Песни за Македонија

Свадбарски песни од село Горно Броди, Серско

svadbarski-pesni

svadbarski-pesniПриќа ти слагам, моме ле, приќа ти слагам,
да са кердосаш, моме ле, да са кердосаш,
с’с прво љубе, моме ле, с’с прво љубе,
и с м’шко дете, моме ле, и с м’шко дете.

1.
Приќа ти слагам, моме ле, приќа ти слагам,
да са кердосаш, моме ле, да са кердосаш,
с’с прво љубе, моме ле, с’с прво љубе,
и с м’шко дете, моме ле, и с м’шко дете.

2.
Звјазда трепти ле по трепеза,
не е звезда ле, невјаста е,
девере са ле облагаха,
кој шта служи ле силна сватба,
шта ја служи ле, невјастата,
служештем ја, ле, задремала.

3.
Ој, дабијо, дабијо, син зилен дабјо,
ој што си, дабјо, силен повехнал,
зилен повехнал, сухар ис’хнал,
чи как ни шта с’м зилен повехнал,
зилен повехнал, сухар ис’хнал,
у ваши двори две сл’нца грејат,
а пак у наши – м’гла паднала,
м’гла паднала, м’гла по земја.

4.
Увила лоза, увила, около село Крушоу,
околу село Крушоу, околу града Солуна.
не била лоза винена, мо била Јанка девојка.
Ај с’брали са, море,  триесте делии,
с’брали са се, море, триесте делии,
ај да ми јадат, море, и вино да пијат,
да ми јадат, море, и вино да пијат,
слуга ги служи, море, гиздава девојка,
ај на сјаки си, море, чашка наполњува,
ај на Стојана, море, чашка препо’лњува,
ај ги догледа, море, Миху Харамија,
Миху харамија, море, царски челебија.

На жетва се пејат следниве песни:

1.

Мари широко е ле, Драмско Поле,
мари широко е ле, сенка нема,
мари нито сенка ле, нито вода,
мари само има ле, адно д’ро,
мари адно д’ро ле, јауроу,
мари јауроу ле, дафиноу.

2.
Мари карај поста, моме ле, мари да караме,
дано на крај, моме, да искараме,
мари на крај има, моме ле, зилен јаур,
под јаура, моме ле, мари,детелина,
мари детелина, моме ле, за двамина,
за двамина, моме ле, мари луди млади,
мари луди млади, моме ле, не годени,
не годени, моме ле, не женени.

Горно Броди претставуваше една мала селска република. Населението живееше, подалеку од Сер, Неврокоп и Драма собрано во еден планински лавиринт и до него се одеше по коњски патеки. Горно Броди беше незасегнато од турската администрација. Секоја година во месец март во определен ден порано од селаните, се собираа во дворот на големата црква Свети Димитрија“ наседнуваа под големиот јавор и започнуваа да зборуваат за селските работи. Тука секој можеше да земе учество и да се произнесе за заедничките работи. Се разбира обично говореа, критикуваа, и еден вид агитираа, потоа излегуваа со свои предлози. На сиромасите не им личеше да зборуваат во такво друштво. И ако некој посиромав се обидеше нешто да каже, тоа го правеше некако со стеснување, пак ако некој од богатите го пресечеше тој се збркуваше и беше смешен пред другите. За народните собранија пее и Хомер во Илијадата, такви биле и словенските племенски собранија. Со гласно одобрување на повеќето од чорбаџиите и со молчалива согласност на народот се избирал коџобашијата – кметот на селото за една година. На истото собрание се избираа 6 до 12 ази, советници на кметот, и петмина маалски бирници „капсимали“. Кметот и капсималите добиваа по 1500 до 3000 гроша, а азите 500-600 гроша годишно. Капсималите издава пусулче за платениот данок, тој што не земаше пусулче – расписка, можеше и два пати да го плати данокот особено кога ќе се случеше да има некој капсималин – батакчија. Во старите времиња капсималиите се служеле со рабуши и четали.

Баждаров, Г. „Горно Броди“, Софија 1929.

(Подготви Марко Китевски)

Најново од: Песни за Македонија

Светлината од Скопје

Посветено на Мајка Тереза Мајка на светот, со срце од чисто злато, родена во Скопје, во скромно, мило јато. Од калдрмата стара, каде детството извира, таа тргна по пат што цел свет го вселува. Во Калкута далечна, сред болка и глад, им служеше на сите – и на старец и на млад. Во секое паднато […]

Песна за Александар Цар Македонски

Се провикна млад Александре, се провикна сред Македонија, та запали коња Букефала, Букефала, коња крилатога. „Слушајте ме, мои верни друзи, мои друзи, силни војводи, тесно ми е во оваа земја, мал е светот за јуначко срце!“ Па подигна силна си војска, нареди ја фаланга камена, со копјата в небо што се бодат, со штитови сонце […]

Црно му било пишано на Александар Турунџев

Црно му било пишано на Александро Турунџе, шеснајсгодишен војвода, на седумнајста го фатија.   Го турија во зандани, во тие тесни долапи, чифте белегзии на раце, и дробен синџир на гуша.   Телеграм дојде од Стамбол за Александар Турунџе, да си ја види невестата и својте дробни дечиња.   Го изведоа на Ат-пазар, му ја […]

Методија Шаторов – Шарло

Песната на Томе Велјановски – Марулецот е посветена на животот, револуционерната дејност и трагичната смрт на Методија Шаторов – Шарло, македонски комунист, национален деец и борец за признавање на самобитноста на македонскиот народ. Во Прилепа градот, во Ѓогдере Маало,на десеттиот јануарски ден, во 1897 година,Тасејца Шаторова машко дете родила,нункото името Методија му го дал. Порасна […]

Гордана Димовска : Света земја

Ти не си чудо, ти си светлина на светот. Ти си дрво со длабоки корени. Многупати некој ги кршел твоите гранки, удирал и во коренот, но ти сепак имаш некоја сила – не дозволуваш сосем да те уништат. На твоите гранки лисја се веат, шепотат и дење и ноќе. Ги будат другите цветови и тревки, […]

Гордана Димовска : Восклик за Македонија

Од ехото на минатото, низ бури и низ пламен, се раѓаше слободата како никулец од камен. Низ векови на ропство, на поделби и крик, македонскиот народ го чуваше својот лик. И дојде тој септември, тој историски ден, кога сонот на претците беше овековечен. На Осми септември, со гордост во очи, народот силно, со еден глас, […]

Црна се чума зададе

Црна се чума зададе, таму долу в Македонија, таму долу, в Демир Капија. Кој ќе се јунак избере чумата да ја пропади? Се избрал јунак, се нашол — млад Делче, млади војвода. Тој појде в Македонија чумата да ја пропади. Црн ми се облак зададе, пак долу в Македонија, таму долу, в Демир Капија. Дали […]

Александар Македонски на поаѓање во поход

Александар Македонски на поаѓање во поход Никогаш веќе нема да те видам на чардаците, ниту како наведната собираш летина. Никогаш нема да го чујам клепањето на косата ниту клепањето на воденичкиот камен во реката. Никогаш веќе нема да се вратат ни деновите, ни месеците, ни годините пред куќата, во дворот на чардаците и амбарите. Никогаш […]

To top