Македонски историски и црковен календар – 26 август
На 26 август се одбележуваат повеќе значајни настани и личности од македонската историја. Овој датум нè потсетува на уметничкото наследство на Томо Владимирски, раѓањето на скопјанката Мајка Тереза, херојската погибија на Овадија Естреја – Мара, борбата на Македонците од Егејскиот и Пиринскиот дел на Македонија и духовното единство на македонскиот народ.
26 август 1904 – Роден е Томо Владимирски
Во Скопје е роден Томо Владимирски, македонски академски сликар и сценограф.
Уметничкото образование го стекнал во Белград, а од 1929 година работел како сценограф во театрите во Скопје и во други градови низ Македонија. Во неговото сликарство посебно место заземаат македонските предели, луѓето и историските мотиви.
Томо Владимирски оставил значаен белег во развојот на македонската ликовна и сценографска уметност. Починал во Скопје на 14 септември 1971 година.
26 август 1910 – Во Скопје е родена Мајка Тереза
Во Скопје е родена Агнеса Гонџа Бојаџиу, во светот позната како Мајка Тереза.
Својот живот го посветила на сиромашните, болните, напуштените и луѓето без дом. Во 1950 година во Калкута го основала редот „Мисионерки на милосрдието“, кој подоцна ја проширил својата хуманитарна дејност низ целиот свет.
Во 1979 година ја добила Нобеловата награда за мир, а во 2016 година била прогласена за светица на Католичката црква. Нејзиниот роден град Скопје останува нераскинлив дел од нејзината животна приказна. Починала во Калкута на 5 септември 1997 година. Спомен-куќата на Мајка Тереза
26 август 1938 – Роден е Станко Георгиев Илиев од Пиринска Македонија
Во селото Бања, Разлошко, во Пиринскиот дел на Македонија, е роден Станко Георгиев Илиев, Македонец кој и покрај притисоците јавно го чувал и истакнувал своето македонско национално чувство.
Неговите сведоштва говорат за односот на властите кон Македонците во Пиринска Македонија, како и за истрајноста на луѓето кои не се откажале од своето име, потекло и припадност.
26 август 1944 – Загина Овадија Естреја – Мара
На Кајмакчалан, во Егејскиот дел на Македонија, во борба против бугарската војска загинала Овадија Естреја – Мара, македонска партизанка од еврејско потекло и народен херој.
Родена била во Битола во 1921 година. Како комесар на баталјон учествувала во Народноослободителната борба, борејќи се против фашистичката окупација. Нејзината жртва останува симбол на заедничката борба на Македонците и Евреите за слобода и човечко достоинство.
26 август 1945 – Протест на бегалците од Егејска Македонија
Во Битола се одржал голем протестен митинг на бегалците од Егејскиот дел на Македонија.
Тие побарале да престанат теророт, прогоните и насилството што грчките власти ги спроведувале врз македонското население. Протестот бил глас на луѓето кои биле принудени да ги напуштат своите домови, но не се откажале од своето македонско име и од правото да се вратат на родните огништа.
Овој настан останува сведоштво за страдањата на Македонците во Егејска Македонија и за нивната борба за национални и човекови права.
Мала Преспа и Голо Брдо
Македонците во Мала Преспа и Голо Брдо со векови ги зачувуваат македонскиот јазик, православната вера, народните обичаи и духовната врска со цела Македонија.
Црквите, манастирите, селските слави и семејните преданија остануваат живи чувари на македонското име во овие краишта. Нивното наследство е неразделен дел од историскиот и црковниот календар на етничка Македонија.
Црковен календар – 26 август
На 26 август, односно на 13 август според стариот календар, Македонската православна црква ги празнува:
- Светиот маченик Иполит
- Свети Тихон Задонски
- Преподобната царица Ирина
- Преподобен Серид
- Преносот на моштите на преподобен Максим Исповедник
Македонскиот историски и црковен календар ги обединува спомените и духовното наследство од Вардарскиот, Егејскиот и Пиринскиот дел на Македонија, како и од Мала Преспа и Голо Брдо. Државните граници го поделиле просторот, но не можеле да ги поделат историското паметење, верата и македонскиот народен дух.
