Историја

Иван Владислав – последниот владетел што до крај му се спротивставувал на Василиј II

По смртта на цар Самоил, Иван Владислав се обидел да ја обнови војската, да ги зацврсти тврдините и да го запре византиското напредување. Неговото загинување пред ѕидините на Драч во 1018 година го забрзало конечниот пад на Самоиловата држава.

По смртта на цар Самоил во 1014 година, Самоиловата држава се соочила со тешка политичка и воена криза. Поразот кај Беласица, големите човечки загуби и непрекинатите походи на византискиот император Василиј II сериозно ја ослабнале нејзината одбранбена моќ.

Самоил го наследил неговиот син Гаврил Радомир, но неговото владеење траело само една година. Во 1015 година бил убиен од својот братучед Иван Владислав, синот на Арон, братот на Самоил. По преземањето на престолот, Иван Владислав станал последниот владетел што организирано и со воена сила се обидел да го запре продорот на Византија.

Продолжување на отпорот

Иако положбата на државата била исклучително тешка, Иван Владислав не се откажал од борбата. Тој настојувал да ја обнови војската, да ја зацврсти одбраната и да ги обнови тврдините оштетени во долгогодишните војни.

Со неговото име се поврзува и обновата на Битолската тврдина. За тоа сведочи познатата Битолска плоча, откриена во 1956 година, чија содржина, датирање и историско толкување и денес се предмет на научни расправи. Повеќето истражувачи ја поврзуваат со владеењето на Иван Владислав и со обновувањето на Битола во 1015 или 1016 година. Институт и музеј – Битола

Во времето на Иван Владислав, Самоиловата држава сè уште опфаќала значителни области на Македонија и делови од денешните Албанија, Грција, Бугарија и Србија. Нејзини главни средишта биле во Македонија, а Охрид и Битола имале исклучително воено, политичко и духовно значење.

Василиј II располагал со далеку поголеми воени и материјални можности. Византиската војска систематски ги освојувала утврдувањата и ги прекинувала врските меѓу преостанатите области под власта на Иван Владислав.

Последниот поход кон Драч

Во почетокот на 1018 година Иван Владислав тргнал во поход кон Драч, значајно византиско упориште на Јадранското Море. Освојувањето на градот можело да му обезбеди пристап до морето, нови врски со западните области и подобра положба за продолжување на војната.

За време на борбите пред градските ѕидини, во февруари 1018 година, Иван Владислав загинал. Историските извори даваат различни описи на неговата смрт. Според едни, бил убиен во непосредна борба, додека други пренесуваат поинакви преданија за настанот. Неспорно е дека неговата смрт претставувала пресвртница која го забрзала распаѓањето на преостанатиот отпор. „Битката кај Драч“ – преглед на изворите

По загинувањето на владетелот, неговата сопруга Марија, патријархот и голем дел од благородниците ја признале власта на Василиј II. Во текот на истата година главните области на Самоиловата држава потпаднале под византиска власт.

Можел ли Иван Владислав да го промени текот на историјата?

Доколку ја преживеел опсадата на Драч, Иван Владислав веројатно ќе го продолжел отпорот. Освојувањето на градот можело привремено да ја подобри неговата стратешка положба и да го одложи византиското освојување.

Сепак, тешко е да се претпостави дека би можел трајно да го промени исходот на војната. Државата веќе била ослабена од повеќедецениските борби, внатрешните судири и загубата на голем број тврдини, додека Василиј II располагал со огромна војска и со ресурсите на Византиската Империја.

Иван Владислав останал запаметен како последниот владетел кој, по смртта на Самоил, со организирана воена сила се обидел да ја зачува државата и да му се спротивстави на Василиј II. Неговото кратко владеење, семејните пресметки и последниот поход кон Драч и денес се предмет на различни историски толкувања на Балканот.

Најново од: Историја

Крвавата свадба во Зеленич – Леринско, Егејска Македонија

На 13 ноември 1904 година по јулијанскиот календар, грчка андартска чета го нападнала селото Зеленич, Леринско, во Егејска Македонија. Нападот бил извршен ноќе, додека во домот на семејството Готеви се одржувала свадбена прослава. Меѓу убиените имало и жени и деца. Настанот во македонската историографија е познат како „Крвавата зеленичка свадба“. Зеленич пред нападот Во 1904 […]

Изминаа 122 години од крвавата зеленичка свадба

На 13 ноември 1904 година, во текот на свадбата која се оддржувале во леринското село Зеленич, грчките андарти убиле 13 Македонци. Меѓу жртвите се младоженецот, неговите пријатели, две деца, како и деецот на Македонската револуционерна организација Пандо Мечкаров, вкупно 13 лица. Оттогаш изминаа 122 години, но грчката геноцидна политика кон македонскиот народ не се изменила. […]

Колективната меморија на Македонците

Од книгата „Македонци“ Автор: Бранислав Светозаревиќ-Покорни „Кога ќе го видиш начинот на играта на еден народ, му го откриваш карактерот.“— Конфучие Колективната меморија претставува сврзно ткиво на многуте генерации низ историјата на еден народ и е клучна за неговиот опстанок. Сè додека постои еден народ, постои и колективната меморија, но и народ без колективна меморија […]

Александар Македонски се уште еден од најфасцинантните и најдолготрајните митови во човечката историја.

Александар Македонски и по повеќе од 2.300 години останува една од најфасцинантните личности во човечката историја. Неговиот живот продолжува да инспирира нови истражувања, биографии и различни толкувања на неговото наследство. Оваа недела, историчарот на антиката Едмунд Ричардсон ја освои водечката британска награда за нефикција, „Бејли Гифорд“, за биографијата „Александар: Бог, крал, човек“. Напишана со елеганција […]

Праисториските народи: Енхелеј, Пелагонци и Пеонци

Праисториските народи: Енхелеј, Пелагонци и Пеонци Палеобалканското племе Енхелеи е поврзано со митското доселување на Кадма и неговата жена Хармонија од беотска Теба, меѓу древните жители на западниот Балкан и борбата со Илирите во XIII век пред Христа. Меѓутоа, тие се интересни од повеќе аспекти, а, пред сé, што припаѓаат на единствениот праисториски свет на […]

Логорите на Царството Бугарија и македонските интернирци (1941–1944)

Во текот на Втората светска војна, властите на Царството Бугарија воспоставиле мрежа на логори во кои затворале политички противници и луѓе осомничени за учество во отпорот. Во службените документи логорите биле нарекувани „Селишта на државната сигурност“. Меѓу заточениците имало и македонски дејци, меѓу кои поетот Венко Марковски и Методија Андонов-Ченто. Според Македонската енциклопедија, Министерството за […]

Санстефанскиот договор – голема грешка на руската дипломатија

Санстефанскиот договор предвидувал најголемиот дел од Македонија да биде вклучен во голема бугарска држава предизвикал меѓународна криза и тешкотии за самата Русија. Во приложените историски записи се наведуваат и руски оценки за погрешноста на таквото решение. Санстефанскиот мировен договор, склучен на 3 март 1878 година меѓу Русија и Османлиската Империја, бил обид за прекројување на […]

Полскиот лингвист Мјечислав Малецки уште во 1934 година пишува за посебноста на македонскиот јазик

Полскиот лингвист и славист Мјечислав Малецки (1903–1946) оставил значајно научно сведоштво за македонските говори и нивната јазична посебност. Во своето дело „Два македонски говора“, објавено во Краков во 1934 година, ги истражувал говорите на селата Сухо и Висока во Солунско, во егејскиот дел на Македонија. Проучувајќи го живиот говор на месното население, Малецки ги разгледувал […]

To top