Песни за Македонија

Песна за Мирка Гинова

mirka-ginova

mirka-ginovaМирка Гинова била учителка и борец од Граѓанската војна во Грција (1946-1949). Мирка и нејзиниот брат Ташко биле деца на Коста Гинов учесник во Илинденското востание. Мирка била родена во 1916 година. Кога започнала Граѓанската војна во грција таа стапила како партизанка во редовите на  ЕЛАС (народна војска) која се борела против грчките монархофашисти. ненадејно била фатена и однесена во затворот во Воден каде што била сурово измачувана со цел да ги каже своите другари. Храбрата Иртини Гини како што ја ословувале грчките националисти, останала тврда како камен. никого не кажала, никого не предала. И на самиот судски процес храбро и достоионствено се држела.  Била осудена на смрт со стрелање што било извршено на 26 јули 1946 година во јаница (Ениџе-Вардар).
Македонскиот народ ја овековечил храбрата партизанка со една содржајна и мелодична песна под наслов: „Мирка уморна заспала“. Еве ги стиховите на песната:

Мирка уморна заспала,
во Почепските плалнини,
во Почепските планини
таму долу во ливади.

Рано в зори пристигнале,
клети шпиони, фашисти,
местото го заградиле,
жива Мирка ја фатиле.

Во град Воден ја носиле,
тешко Мирка ја мачиле,
тешко Мирка ја мачиле,
мачиле испитувале.

Кажи кажи, мори Мирке,
кои се твоите другари,
кои се твоите другари,
другари партизани.

Никој Мирка не кажала,
никој она не издалка,
тешко Мирка ја мачиле
жива во гроб ја ставиле.

Оваа песна со текст од мелодија ја запишав од Русија Топкова од Воденско, чиј сопруг загинал во Граѓанската војна во грција. Во 1964 година со својот сопруг живееше во с. Смоквица, гевгелиско.

Идентична варијанта на оваа песна во однос на текстот а со променлив ритам на мелодијата среќаваме во збирката „Македонски народни песни од Мегленско“, Скопје 1985 од д-р Трпко Бицевски.

Македонијо земја измачена

Во фашистичките затвори на Балканот и окупираните делови на поделена Македонија беа затворени и мачени и убиени голем број македонски синови и ќерки заради тоа што ја сакаа својата земја Македонија и се бореа за нејзината слобода. Анонимниот народен творец испеал песни на поголем број од тие борци и маченици за слободата на својот народ и татковина.

Македонијо земјо измачена,
Македонијо, земјо поробена,
твојта младост апсани ја јадат,
твојта снага тирани ја сушат.

Зашто да си вечно измачена,
зашто да си вечно поробена,
зар ти немаш право на слобода,
и човечки живот во природа?

Слушај, слушај младеж македонска,
имам право на вечна слобода!
И човечки живот ќе живеам,
и високо бунтовно ќе пеам!

Оваа песна ја составил испеал Лазар Манчевски од Кавадарци во 1943 година додека бил во затворот во Кавадарци. Песната ја мелографирал Васил Хаџиманов, а ја нотирал Ѓорѓи М. Ѓорѓиев. Поместена е во зборникот „Македонски народни песни од НОБ од авторите д-р Лазо Каровски и д-р Ѓорѓи М. Ѓорѓиев, а во издание на Институтот за фолклор „Марко Цепенков“, Скопје 1980 година.
Од книгата „Во темни зандани“ од Ристо Стамков, Скопје  2009 г.

(Подготви Марко Китевски)

Најново од: Песни за Македонија

Македонија низ времето

Македонија низ времето   Низ векови на бури, низ гордост и низ рана, се раѓаше оваа земја, од сонцето огреана. Од античкото ехо, каде штитови бијат, под сонцето на Филип, каде војските со непријателот се бијат, Александар јаваше низ векови далечни, оставајќи траги во спомените вечни.   Од Хераклеја горда до Егејот син, се раѓаше […]

„Заветна“ — песна за нераскинливата врска со Македонија

Постојат песни во кои љубовта кон татковината се изразува како ветување. Таква е „Заветна“, во изведба на Пепи Бафтировски, со музика на Миле Барбаровски и текст на Георги Барбаровски — песна за страдањето, истрајноста и длабоката поврзаност на човекот со македонската земја. Уште во почетните стихови се навестуваат обидите Македонија да биде премолчена, сокриена и […]

Октомвриски пламен

Октомвриски пламен Се разгори нов пламен, Илинден трет „Доста се маки и страдања Да го истераме окупаторот клет.“ Блесна, поведе борци Кон нов симбол на слободата, Храбри и силни, Со љубов исполнети срца и лица нивни. Војникот оди напред и вее алово знаме, Ги поведе сите на борбениот фронт со завет За конечна слобода на […]

hqdefault

Бог да го бие Лазор Војвода

Народна песна за Лазор Груески од село Белица, зачувана преку снимка направена во Пуста Река во 1988 година Бог да го бие Лазор Војвода, Што ми нарами тенкана пушка, Што ми запаша острана сабја, Па ми отиде во Вранештица. Па ми пособра вранештичани, Вранештичани све добри луѓе. Ој, ој ви вие вранештичани, Утре ќе ојме […]

11 ОКТОМВРИ

Веле МИТАНОСКИ 11 ОКТОМВРИ Денеска на 11 октомври во мене свечено со песна се разгласи стихот-куршум испукан од срцето од љубов кон татковината Борбено построени кон зенитот да го возвишиме нашето шеснаесеткрако сонце и со вечна исправеност надежта храбро да ни се умножи по патот на партизаните кои ја започнале антифашистичката борба и ја создале […]

Солунскиот завет

Во чест на 23 Октомври — денот кога во Солун беа поставени темелите на организираната македонска револуционерна борба. Во онаа тивка есенска магла, кога Солун во полумрак заспиваше, шестмина мажи — д-р Христо Татарчев, Даме Груев, Петар Поп Арсов, Иван Хаџи Николов, Антон Димитров и Христо Батанџиев — со чисти идеали над книжарницата судбина ковеа. […]

„Локвата и Вињари“ – поетскиот завет на Лазар Поп Трајков

Поетско сведоштво за храброста и саможртвата на македонските револуционери во предилинденската борба кај Д’мбени во 1903 година Берик, 21 јуни 1903 година, стар стил Пак доаѓам при вас, о врвови вишни, по планини жедни, низ безводни спили, да видам јас скрки и долинки скришни што крвта ги багри на јунаци мили. Да останат вечно спомените […]

ʼРКУЛЦИ ВО ТУЃИНА

Проф. д-р Солзица ПОПОВСКА ʼРКУЛЦИ ВО ТУЃИНА Дали местото каде што мина пола век Може да е подраго од лулката каде што се роди? Дали исто Сонце грее таму и тука, Или тука и таму? Не џабе се рекло „Кога ќе се подмести каменот, лежиште нема“. Многу години минаа во туѓа земја Но, дали таа […]

To top