеци подоцна и пензиите, во криза во која заради старо-новата Влада докажана во својата коруптивност, криминал и неспособност ќе дојде до колапс на системот.

Мислејќи така, ќе влеземе во вековните национални програми на соседите во однос на Македонија и македонското прашање – од Призренската лига, преку Мегали идејата, па се’ до Санстефанскиот недосонуван сон.

И се’ додека мислиме дека токму тоа не може да ни се случи токму нам, е токму тоа ни се случува. А, ние Македонците во колона, мирно и кротко влегуваме во „собите за туширање“. Соби од кои нема излегување.

Доколку многу скоро го сфатиме тоа и влеземе во битка за сопствениот опстанок, имаме некаква шанса да опстанеме како народ. Доколку не, доколку продолжиме да го живееме „синдромот на туширање“, ќе го доживееме синдромот на самоуништување. Битка која мораме да ја почнеме уште денес, зашто веќе утре ќе биде доцна.

Автор: Страшо Ангеловски, претседател на МААК за НетПрес

Најново од: На прво место

Светозаревиќ: Охридските реликвии биле дадени на привремено чување — македонската влада има право да ги бара назад

Бранислав Светозаревиќ „ВНИМАВАЈТЕ! Еве дел од предадените скапоцени реликвии од страна на некои охриѓани на бугарските власти во 1916 год. Под бр. 10 е и сребрената реликвија со моштите на Св. Матрона, која пред некој ден Бугарија ѝ ја подари на Грција во замена за коските од непознат човек. Но, ВНИМАВАЈТЕ! Отстапени се на привремено […]

Локалитетот Расница датира од VI век пред нашата ера — повеќе од илјада години пред појавата на Бугарската држава

Златна фолија и гроб на воин откриени кај струшко Корошишта Локалитетот Расница датира од VI век пред нашата ера — повеќе од илјада години пред појавата на Бугарската држава, сведочејќи за длабоките корени на културното наследство на Македонија. На локалитетот Расница е пронајден златен наод за кој се претпоставува дека претставува погребна маска од VI […]

Осомничените за криминал во Државна лотарија се од времето на СДС и ДУИ, односно на Таче и Груби

Кога во јавноста се појавуваат информации дека службени лица со пари од државата и од државните компании купуваат предмети за лична употреба, како брендирани чанти „Хермес“, „Луј Витон“ и „Диор“, сметаме дека јавноста треба да ги знае сите детали. Управата за финансиска полиција поднесе кривична пријава до Основното јавно обвинителство Скопје против две службени лица […]

6 октомври 1014 година — Смртта на цар Самуил, владетелот чие царство имало средиште во Македонија

Преспа и Охрид остануваат сведоштва за државното, духовното и културното наследство на Самуиловото време. На 6 октомври 1014 година починал цар Самуил, владетел чие име е длабоко поврзано со средновековната историја на Македонија. Неговото царство имало средиште на македонската територија, а Преспа и Охрид имале особено значење како политички и духовни центри. Самуиловото време останало […]

Горан Благоев, бугарски новинар и историчар: Бугарија ѝ предала на Грција и реликвија од Охридската архиепископија

Акт од 28 ноември 1916 година, посочен во извештаите за тврдењето на Горан Благоев, наведува 84 црковни старини од Охрид испратени на „привремено чување“ во Софија — меѓу нив и сребрена кутија со моштите на света Матрона, попишана како сопственост на градот Охрид. Бугарија ѝ предала на Грција и охридска реликвија во размената за останките […]

Мицкоски: Фон дер Лајен ја оцени работата на Владата како инспиративна, продолжуваме со реформите

Премиерот очекува интензивирање на евроинтегративниот процес и изнаоѓање решение за ситуацијата во која се наоѓа Македонија. Премиерот Христијан Мицкоски денеска присуствуваше на пуштањето во употреба на нова, енергетски ефикасна детска градинка во Општина Теарце, со капацитет за 147 деца. Според него, со отворањето на објектот е надмината листата на чекање за згрижување деца во општината. […]

5 октомври 1878 година — Македонското востание во Кресна: борба за слобода по Берлинскиот конгрес

Насловната е Печат на штабот на Македонското востание во Кресна, 1878 година Во Пиринска Македонија започнала вооружена борба против османлиската власт, која ја изразила решеноста на населението да се спротивстави на неправдите и да се избори за слобода. На 5 октомври 1878 година по јулијанскиот календар, односно на 17 октомври по грегоријанскиот календар, започнало Македонското […]

Вратени 16.952 текста објавувани од 2009 до 2026 година на порталот „Македонска нација“

Зачуван е најголемиот дел од богатата архива на порталот — текстовите повторно се достапни за читателите, а со нови материјали продолжуваме да го збогатуваме македонското историско и културно наследство. Во април 2026 година порталот „Македонска нација“ стана недостапен. Не знаеме со сигурност дали стануваше збор за хакерски напад или за друг проблем. За да продолжиме […]

Најнови вести

To top