На прво место Македонски легенди

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети.

Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште како млад се вклучил во работничкото и комунистичкото движење, а поради својата револуционерна дејност повеќепати бил прогонуван, апсен и затворан.

Во февруари 1940 година бил поставен за политички секретар на Покраинскиот комитет на Комунистичката партија во Македонија. Во своето дејствување настојувал македонското движење да има сопствена национална и политичка самостојност, а македонскиот народ да биде признаен како посебен народ со право на слобода и државност.

Во прогласите и документите од тоа време Шаторов непосредно му се обраќал на „македонскиот народ“, нагласувајќи ја неговата национална посебност и потребата самиот да одлучува за својата иднина.

Судирот со раководството на КПЈ

По влегувањето на бугарската војска во Вардарскиот дел на Македонија во 1941 година, Шаторов дошол во остар судир со раководството на Комунистичката партија на Југославија.

Во средиштето на спорот биле прашањата за положбата на македонската партиска организација, карактерот на борбата и идниот политички статус на Македонија. Неговите ставови биле оценети како спротивни на линијата на КПЈ, по што бил отстранет од раководната функција и исклучен од партијата.

Подоцна се обидел да се приклучи кон партизанското движење во Македонија, но не бил прифатен. Поради тоа заминал во Бугарија, каде што ја продолжил својата антифашистичка дејност. Таму станал командант на Третата востаничка оперативна зона, со седиште во Пазарџик.

Загинувањето кај Милеви Скали

На 4 септември 1944 година, само неколку дена пред големите политички промени во Бугарија, бугарската војска и полицијата извршиле напад врз партизанските сили кај Милеви Скали на Родопите.

Во жестокиот судир учествувал и Шаторов, кој тогаш бил командант на оперативната зона. Според официјалната верзија, тој загинал од непријателски оган при повлекувањето на партизаните.

Сепак, поради противречностите во сведоштвата и околностите во кои било пронајдено неговото тело, подоцна се појавиле сомнежи дека бил намерно ликвидиран. Во јавноста биле изнесувани повеќе претпоставки за можните нарачатели и мотиви, но ниту една од нив не е непобитно докажана. Поради тоа неговата смрт и денес останува една од неразјаснетите страници на македонската историја.

Од осудуван „предавник“ до признат национален деец

Во југословенската и македонската историографија по Втората светска војна, Шаторов долго време бил прикажуван како предавник, националист и противник на Народноослободителната борба. Таквата оценка во голема мера произлегувала од неговиот судир со партиското раководство на Југославија.

По осамостојувањето на Република Македонија започнало пообјективно истражување на неговото дело и преиспитување на старите идеолошки квалификации. Историчарите сè повеќе укажуваат дека неговата улога била толкувана под влијание на тогашните политички интереси, без целосно разгледување на неговата борба за македонска национална посебност.

Методија Шаторов-Шарло загинал непосредно пред крајот на Втората светска војна, но неговото име и дело останале присутни во македонската историска меморија. Тој се вбројува меѓу дејците кои, и во најсложените политички околности, го истакнувале постоењето на посебен македонски народ и неговото право на сопствена национална и политичка иднина.

Најново од: На прво место Македонски легенди

Мицкоски: Лага е дека Михаилова ја преминала границата регуларно – бараме да бидат вратени и таа и татко ѝ

Премиерот Христијан Мицкоски категорично ги отфрли тврдењата дека Ива Михаилова и нејзиниот адвокат заминале во Бугарија преку официјален граничен премин. Тој порача дека македонските власти бараат враќање на Михаилова и нејзиниот татко и ги критикуваше бугарското политичко раководство и македонската опозиција за нивното однесување во случајот. Премиерот на Република Македонија, Христијан Мицкоски, ги потврди наводите […]

КУРИР интервју со Радичевски: „Една Брвеница за сите“

КУРИР интервју со Радичевски: „Една Брвеница за сите“ – со посветена работа ќе им овозможиме на младите да ја градат својата иднина дома Очекувам партнерска соработка со Владата, министерствата и другите институции, особено во областите на инфраструктурата, економскиот развој, образованието и социјалната заштита. Нашата задача ќе биде да подготвуваме квалитетни проекти, да аплицираме на достапните […]

Соопштение на претседателката на Република Македонија, Гордана Сиљановска-Давкова

Денеска го примив д-р Мајкл Баренбаум, истакнат професор по еврејски студии и експерт за Холокаустот, кој во март годинава ме придружуваше за време на посетата на Меморијалниот комплекс „Треблинка“ во Полска. Укажав на опасноста од историски ревизионизам, минимизирање и негирање на Холокаустот, како и од антисемитизам. Посетата на Треблинка, каде што биле убиени 7.144 македонски […]

И во Бугарија прашуваат дали пасошот е поважен од правдата

По текстот „Правдата поважна ли е од бугарскиот пасош?“, критичките реакции на дел од граѓаните во Бугарија отвораат нов агол на истиот случај: грижата за една државјанка не смее да ја потисне одговорноста пред законот. Во текстот „Правдата поважна ли е од бугарскиот пасош?“, „Македонска нација“ го постави суштинското прашање: дали второто државјанство треба да […]

Манасиевски: Првичниот план за лекување во Бугарија на Ива Михаилова бил на Филипче и Заев, за да му се оддолжат на Радев?

Се повеќе е евидентна тезата која веќе подолго време ја говориме во јавноста, дека Филипче и Заев се уценети од бугарските власти и Румен Радев. Директно го прашуваме Венко Филипче, дали е точна информацијата, дека токму тој во соработка со Заев, имаат ветено на блиски соработници на Румен Радев, дека се способни да изготват медицински […]

Правдата поважна ли е од бугарскиот пасош?

Двојното државјанство не е дозвола за кршење на законите. Секој што живее или престојува во Македонија одговара за своите постапки според законите што важат во државата, без оглед на тоа чиј пасош поседува. Дали некој што има бугарско или друго странско државјанство може да изврши кривично дело во Македонија, да замине во другата држава и […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

To top