Историја

Битката за „Слива“

Bitka kaj Sliva

Bitka kaj SlivaБитката кај „Слива“ е уште еден пример од борбите за време на Илинденското востание која восхитува со пожртвуваноста на македонските востаници. Оваа битка е дел од Илинденската епопеја за одбрана на Крушевската Република. Тоа е битка во која востаниците до последен човек ги бранат позициите за да му овозможат на населението да се извлече од градот. Тоа е пример за жртвите кои ги поднел македонскиот народ во борбата за создавање на самостојна и национална држава.

На 12 август 1903 година, 3.000-на османлиска војска настапувала од правец на Кичево – Пуста Река за напад на Крушево. Напредувањето на турската војска по секоја цена морало да биде запрено, се додека населението и другите востанички одреди од Крушево не се повлечеле безбедно во гората. Востаничкиот штаб сметал дека најпогодно место каде можело да се даде отпор подолго време е проодот „Слива“.

Најтешката задача ја имал одредот на војводите Ѓорги Стојанов и Диме Смугрев. Тие ја добиле задачата да ги бранат позициите на проодот „Слива”, каде што се штитело повлекувањето на населението кон гората. Тие позиции се сметале за најважни за одбраната на Крушево. Тој одред имал задача да ја задржи турската војска се додека населението и останатите одреди не се повлечат од градот кон гората.

Позициите кај „Слива“ биле уредени со длабоко ископани ровови, но голем дел од востаниците биле голобради момчиња, кои никогаш претходно не ја искусиле борбата ниту пак држеле оружје во рака. Тие со неполни 16 – 17 години се приклучиле на доброволниот востанички одред со кој командувал Тодор Христов, а подоцна влегле во состав на одредот на Ѓорѓи Стојанов.  За да не го остави својот свршеник сам, на одредот им се приклучила и девојката Злата, облечена во брсјачка народна носија.

Стојанов и Смугрев биле свесни за положбата во која се наоѓаат и дека практично се жртвувани. Сепак, тие ја прифатиле наредбата и додека триилјадната војска ги напагала позициите на „Слива” во повеќе бранови, тие ги куражеле борците иако при секој напад се проредувале. Со песна и оган, со пцовка и клетва јунаците со часови ги задржувале Турците. За тоа време населението веќе се повлекло.

Иван Алабакот бил последен со одредот и тој го повикал Стојанов да го повлече својот одред. Една десетина од одредот се повлекла, меѓутоа, османската војска веќе била на самите позиции. Горги Стојанов со 40 востаници, меѓу кои и девојка во брсјачка народна носија, биле решени да ги бранат позициите до последниот куршум.

По пробивот на војската во рововите, преостанатите девет востаници, меѓу кои била и девојката Злата, се самоубиле. Турските офицери биле изненадени од херојската смрт на востаниците. Откако турската војска ги зазела позициите, командантот во знак на почит кон загинарите востаници наредил почесна стрелба.

Значењето на битката кај „Слива е огромно. Благодарение на жртвите на востаниците дадени кај месноста „Слива“, со што се успорило напредувањето на турската војска, од Крушево се повлекло населението и главнината на востаничките сили.  Битката кај „Слива“, според извршената задача и саможртвата на востаниците може да се спореди со битката кај „Мечкин Камен“

Во битката кај „Слива“ било заробено и едно од црешовите топчиња што денес се наоѓа во музејот во Истанбул.

Најново од: Историја

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Владеењето на Александар Македонски со провинциите Лидија и Карија

Историјата на Јонците покажува дека тие постојано го чувствуваа јаремот на туѓинецот како товар. Тие не се караа, туку ја почитуваа слободата како најголем благослов. Записот на Приен од третиот век ни дава благороден израз на оваа идеја кога вели: „Нема поголемо нешто за античкиот грчки човек од слободата“. На прашањето како Александар Македонски ги […]

To top