Дијаспора

85 ГОДИНИ ОД ЖИВОТОТ И ДЕЛОТО НА ГОЈКО ЈАКОВЛЕСКИ, АЛИАС ГОЦЕ МАКЕДОНСКИ (12)

9.3

9.3

ГЕРМАНИЈА ИЛИ МАКЕДОНИЈА – ТОА БЕШЕ ПРАШАЊЕТО

На Гојко Јаковлески не му било лесно да ја донесе  одлуката да остане во Германија, зошто Македонија или Германија – тоа било прашањето. Во Македонија требало да положи само уште два испита за да дипломира на Шумарскиот факултет и да стане шумарски инженер, а тоа гарантирало дека ќе има сигурна егзистенција во родниот крај. Но, сепак, кај него преовладала желбата за неизвесност, сакал да го почувствува животот во туѓина, оној живот што го живееле некогаш неговите предци.

Кога веќе решил да остане, веднаш ја напуштил градежната фирма во Минхен и заминал во логорот „Цирндорф“, недалеку од Нирнберг. Тој е град во германската покраина Баварија, во административниот округ Средна Франконија. Сместен на реката Пегниц и каналот Рајна-Мајна-Дунав, се наоѓа на околу 170 километри северно од Минхен и е најголем град во Франконија.    

Таму бил одржан Нирнбершкиот процес (или Нирнбершките судења), назив за судењата на истакнати членови на политичкото, военото и економското водство на Третиот рајх. Судењата биле одржани од 1945 до 1949 година, во Нирнбершката палата на правдата. Првото и најпознатото од овие судења било Судењето на главните воени злосторници на меѓународниот воен трибунал, коешто судело 24 лица од најважните заробени водачи во нацистичка Германија.

Според кажувањата на Гојко, во логорот имало бегалци од таканаречените „комунистички држави“. Најмногу бегалци имало од Полска, Чехословачка, имало многу Руси, Украинци, Романци, а од Југославија најмногу имало Хрвати, Срби, потоа Црногорци, Босанци, Словенци, Албанци. Со еден збор речено, имало бегалци од цела Источна Европа.

Меѓу другото, во логорот имало разни организации – хуманитарни, црковни и секој морал да се произнесе каде сака, во која земја да се исели. А, во Германија им било дозволено да останат само оние бегалци кои можеле да докажат дека биле затворани или прогонувани поради нивните политички или религиозни определби и ангажмани. Значи, можеле да останат само оние кои имале право на азил според Женевската конвенција од 1954 година.

Процедурата траела пет до шест месеци и за тоа време никој немал право да го напушти логорот. По извесно време, Гојко бил повикан на разговор во конзулатот на САД во Франкфурт, бидејќи во логорот изразил желба дека сака да се исели во Америка. Сметал дека таму ќе му биде најдобро, бидејќи во Чикаго имал свои роднини. Но, и покрај неговата желба не добил иселеничка виза за САД. Затоа Гојко се префрлил во најблиското гратче Хомбург – Саар.

9.4

Во меѓувреме, од Министерството за образование и култура од Минхен го известиле дека му ја нострифицирале дипломата за завршена гимназија и му признале два семестра од студиите на Шумарскиот факултет во Скопје. Тоа многу го израдувало и Хомбург – Саар станал негов следен град за живеење. Тој  е универзитетски град во Сар и административно седиште на округот Сар-Пфалц, недалеку од границата со Франција. Тој е познат по Медицинскиот оддел на Универзитетот во Сар. Градот, исто така, е познат по фабриката за пиво Калзберг.

Со запишувањето на Медицинскиот факултет  му се остварила неговата прва желба да стане лекар. Но, истовремено, тоа му дало нов поттик да продолжи да се бори, да успее во моќната германска држава која им давала широки можности на сите оние што сакале да се школуваат и да работат. Во моментите кога му било најтешко, го водела единствената мисла дека животот мора да се живее и дека и понатаму треба да продолжи со истиот ентузијазам.

Додека бил во Хомбург – Саар на Медицинскиот факултет,  со голем успех ги положил испитите од првите две години. Истовремено, слободното време го користел за читање книги преку кои се запознавал со историјата и културните посебности на Германија, но и со актуелните општествено-политички и економски прилики на државата. Тоа го правел со голема љубов, бидејќи се определил животот да го помине во оваа демократска земја, која се темелела на заштитата на сопственоста на имотот и слободата на говорот.

