Тема: Втора светска војна

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Беличица во пламен – трагедијата од 19 септември 1944 година

На 19 септември 1944 година селото Беличица, во Горна Река, станало место на една од најтешките и најтрагичните борби во последните месеци од Народноослободителната војна во Македонија. Во нерамноправниот судир меѓу борците на Третиот тетовски партизански одред и многубројните балистички сили загинале 21 партизан, а по завршувањето на борбата биле убиени и 17 жители на […]

Дабничкиот масакр: крвавиот 19 септември 1942 кај Прилеп

На 19 септември 1942 година, во месноста Дабнички Завој, меѓу Прилеп и селото Дабница, се случил еден од најтрагичните настани од периодот на Втората светска војна во Македонија – Дабничкиот масакр. Настанот бил кулминација на повеќедневна акција на бугарските окупаторски власти против населението од Дабница и прилепските учесници и поддржувачи на Народноослободителното движење. Дабница – […]

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети. Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште […]

Сведоштвото на Асен Богданов: „Сите останати се чувствуваа како Македонци“

Опис под фотографијата: Асен Богданов, меѓу припадници на бугарската војска и полиција и нивни домашни соработници за време на окупацијата на Македонија. Точниот датум и местото на фотографирањето не се потврдени со наведен архивски извор. Бугарскиот полициски началник на Скопската област на судењето во 1948 година признал дека населението во Македонија не се чувствувало како […]

Ѓорѓи Наумов, Блаже Рогозинаро и Кочо Десано – тројцата битолски револуционери обесени во Скопје

На 21 јули 1942 година, по пресуда на бугарскиот окупаторски воен суд, во Скопскиот затвор биле обесени Ѓорѓи Василев Наумов, Блаже Димитровски – Рогозинаро и Кочо Десанов – Десано. Тројцата биле истакнати учесници во македонското националноослободително движење и организатори на антифашистичкиот отпор во Битолско. На 21 јули 1942 година во Скопскиот затвор биле извршени смртните […]

ДОСИЕ: На 5 и 6 септември 1944 година Хитлер испратил две тајни телеграми со наредба веднаш да се прогласи независна Македонија

Две тајни германски телеграми од 5 и 6 септември 1944 година сведочат дека германското државно раководство, во последните месеци од Втората светска војна, презело конкретни чекори за прогласување независна Македонија. Документите биле означени со висок степен на тајност – „Geheime Reichssache“ („Тајна државна работа“) – а во нив се пренесувала личната наредба на Адолф Хитлер […]

ТЕШКИ ОКУПАТОРСКИ И ПОВОЕНИ ВРЕМИЊА ЗА СЕМЕЈСТВОТО СТАМЕВСКИ (12)

ДЕЛ ОД МОНОГРАФИЈАТА „СВЕТОЗАР – СВЕТЛЕ СТАМЕВСКИ“ ОД СЛАВЕ КАТИН Америка отсекогаш била „ветената земја“ за Европејците, односно народите од оваа страна на океанот. Тие се населувале на тој богат и по многу нешта карактеристичен континент од почетокот на освојувањето до денешни дни. Процесот на доселување непрекинато трае и, веројатно, ќе продолжи и во иднина. […]

Злосторства на грчките реакционери врз македонското население во Егејска Македонија

„Борба“ во 1945 година: Југословенскиот печат известува за злосторства врз Македонците во Егејска Македонија Весникот „Борба“, официјален орган на Комунистичката партија на Југославија, на 2 јули 1945 година објавува напис за насилствата што биле извршени врз македонското население во Егејска Македонија. На насловната страница на белградскиот дневен весник „Борба“, број 159 од 2 јули 1945 […]

Документ од 1946 година сведочи за антисемитските мерки во Бугарија

Изложението на Централната конзисторија на Евреите во Бугарија е важен историски извор за положбата на еврејската заедница за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година. Документот објавен во Софија во 1946 година, под наслов „Положението на бугарските Евреи за време на фашистичкиот режим и по 9 септември 1944 година“, претставува изложение на […]

83 години од масакрот врз 12 македонски младинци во Ваташа

На 16 јуни 1943 година бугарскиот фашистички окупатор стрелаше 12 младинци од Ваташа, а нивната жртва остана вечен симбол на страдањето и отпорот на македонскиот народ На денот на роденденот на цар Борис III, во екот на офанзивата против македонските партизански единици во Тиквешијата, окупаторските сили ги одведоа младинците и ги стрелаа кај месноста Моклиште. […]

To top