За Филипче и СДС, патот до Брисел поминува преку Софија и преку идентитетот
Опозициската СДС и нејзиниот претседател Венко Филипче повторно ја отвораат темата за внесување на Бугарите во Уставот, продолжувајќи ја политиката која, според нивните критичари, со години се темели на национални отстапки претставени како европски напредок.
Не е тешко да се забележи континуитетот во политичкото дејствување на СДС. Последните уставни измени што ја погодија државата беа поврзани со промената на уставното име, процес што го предводеше тогашното раководство на партијата. Денес, според ставовите што ги изнесува Филипче, се навестува подготвеност за нови отстапки во име на европските интеграции.
СДС дојде на власт со ветувања за европска иднина, но по години владеење Македонија остана блокирана на патот кон Европската Унија. Наместо конкретен напредок, државата доби нови условувања, а националните интереси и македонскиот идентитет сè почесто беа ставани на маса како предмет на политички преговори.
Денес Филипче се обидува да го наметне истото сценарио во односите со Бугарија. Во услови кога официјална Софија сè уште оспорува суштински елементи од македонскиот национален идентитет, јазик и историја, неговите изјави дека уставните измени треба веднаш да се спроведат без дополнителни гаранции отвораат сериозни дилеми во јавноста.
Бугарските позиции се добро познати – тврдења дека македонскиот јазик е бугарски дијалект, дека Македонците и Бугарите се еден народ во две држави и дека голем дел од македонските револуционери припаѓаат на бугарската историографија. Во такви околности, секој чекор што се презема без јасни гаранции за заштита на националните позиции се доживува како ризик за државните интереси.
Во изминатиот период Филипче испраќаше пораки кои многумина ги оценија како приближување кон бугарските позиции. Критичарите сметаат дека таквиот пристап претставува обид за стекнување меѓународна поддршка по серијата изборни порази што СДС ги доживеа во последните години.
Според овие оценки, Филипче е подготвен да прифати редефинирање на делови од македонската историја и нови отстапки со цел политички да профитира и да ја реализира својата амбиција за доаѓање на власт. Неговите ставови дека македонскиот идентитет не е загрозен директно се судираат со барањата и условувањата што Бугарија ги поставува во евроинтегративниот процес.
Во јавноста се отвораат и прашања за контактите на високи функционери на СДС со личности кои, според критичарите, активно промовираат бугарски наративи во Македонија. Таквите активности дополнително ги засилуваат сомнежите дека дел од раководството на партијата е подготвено да ги следи барањата на Софија на сметка на националните интереси.
Сепак, граѓаните веќе неколкупати јасно го искажаа својот став на избори. Сè погласно се испраќа порака дека Македонија има потреба од предвидлив и достоинствен евроинтегративен пат, со јасно дефинирани црвени линии за идентитетот, јазикот и историското наследство.
За многумина, европската перспектива не смее да биде условена со нови национални отстапки. Наместо политика на попуштање, граѓаните очекуваат државнички пристап што ќе ги штити националните интереси и ќе обезбеди европска иднина без загрозување на македонскиот идентитет.