Проучувајќи го минатото на Германија, Гојко дошол до сознание дека Западен Берлин е град со специфично минато и сегашност и дека по многу нешта се разликува од сите градови во Европа. Тој е меѓународен, космополитски град и град на културата, со исклучително жива квалитетна и разновидна театарска, уметничка и музичка понуда. Токму тоа беше голем предизвик. Затоа, во октомври 1965 година го напуштил Хомбург и заминал во Западен Берлин за да го запознае и таму да ја побара среќата. Тоа не значело дека се откажува од студирањето на Медицинскиот факултет.

Кога Гојко стасал во Германија во 1961 година, Берлин со бетонски ѕид бил поделен на Источен и на Западен Берлин. Тој не можел да сфати како градот кој пред тоа бил една целина може да функционира и да опстојува поделен на два дела, со висок ѕид и бодлива жица. 

Во тоа време со Берлин владееле четири држави. Со Западен Берлин управувале западните сојузници: САД, Велика Британија и СР Германија, а со Источен – Демократска Германска Република под силно влијание на СССР (Сојузот на Советските Социјалистички Републики). По германското обединување во 1990 година, градот си го вратил својот статус како главен град на Германија и домаќин на околу 150 странски амбасади.

Инаку, денес Берлин е главен град на Германија и една од нејзините шеснаесет покраини. Со население од околу 5 милиони жители, Берлин е најголемиот град во Германија. Тој е втор најнаселен град и осма најнаселена урбана област во Европската Унија. Се наоѓа во Североисточна Германија и е центар на Метрополитенската област Берлин-Бранденбург. Географски, градот се наоѓа во Европската рамница и затоа е под влијание на умерената сезонска клима. Околу една третина од територијата на градот ја сочинуваат шуми, паркови, градини, реки и езера.

Првите податоци за градот потекнуваат од XIII век. Берлин, едноподруго, бил главен град на Кралството Прусија (1701-1918), на Германското Царство (1871-1918), на Вајмарската Република (1919-1933) и на Третиот Рајх (1933-1945). Во текот на 20-тите години на минатиот век, Берлин бил трето градско подрачје по големина во светот.

Градот имал турбулентна историја во XX век, потсетувајќи на  холокаустот и графитните остатоци на Берлинскиот ѕид. Во него во XVIII век била изградена Бранденбуршката порта која станала симбол на обединувањето. Берлин, исто така, е познат по неговите обележја од уметничкото живеење, особено по Берлинер филхармонијата, изградена во 1963 година.

Берлин е светски град на културата, политиката, медиумите и науката. Неговата економија, првенствено, се заснова на услужниот сектор и опфаќа разновиден спектар на креативни индустрии, медиумски корпорации, конгресни и конвенциски центри. Берлин претставува континентален центар за воздушниот и железничкиот сообраќај и еден од најпосетените туристички центри во Европската Унија. Значајни индустриски гранки во градот се: информатичката технологија, фармацевтското производство, биомедицинското инженерство, биотехнологијата, оптоелектрониката, сообраќајниот инженеринг и обновливата енергија.

Метрополата е дом на светски реномирани универзитети, истражувачки институти, спортски настани, оркестри, музеи, а во неа живеат и многу познати личности. Со своето урбано и историско наследство, градот ги привлекува и меѓународните филмски продукции. Берлин е познат по своите фестивали, разновидната архитектура, ноќниот живот, современата уметност, јавната сообраќајна мрежа како и по високиот квалитет на живеење. Либералниот начин на живеење и модерниот дух на времето ги привлекува младите луѓе и уметниците од целиот свет.

9.5

Затоа и Гојко дошол и планирал да остане неколку месеци во тогашниот Западен Берлин. Си велел дека ако не успеел да се запише на Медицинскиот факултет во овој град за да ги продолжи студиите и ако не најде соодветна работа, ќе се врати повторно во Хомбург. И така Гојко храбро тргнал во неизвесност во овој непознат град за него, што се викал Берлин.

Тогаш првпат го видел Берлин. Таму не познавал никого, ниту, пак, имал некаква препорака да се јави кај некој нашинец за да му помогне додека да се снајде. Верувал во себе, знаел дека може сам да се снајде и со труд и работа да успее.

