Историја

Логорите на Царството Бугарија и македонските интернирци (1941–1944)

Во текот на Втората светска војна, властите на Царството Бугарија воспоставиле мрежа на логори во кои затворале политички противници и луѓе осомничени за учество во отпорот. Во службените документи логорите биле нарекувани „Селишта на државната сигурност“. Меѓу заточениците имало и македонски дејци, меѓу кои поетот Венко Марковски и Методија Андонов-Ченто.

Според Македонската енциклопедија, Министерството за внатрешни работи и народно здравје ја донело уредбата за основање на логорите на 31 јануари 1941 година, а Министерскиот совет ја потврдил на 26 февруари истата година. Властите ја користеле интернацијата како полициска мерка со која луѓето можеле да бидат затворени и без судска пресуда.

Од „Гонда Вода“ до „Ени Ќој“

Еден од првите логори бил „Гонда Вода“, во планинска местност кај Асеновград. Во близина бил отворен и женскиот логор „Свети Никола“, каде што, според труд објавен од УКИМ, биле интернирани и Македонки.

По бранот апсења во летото 1941 година, властите отвориле логор и кај селото Ени Ќој во Ксантиско. Познат и како „Крсто Поле“, логорот се наоѓал на територијата на Егејска Македонија, тогаш под бугарска окупациска управа. Софискиот универзитет во својата дигитална збирка чува фотографија од логорот од 1942 година.

Во 1943 година, дел од заточениците од „Крсто Поле“ биле префрлени во логор сместен во манастирот „Свети Кирик и Јулита“ кај Асеновград. Друга група била испратена во Тодоровци, каде што заточениците работеле на градежни работи. Меѓу местата за интернација, Македонската енциклопедија ги наведува и Чучулигово и островот „Света Анастасија“ кај Бургас.

Македонските интернирци

Венко Марковски, роден во Скопје, пред интернацијата бил член на Македонскиот литературен кружок во Софија. Во 1941 и 1942 година бил заточен во „Гонда Вода“ и „Ени Ќој“.

По заточеништвото се вклучил во Народноослободителната борба, учествувал во подготовките за свикување на АСНОМ и бил делегат на неговото прво заседание.

Мара Петљакова, родена во Корнишор, Ениџевардарско, во егејскиот дел на Македонија, била заточувана во „Гонда Вода“ и „Свети Кирик“. По бегството од логор им се приклучила на партизаните. Загинала во февруари 1944 година во борба со бугарската војска и полиција во Дупничко.

Во логорот во Чучулигово бил интерниран и Методија Андонов-Ченто, подоцнежен претседател на Президиумот на АСНОМ.

Број на заточеници по логори

Логор Колку лица се наведуваат
„Ени Ќој“ („Крсто Поле“), Ксантиско 1.494 заточеници во пролетта 1942 година и 1.481 на 1 јули 1943 година.
„Гонда Вода“, кај Асеновград 50 заточеници при повторното отворање во пролетта 1942 година. Одделно, во труд објавен од УКИМ се наведува дека во овој логор биле испратени околу 1.130 Македонци.
„Свети Никола“, кај Асеновград 45 жени на 27 ноември 1941 година. Во пролетта 1942 година биле евидентирани 54 жени, а по приемот на нови заточенички бројот достигнал 81.
„Свети Кирик“ Околу 125 лица биле префрлени од „Крсто Поле“ во август 1943 година.
Тодоровци Околу 300 заточеници биле префрлени од „Крсто Поле“ во 1943 година.
Островот „Света Анастасија“, кај Бургас Според еден објавен напис, 60 лица биле интернирани при повторното отворање на логорот во август 1941 година.
Чучулигово Во достапните извори нема потврдена бројка за заточениците.

 

Табелата опфаќа состојби на различни датуми и групи префрлени од еден логор во друг.

Најново од: Историја

Александар Македонски се уште еден од најфасцинантните и најдолготрајните митови во човечката историја.

Александар Македонски и по повеќе од 2.300 години останува една од најфасцинантните личности во човечката историја. Неговиот живот продолжува да инспирира нови истражувања, биографии и различни толкувања на неговото наследство. Оваа недела, историчарот на антиката Едмунд Ричардсон ја освои водечката британска награда за нефикција, „Бејли Гифорд“, за биографијата „Александар: Бог, крал, човек“. Напишана со елеганција […]

Праисториските народи: Енхелеј, Пелагонци и Пеонци

Праисториските народи: Енхелеј, Пелагонци и Пеонци Палеобалканското племе Енхелеи е поврзано со митското доселување на Кадма и неговата жена Хармонија од беотска Теба, меѓу древните жители на западниот Балкан и борбата со Илирите во XIII век пред Христа. Меѓутоа, тие се интересни од повеќе аспекти, а, пред сé, што припаѓаат на единствениот праисториски свет на […]

Санстефанскиот договор – голема грешка на руската дипломатија

Санстефанскиот договор предвидувал најголемиот дел од Македонија да биде вклучен во голема бугарска држава предизвикал меѓународна криза и тешкотии за самата Русија. Во приложените историски записи се наведуваат и руски оценки за погрешноста на таквото решение. Санстефанскиот мировен договор, склучен на 3 март 1878 година меѓу Русија и Османлиската Империја, бил обид за прекројување на […]

Полскиот лингвист Мјечислав Малецки уште во 1934 година пишува за посебноста на македонскиот јазик

Полскиот лингвист и славист Мјечислав Малецки (1903–1946) оставил значајно научно сведоштво за македонските говори и нивната јазична посебност. Во своето дело „Два македонски говора“, објавено во Краков во 1934 година, ги истражувал говорите на селата Сухо и Висока во Солунско, во егејскиот дел на Македонија. Проучувајќи го живиот говор на месното население, Малецки ги разгледувал […]

Славе Катин – Географски карактеристики на Балканот

Името „Балкан“ е од подоцнешен датум, по стариот италијански Бог на огнот Вулканус, првенствено Бог на вулканскиот оган, а подоцна и Бог на ковачката вештина. Ова име се однесува на планината Хем и на целиот полуостров. Погрешно е да се смета дека е од турско потекло. Науката за Балканот е балканологијата, која е основана во […]

Американското училиште во Битола (1865–1913) за народноста на Македонците

„Писмо на битолскиот областен инспектор од 1913 година во кое го информира надлежниот министер дека училиштето на американската мисија во Битола му испратило список на ученици кои по народност биле „Македонци“, нешто друго од народноста „Србин“.“ Ова американско училиште во Битола било отворено во 1865 или во 1873 година. На почетокот било наменето за девојчиња, […]

Солун 1912: грчкиот весник напишал — „Солун освоен со меч“

Една насловна страница од грчкиот весник „Πατρίς“, објавена на 27 октомври 1912 година, отвора непријатно прашање за современиот грчки историски наратив. На неа, со големи букви, пишува: „Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΑΤΕΚΤΗΘΗ ΧΘΕΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΞΙΦΟΥΣ“ Во превод: „Солун вчера беше освоен со меч.“ Ова не е македонска интерпретација, ниту современа пропаганда. Тоа се зборови отпечатени во […]

Доброволците од Гостиварско во Македонско-одринското доброволство 1912–1913

Архивските списоци откриваат имиња на луѓе од Гостивар и гостиварските села кои во годините на Балканските војни биле заведени како ополченци, односно доброволци. Балканските војни, 1912–1913 година, кај многу Македонци разбудиле надеж дека конечно доаѓа ослободување на Македонија од османлиската власт. Голем број обични луѓе, меѓу кои печалбари, занаетчии и работници, се приклучиле како доброволци, […]

To top