Историја

Ферман на Султан Махмуд II за укинување на јаничарската војска

sultan mahmud ii-g

(Цариград, 9 ноември 1826 год.)

sultan mahmud ii-g

„До уважените везири, славни мушири и други власти на Румелија… Кога ќе стигне високиотцарски знак нека се знае:

Бидејќи за отпор против непријателите на верата беше неопходно постоењето на муслиманска војска и правоверни борци, вечната отоманска држава порано го создаде јаничарскиот оџак и во минатите времиња јаничарските војници, во војните што ги водеа, дочекувајќи го непријателот со своитегради, пројавуваа цврстина и издржливост и на прво место, поради нивната покорност и послушност, се постигнаа толку многу освојувања. Меѓутоа, постепено во нив се јавија неприлични појави и различни расипаности, така што некогашната дисциплина и послушност се претворија во непокорност и непослушност. Од сто години наваму, во војните во кои учествуваа, јаничарите пројавуваа разни лаги и бесмислени изговори, срамно бегаа од борбитеи со тоа стануваа причина многу тврдини и градови да преминат во рацете на неверниците… постепено ги зголемуваа своите претензии и барања и положбата се влошуваше од ден на ден, па дојде до степен да бидеме опкружени од четирите страни со непријатели -неверници. Поради тоа, станува неопходна должност и ние, вооружени со исламски патриотизам, да бараме лек за да ја одбраниме нашата вера и да ги победиме непријателите…. затоа по свршувањето на војната… (1878 год., н.б.) и подоцна, мораше да се преземе иницијатива за да се создаде обучена и извежбана војска, но јаничарите, самите неупотребливи, и „овие ги нејќеме” (новите војници) подигнаа бунт, па устроениот систем се укина. Освен тоа, со нивните чести бунтови (јани-чарите, н.б) станаа причина да загинат неколку султани што вредеа колку целиот свет. При сето тоа на нив се гледаше како на стара институција и не стана прашање за нивното укинување. Затоа веќе тие си создадоа обичај: ако сакаат-слушаат, ако не сакаат – прават бунт и колку да ги трпиме и поднесуваме меѓу нас, од тоа нема полза. …

…Но, толпата на разбојниците остана упорна во своите недела против верата и државата и тргна да ја уништи Мухамедовата држава и да изгази толку правоверни, деца и жени, што сето тоа било во полза на непријателите на верата. Бидејќи за оваа дрскост и една толку голема гадост според прописите на светиот закон беше нужно да се пролее крвта на виновниците, се испрати војска против нив и благодарение на поразувачката сила на великиот бог… нивната веднаш се распадна и уништи, нивните ка-сарни се запалија и накрајот ги предаде бог на мечот на законот, каде што ја најдоа казната за своите недела… установено е дека и некои расипани подбуцнувачи, припадници на јаничарскиот оџак, неблагодарни на државата и на државниот леб се здружиле со спомнатите разбојници и самиот бунт бил организиран од нив. Сите тие се фатени и се казнети според законот. Фатени се и други професионални разбојници па и врз нив ќе се изврши казната…

Поради тоа, собрани под своето знаме, во светата џамија на Султан Ахмеда: високи везири, Шеих-улислам, сите бивши велики везири, мули, улеми…, врз основа на прописите на Мухамеддовиот закон, едногласно решија, за да се поправи положбата, името на оџакот да се измени и нивната уредба да се обнови во друга форма; во иднина името јаничарско се брише. На негово место да се создаде војска од обични војници под името „победоносна Мухамедова војска”…

Главната команда на оваа обучена победоносна Мухамедова војска со автономна власт да му се довери на гувернер на румелиската страна на црноморскиот проток уважениот везир… Хусеин паша; седиштето да му биде јаничарската команда и да се измени иметона јаничарската команда… „сераскер-паша капшуси” (воен штаб-управа на главниот конмандант, н.б.)… Да се укинат звањата: ага на јаничарите, ага….