Тогаш и не можел да сфати дека Берлин ќе му биде неговото идно живеалиште, дека таму ќе навлезе во бизнис-водите, ќе формира семејство со сите нишани, дека Берлин ќе му биде и радост и тага и успех и неуспех во работата и животот, дека таму ќе му се отвори среќата за подобар и посреќен живот, во кој ќе му се збогати и зголеми љубовта кон Македонија, продолжувајќи ја семејната печалбарска судбина.

Продолжува

 KatiN

Пишува: СЛАВЕ НИКОЛОВСКИ КАТИН

Најново од: Дијаспора

Браќа и сестри Македонци, каде и да сте!

Оваа порака доаѓа од вашата татковина – од Македонија. Од земја со древна историја, богата култура и дух што никогаш не се откажал. Вашата врска со Македонија е крвна, духовна и семејна. Таа тече низ јазикот што го зборуваме, писмото што го пишуваме, песните што ги пееме и спомените што ги носиме со себе. Тоа е […]

Академик Ферид Мурат – американски нобеловец и пријател и Македонија

Академикот Ферид Мурат е познат лекар и фармацевт во Соединетите Американски Држави. Најголемиот дострел на полето на науката го постигнал во 1998 година, кога ја добил Нобеловата награда за физиологија и медицина. Тој е роден во Вајтинг, Индијана, мајка му е Американка родена во Алтон, Илиноис, а татко му е Албанец од село Лакавица, Гостиварско. […]

Македонските православни верници во Салцбург добија нова црковна општина

Со првата Света Архиерејска Литургија, отслужена по повод празникот Рождество на Пресвета Богородица, на 19 септември беше означен почетокот на организираниот црковен живот на македонските православни верници во Салцбург и околината. Новата црковна општина ќе дејствува во рамките на Македонската православна црква – Охридска архиепископија. Македонските православни верници во Салцбург и околината добија нова црковна […]

Реџиналд де Бреј – угледен славист, поет, научник и македонист

Д-р Реџиналд Артур де Бреј беше составувач на новиот „Македонско-англиски толковен речник“. При посетата на главниот град на Австралија во 1992 година, авторот на овие редови, Славе Катин, го посети и домот на професорот д-р Реџиналд Артур де Бреј, член на Македонската академија на науките и уметностите надвор од работниот состав и професор на Австралискиот […]

Патот до успехот на Македонецот Роб Спасевски од Мелбурн

Од врвен фудбалер до успешен фудбалски тренер – тоа е пат исполнет со талент, дисциплина, жртви, искуство и постојана желба за победа. Додека кариерата на теренот бара физичка подготвеност, инстинкт и фудбалска умешност, преминувањето на тренерската клупа носи нови предизвици: тактичко знаење, психолошка зрелост, способност за мотивирање и, пред сè, лидерство. Таков пат изодел Роб […]

Соопштение на Централниот совет на Македонците во Германија против актуелните антимакедонски напади во бугарскиот парламент

Берлин, 13 септември 2026 Централниот совет на Македонците во Германија (Zentralrat der Makedonen in Deutschland e.V.) најостро ги осудува најновите историско-ревизионистички и шовинистички изјави, како и официјалната парламентарна иницијатива на бугарскиот пратеник Костадин Костадинов, поднесена на 11 септември 2026 година. Под изговор на спортски настан, Костадин Костадинов ја искористи говорницата на Народното собрание на Република […]

Академик Виктор Фридман – американски лингвист и бранител на македонската вистина

Пријатели на Македонија Виктор Фридман е американски лингвист, славист, македонист, балканист, граматичар и социолингвист, еден од најпознатите балкански слависти во светот. Ученик на Збигњев Голомб, еден од основачите на американската македонистика, Фридман работи во рамките на функционалната структуралистичка теорија на јазикот. Тој е надворешен член на Македонската академија на науките и уметностите од 1994 година […]

Лиана Коњарски од Мелбурн – најдобра одбојкарка во Премиер 1 лигата на Викторија

Македонката Лиана Коњарски од Мелбурн постигна голем спортски успех во Австралија. Со својот клуб „Yarra Ranges Volleyball Club“ ја освои шампионската титула во женската Премиер 1 конкуренција, а нејзините одлични игри беа крунисани со две големи индивидуални признанија – за највреден играч (MVP) и за најдобар техничар (Best Setter) во лигата. Гордост и радост владеат […]

To top