Со 29 нови ученици кои се враќаат од Англија, Холандија и Германија, второто полугодие во Штип започна со вест што буди надеж.
Во земја каде со години броевме затворени паралелки, споени одделенија и училишта што едвај преживуваат, ваквата информација не е само статистика – таа е симбол.
Децении наназад Македонија живее со континуиран одлив на население. Во 90-тите заминуваа цели семејства поради економската несигурност, во транзициските години поради уништената индустрија, а последната деценија – поради чувство на безнадежност, неправда и систем во кој чесниот човек немаше шанса.
Во многу градови, меѓу кои и Штип, Виница, Делчево, Кратово, Пробиштип,… училиштата беа првите што го почувствуваа ударот: празни клупи и помалку првачиња.
Затоа последната вест за нови ученици што се враќаат од западноевропските држави носи тежина поголема од бројката 29. Зад секое дете стои семејство што некогаш заминало со куфер во рака и сомнеж во срцето, а денес носи одлука да се врати. Не секогаш од економски причини – туку поради желбата децата да растат дома, со свој јазик, своја култура и чувство на припадност.
Вакви примери не се изолирани. Имаме информација дека и во Македонска Каменица се вратиле најмалку четири деца, а слични сигнали пристигнуваат и од други помали градови и општини.
Во минатото ваквите вести беа речиси незамисливи. Тогаш од Македонија се заминуваше „во полни автобуси“, како што народот горчливо велеше, особено во годините на недомаќинско и криминално владеење на СДС и ДУИ, кога многумина не си заминаа поради поголеми плати, туку затоа што не можеа да издржат неправда, партизација и чувство дека државата е плен.
Дали ова значи дека започнува повратен процес?
Рано е за еуфорија, но доволно е за внимателен оптимизам. Секое дете што се враќа во македонско училиште е мала, но важна победа над демографското празнење. Тоа е знак дека дијаспората внимателно ја следи политиката на актуелната влада, пораките за грижа за сите граѓани и најавите за конкретни програми со кои би се мотивирале нашите иселеници да се вратат почнува да дава резултати.
Ако денес зборуваме за 29 ученици во Штип и неколку во Македонска Каменица, утре тоа може да значи обновени паралелки, нов живот во малите градови и повторно запалена светлина во куќите што со години беа заклучени.
Ова нека биде и апел до сите наши во дијаспората: потребни сте ѝ на Македонија. Не само како дознаки и носталгични приказни, туку како луѓе, родители, работници, знаење и иднина. Македонија можеби долго време ве разочаруваше, но без вас таа нема целосно да заздрави. Ако почнаа да се враќаат децата, време е да се врати и надежта.
Токму затоа, фактот што некои семејства решаваат децата да ги запишат повторно во македонски училишта е силен индикатор дека се враќа дел од довербата.
Нашите иселеници не заминаа само поради платите. Заминаа поради неправдата, партизацијата, нефункционалните институции и чувството дека иднината им е украдена.
Кога тие денес почнуваат да размислуваат за враќање, тоа значи дека внимателно следат дали нешто суштински се менува: дали државата покажува грижа, дали системот станува попредвидлив, дали има перспектива за нивните деца.
Ако Македонија покаже дека може да им понуди квалитетно образование, безбедност и еднакви шанси, тогаш овој сигнал може да прерасне во тренд.
Затоа, да, ова е знак дека дел од иселениците повторно почнуваат да веруваат во Македонија.
