ОД ПАТУВАЊАТА ПО СВЕТОТ – РОМАНИЈА (4)
Во Букурешт се печатело и списанието „Илинден“. Тоа било второ списание на македонски јазик што се печатело во источноевропските земји. Списанието било орган на Централниот совет на организацијата „Илинден“. Се печатело на македонски јазик со кирилица, употребувајќи и руски букви, на формат 16,5 х 25,5 см. Списанието од август 1952 година излегувало на четиринаесетина страници, како периодично гласило. Потоа, во 1963 година излегол и првиот број на списа-нието „Македонски живот“ како периодично издание. Тоа се печатело на македонски јазик и кирилица, на формат 14 х 21 сантиметри, во тираж од 2.000 примероци.
Во 1968 година започнала големата преселба на Македонците од Романија во Република Македонија, а во мал број и во Грција и во другите земји. Во влашката земја останале многу малку кои, за жал, денес малку се организирани во свои македонски организации, а помошта од матичната земја е мала, а тие се оставени во „котелот на асимилирањето“.
Денес во Романија живеат околу 15. 000 Македонци, населени во различни делови на земјата тие се потомци на доселеници од Македонија, дојдени во различно време и од сите делови на етничка Македонија. Оние, чии предци дошле пред повеќе векови, знаат само дека се од Македонија, на пример, од Пиринско, Прилепско или од други делови на Македонија. Потомците кои подоцна се доселиле си го знаат и точното место (град или село) на потеклото.
Исто така, во Романија денес студираат поголем број студенти, главно, од влашка националност, на Универзитетот и на други високи школи во Букурешт. Има и одреден број студенти на постдипломски студии и научници кои ги стекнуваат или презентираат своите знаења во Романија.
Преселби во Влашко
Во Романија не е дозволено формирање на политички организации на етничка основа, но затоа Македонците имаат свој претставник во парламентот. Тие се организираат и преку „Друштвото на Македонците во Романија“ (Asociatia Macedonenilor din Romania), во кое членуваат поголемиот број Македонци.
Романија е карактеристична и по големите контрасти. Таа е православна земја чија историја е многу стара. Така, Влашко и Добруџа биле населени со племето Дачани, кое подоцна се измешалo со Келтите и Словените кои оставиле забележителни траги во минатото на Романија, што денес можат да се видат на многу места и во многу прилики.
Имавме голема чест и предизвик да бидеме примени од патријархот на Романската православна црква, неговата светост г.г. Теоктист, со кого имавме срдечен разговор. Патријархот, кој со својата става, духовност и мудрост остава силен впечаток кај соговорникот, со своите соработници ни посака добредојде во Романија и го изрази своето задоволство што има прилика да разговара со претставници од христијанската Македонија, како што ја нарече Република Македонија.
Во срдечниот разговор стана збор за проширување на соработката на Романската и Македонската првославна црква, како и за други прашања и проблеми, врзани со православието и екуменското живеење. Притоа, истакна дека е запознат со положбата во која се наоѓа Македонската православна црква и дека се разменети подароци и посети меѓу претставници на Македонската и Романската православна црква.
Во текот на престојот го посетивме манастирот во Куртеа од Арџес, една од владетелските резиденции која се наоѓа на 150 километри северно од Букурешт. Таму бевме гости на владиката Калиник кој има големи симпатии кон Македонската православна црква, македонскиот народ и Република Македонија. Љубезниот митрополит со одбрани зборови говореше за МПЦ и за сè она што тој со голема љубов го има направено за некои македонски свештени лица.
Споменик во Добруџа
Сам призна дека бил „укорен“ од членови на Синодот на Романската православна црква, наводно заради тоа што служел со митрополити од Македонската православна црква. Меѓутоа, во шега ни рече дека на членовите на Синодот им одговорил: „Тоа не е вистина, бидејќи тие служеа со мене, а не јас со нив“.
Со владиката Калиник расправавме долго за голем број прашања и проблеми. Меѓу другото, дознавме дека епархијата на која е надлежен има околу 120 манастири. Во градот Куртеа од Арџес постои Теолошки факултет, еден од дванаесетте во Романија, на кој студираа четири студенти од Република Македонија, а со кои имав средба и заеднички ручек. Во пријатната атмосфера и разговор, владиката Калиник нè запозна со приликите, условите, можностите и намерите во врска со идната соработка на Македонската православна црква со Романската православна црква, особено со епархијата за која е надлежен. Притоа, со задоволство ја прифати поканата да ја посети Република Македонија.
Инаку, регионот Арџес се наоѓа во централно-јужниот дел на Романија и го зафаќа горниот базен на реката Арџес, по која и го добил името што го носи до денес. Тој простор е богат со голем број реки, природни и вештачки езера, околу кои се развила интересна флора и фауна, што овозможува Арџес да биде интересен за туристите и намерниците. Патем, тој е главен град на овој регион, кој нуди многу интересни места и културноисториски споменици.
Манастир во Кутеа ог Арџис
Секако, Куртеа од Арџес е еден од најголемите романски центри на средновековната уметност и архитектура. Сместен во централниот дел на Романија, блиску до Карпатите, на околу 150 километри од Букурешт, Куртеа од Арџес беше првиот главен град на Романија во 1330 година. Таму има вредни споменици на културата и уметноста, затоа со право се вели дека Куртеа од Арџес е вистински музеј на романската историја.
Нашата посета на Куртеа од Арџес ја искористивме да го посетиме главниот манастир кој е граден во XIV век како византиска класична црква и претставува вреден споменик на културата, религијата, историјата во која има вредни фрески од три различни периоди. Манастирот е изграден од делкан камен и има интересна архитектура, како и околина. Вредно е да се спомене дека на неколку километри од градот Куртеа од Арџес се наоѓаат дивите, природни и сликовити простори во кои е сместен замокот на Влад Тепеш, денес познат како Дракула.
Престојот во Романија беше уште едно поинакво видување на сегашноста во која чекори оваа пријателска земја на Македонија.
Крај
Пишува: СЛАВЕ КАТИН
www.slavekatin.com