…Според тоа… да се грижите и да побрзате содржината на мојот царски ферман да се објави и да се разгласи меѓу сите, зборот „јаничарство” отсега натаму никој да не го зема во уста… за секаков пропуст или лабавост во овој однос… на виновниците ќе им дојде до ак и казните ќе им се извршат без одлагање…”     

Д-р Иван Алексов

СТРАНСКИТЕ ПАТЕПИСЦИ ЗА МАКЕДОНИЈА

Турски документи за македонската

историја…, т. IV,стр. 119-122;

Најново од: Историја

23–24 октомври 1912 година – Кумановската битка

Крајот на османлиската власт не ја исполнил македонската надеж за слобода и сопствена држава На 23 октомври 1912 година, во Кумановско започнала една од решавачките битки во Првата балканска војна. Во дводневниот судир меѓу српската и османлиската војска, завршен на 24 октомври, османлиските сили претрпеле пораз што значително влијаел врз натамошниот тек на воените дејства […]

Зошто треба да си горд Македонец од Беломорска Македонија

Пишува: Новица Арсовски Од борбата кај Д’мбени до зачувувањето на мајчиниот јазик – историја на пожртвуваност, страдање и истрајност Да бидеш Македонец со корени од Беломорска Македонија значи да носиш семејно и историско наследство што поминало низ востанија, војни, преселби и забрани. Во тоа наследство се испреплетуваат имињата на селата, спомените за предците, мајчиниот збор […]

Воздигнување на Александар Трети Македонски во оазата Сива во Египет

Кога Александар Македонски и неговата придружба најпосле пристигнаа до оазата Сива, беа изненадени од големите и необични стебла на урми и маслинки и од богатството со вода од многубројни извори и езера. Храмот на пророштвото беше во тврдината наречена Агхурми. Денес можат да се најдат остатоците на храмот надградени со модерни куќи, па не може […]

21 октомври 1943 година – (Фотограифи) Издеглавје – Дебрца го отвори патот кон македонската црковна самостојност

На патот кон признавање и осамостојување на Македонската православна црква-ОА Во виорот на Втората светска војна, на слободната територија во Дебрца, македонското свештенство ја потврдило својата определба да биде со народот – во борбата за слобода, за сопствен црковен живот и за духовно достоинство. На 21 октомври 1943 година, во селото Издеглавје, во куќата на […]

На 13 октомври 1993 Македонија го одигра својот прв меѓудржавен фудбалски натпревар

На 13 октомври 1993 година, во словенечкиот град Крањ, започна меѓународниот пат на фудбалската репрезентација на самостојна Република Македонија. Во пријателски натпревар против Словенија, македонските фудбалери остварија убедлива победа од 4:1 и го претворија своето деби во ден за паметење. Првиот гол го постигна Зоран Бошковски – Чоко, чие име засекогаш остана запишано на почетокот […]

„Гласот на Москва“ во 1914 година: Македонец и Бугарин се различни поими, а стремежот е обединета и независна Македонија

Во статијата „Македонија“, Н. Николаев ги разгледува балканските спротивставувања и се залага за обединета и независна Македонија како праведно и трајно решение на македонското прашање. Превземено од: Macedonia: A True Endless Story Во рускиот весник „Гласот на Москва“ („Голос Москвы“), број 237 од 15 октомври 1914 година, е објавена статијата „Македонија“, потпишана од Н. Николаев. […]

Берлинскиот конгрес од 1878 година – прекројување на Балканот без решение за Македонија

Големите сили го ревидирале Санстефанскиот договор и воспоставиле нова политичка рамнотежа на Балканот. Македонија останала под османлиска власт, со предвидени реформи што не ѝ обезбедиле политичка самостојност. Берлинскиот конгрес се одржал од 13 јуни до 13 јули 1878 година, под претседателство на германскиот канцелар Ото фон Бизмарк. На него учествувале претставници на Германија, Австро-Унгарија, Русија, […]

АЛЕКСАНДАР МАКЕДОНСКИ И АЛЕКСАНДРИЈА

Со основањето на Александрија во 331 година пред нашата ера, Александар Македонски ги поставил темелите на град што ќе стане едно од најзначајните трговски, културни и научни средишта на античкиот свет. Неговата визија ги поврзала природните богатства на Египет со поморските патишта на Средоземјето. Основањето на Александрија било еден од најдалекосежните потези на Александар Македонски. […]

To top