На прво место Македонски легенди

Методија Шаторов-Шарло – македонскиот деец чија смрт остана обвиена со тајна

На 4 септември 1944 година, во битката кај Милеви Скали, во близина на Пазарџик, загинал Методија Шаторов-Шарло – македонски комунист, антифашист и национален деец. Иако официјално било соопштено дека бил погоден од непријателски оган, околностите на неговата смрт никогаш не биле целосно разјаснети.

Методија Шаторов-Шарло е роден на 10 јануари 1897 година во Прилеп. Уште како млад се вклучил во работничкото и комунистичкото движење, а поради својата револуционерна дејност повеќепати бил прогонуван, апсен и затворан.

Во февруари 1940 година бил поставен за политички секретар на Покраинскиот комитет на Комунистичката партија во Македонија. Во своето дејствување настојувал македонското движење да има сопствена национална и политичка самостојност, а македонскиот народ да биде признаен како посебен народ со право на слобода и државност.

Во прогласите и документите од тоа време Шаторов непосредно му се обраќал на „македонскиот народ“, нагласувајќи ја неговата национална посебност и потребата самиот да одлучува за својата иднина.

Судирот со раководството на КПЈ

По влегувањето на бугарската војска во Вардарскиот дел на Македонија во 1941 година, Шаторов дошол во остар судир со раководството на Комунистичката партија на Југославија.

Во средиштето на спорот биле прашањата за положбата на македонската партиска организација, карактерот на борбата и идниот политички статус на Македонија. Неговите ставови биле оценети како спротивни на линијата на КПЈ, по што бил отстранет од раководната функција и исклучен од партијата.

Подоцна се обидел да се приклучи кон партизанското движење во Македонија, но не бил прифатен. Поради тоа заминал во Бугарија, каде што ја продолжил својата антифашистичка дејност. Таму станал командант на Третата востаничка оперативна зона, со седиште во Пазарџик.

Загинувањето кај Милеви Скали

На 4 септември 1944 година, само неколку дена пред големите политички промени во Бугарија, бугарската војска и полицијата извршиле напад врз партизанските сили кај Милеви Скали на Родопите.

Во жестокиот судир учествувал и Шаторов, кој тогаш бил командант на оперативната зона. Според официјалната верзија, тој загинал од непријателски оган при повлекувањето на партизаните.

Сепак, поради противречностите во сведоштвата и околностите во кои било пронајдено неговото тело, подоцна се појавиле сомнежи дека бил намерно ликвидиран. Во јавноста биле изнесувани повеќе претпоставки за можните нарачатели и мотиви, но ниту една од нив не е непобитно докажана. Поради тоа неговата смрт и денес останува една од неразјаснетите страници на македонската историја.

Од осудуван „предавник“ до признат национален деец

Во југословенската и македонската историографија по Втората светска војна, Шаторов долго време бил прикажуван како предавник, националист и противник на Народноослободителната борба. Таквата оценка во голема мера произлегувала од неговиот судир со партиското раководство на Југославија.

По осамостојувањето на Република Македонија започнало пообјективно истражување на неговото дело и преиспитување на старите идеолошки квалификации. Историчарите сè повеќе укажуваат дека неговата улога била толкувана под влијание на тогашните политички интереси, без целосно разгледување на неговата борба за македонска национална посебност.

Методија Шаторов-Шарло загинал непосредно пред крајот на Втората светска војна, но неговото име и дело останале присутни во македонската историска меморија. Тој се вбројува меѓу дејците кои, и во најсложените политички околности, го истакнувале постоењето на посебен македонски народ и неговото право на сопствена национална и политичка иднина.

Најново од: На прво место Македонски легенди

Мицкоски од ОН: Не бараме полесен пат, бараме пат уреден со правила

Премиерот Христијан Мицкоски од говорницата на Обединетите нации порача дека довербата не може бесконечно да биде еднострана обврска и дека малите држави не можат да бидат повикувани да ги почитуваат правилата доколку тие правила не им обезбедуваат предвидливост, еднакви критериуми и почитување на преземените обврски. Македонија, рече тој, останува на европскиот пат, но не бара пониски стандарди – бара стандардите да останат стандарди.

Во Охрид прикажан филмот „Македонецот“ и претставена изложбата „Мајко мила“

Во присуство на заменик-амбасадорката на Република Полска, Ана Каспрзак, претседателот на Советот на Општина Охрид, Перчо Божиновски, потпретседателот на Фондот на Холокаустот на Евреите од Македонија, Мане Јаковлески, и членката на Управниот одбор, Лилјана Мизрахи, на 24 септември во НУ Центар за култура „Григор Прличев“ во Охрид се одржа манифестацијата „Патување кон корените“. Пред публиката […]

Вечерва во Охрид: „Патување кон корените“ – манифестација посветена на децата прогонети од Егејска Македонија

Вечерва, 24 септември, со почеток во 19:00 часот, во НУ Центар за култура „Григор Прличев“ во Охрид ќе се одржи манифестацијата „Патување кон корените“. Ќе бидат прикажани документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“ на Петро Алексовски. На настанот ќе присуствуваат амбасадорот на Република Полска во Македонија, Мане Јаковлески и други членови на Управниот одбор […]

„Македонецот“ и „Мајко мила“ пред прогонетите деца од Егејска Македонија

На 23 септември, во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје, се одржа второто претставување на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски. На настанот присуствуваа многубројни посетители, меѓу кои најголемиот дел беа луѓе прогонети како деца од своите домови во Егејска Македонија. За многумина во салата, прикажаното […]

Пред преполна сала во ФХЕМ промовирани филмот „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“

Пред преполна сала, на 22 септември во Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија се одржа првата промоција на документарниот филм „Македонецот“ и изложбата „Мајко мила“, проект на Петро Алексовски, Македонец кој живее во Полска. На настанот присуствуваа амбасадорот на Република Полска во Скопје, Петро Алексовски, членови на дипломатскиот кор, министри, пратеници, градоначалници и […]

Археологијата поврзана со Александар Македонски открива нови наоди

18 септември 2026 година Новите ископувања во Кралската гимназија во античка Миеза во северна Грција откриваат повеќе за образованието во Македонија во текот на 4 век п.н.е. Локалитетот во близина на модерна Науса научниците го поврзуваат со местото каде што Аристотел го учел младиот Александар и другите македонски кралски наследници. Археолошката гимназија поврзана со Александар […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Митрополит Григориј: Лажна, заблудувачка и заведувачка презентација на Љубомир Фрчкоски

Пишува: Митрополит Кумановско-осоговски г. Григориј Фрчкоски произнесе колосална манипулација, креирајќи јавно мислење дека „Македонската православна црква – Охридска архиепископија (МПЦ – ОА) не е автокефална Помесна православна црква (ППЦ)“. Тој емитуваше оркестрирана кампања – Lügenfabrik („фабрика за лаги“) – против автокефалноста на МПЦ – ОА, и тоа преку: Погрешни информации (misinformation) – лажни информации создадени […]

To top