На 14 септември според граѓанскиот календар, односно на 1 септември според стариот црковен календар, Православната црква го одбележува почетокот на црковната Нова година – Начало на Индиктот. Со овој ден започнува новиот годишен богослужбен круг и новото патување на верниците низ празниците и настаните од Христовиот живот и историјата на Црквата.
За разлика од граѓанската Нова година, која започнува на 1 јануари, православниот богослужбен календар својот нов годишен циклус го започнува на 1 септември по стариот, односно 14 септември по новиот календар.
Овој ден во црковната традиција е познат како Начало на Индиктот.
Што значи Индикт?
Зборот „индикт“ потекнува од латинскиот indictio и историски бил поврзан со временски циклуси што се користеле во Римското, а подоцна и во Византиското Царство. Со текот на времето 1 септември бил прифатен и како почеток на црковната година.
Но за Црквата почетокот на новата година има многу подлабоко значење од едноставното броење на времето.
Тоа е момент за духовно обновување, молитва и благодарност кон Бога за изминатата година, но и молитва за благослов на годината што претстои.
Црковната година го води верникот низ целиот богослужбен циклус – од раѓањето и земниот живот на Христос, преку Неговото страдање и Воскресение, до празниците посветени на Пресвета Богородица, апостолите, светителите и мачениците.
Нов почеток на духовниот пат
Почетокот на црковната година симболично нè потсетува дека времето за христијанинот не е само минување на денови, месеци и години.
Секој нов циклус е можност човекот повторно да се сврти кон верата, молитвата, покајанието, добрите дела и љубовта кон ближниот.
На почетокот на црковната година во богослужбите се упатуваат молитви Господ да ја благослови годината, да дарува мир, здравје и духовна сила и да го зачува народот од несреќи и страдања.
Меѓу два големи Богородични празници
Црковната Нова година започнува во период исполнет со силна богородична симболика.
Непосредно пред неа се празнува Успението на Пресвета Богородица, а првиот голем празник во новата црковна година е Рождеството на Пресвета Богородица – Мала Богородица.
Така богослужбениот годишен круг на особен начин е поврзан со Пресвета Богородица – нејзиното раѓање стои на почетокот на големите празници во новата црковна година, а нејзиното Успение е меѓу последните големи празници на годината што завршува.
Црковната година и македонската традиција
Во Македонија црковниот календар со векови бил тесно поврзан и со секојдневниот живот на народот.
Празниците не биле само денови за богослужба. Тие го определувале ритамот на семејниот и селскиот живот, земјоделските работи, соборите, славите и народните обичаи.
Периодот околу почетокот на црковната година се совпаѓа со крајот на летото и постепеното влегување во есенскиот земјоделски циклус. Се собираат плодовите од годишниот труд и започнува подготовката за новиот период.
Оттука, духовниот и природниот циклус симболично се допираат – едното завршува, а друго започнува.
Времето како Божји дар
Началото на Индиктот нè потсетува и на една едноставна, но длабока христијанска порака: времето што ни е дадено е дар и треба да го исполнуваме со вера, љубов и добри дела.
Новата црковна година затоа не се одбележува со световни прослави, туку со молитва и надеж.
Со благодарност за она што поминало и со вера во она што доаѓа.
Нека почетокот на новата црковна година донесе мир, здравје, духовна сила и благослов во секој македонски дом. Нека верата, традицијата и љубовта кон своето духовно наследство продолжат да се пренесуваат од поколение на поколение.
За многу години и благословен почеток на црковната Нова година!
