Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Тихомир Каранфилов

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст.

Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. Нејзиниот татко бил оџа. По завршувањето на основното образование останала во семејниот дом.

Втората светска војна ја затекнала како девојче. Во 1941 година, по окупацијата на западниот дел на Македонија од фашистичка Италија, нејзиното семејство било антифашистички настроено. Во нивниот дом доаѓале илегалци и се одржувале состаноци на припадници на народноослободителното движење.

Нејзиниот брат Ештреф, кој бил активен во движењето, ѝ доверувал курирски задачи. Ибе можела полесно да се движи низ градот без да предизвикува сомневање кај окупациските власти, што го користела за извршување на доверените задачи.

Уште на 14-годишна возраст се вклучила во активностите на организацијата во Дебар. Во 1942 година станала член на СКОЈ, а од јуни 1943 година била член на Месниот комитет на СКОЈ. Во јули истата година станала член на КПЈ, а потоа дејствувала и во партиските структури во Дебар.

Посебно била активна меѓу женската младина, не само во градот туку и во околните села, ширејќи ги идеите на антифашистичкото движење.

По капитулацијата на Италија во септември 1943 година и повлекувањето на партизанските сили од Дебар, Ибе им се приклучила на партизанските единици. Од октомври 1943 година била борец во Дебарскиот младински баталјон, а подоцна станала заменик политички комесар на баталјон во Четвртата македонско-албанска народноослободителна бригада, а потоа извршувала политичка должност и во Бригадата.

Во текот на 1944 година единицата водела борби против германските сили и балистичките формации.

На 20 септември 1944 година, во борбите во околината на Кичево, Ибе Паликуќа била тешко ранета додека го обезбедувала повлекувањето на борците од својот баталјон. Два дена подоцна, на 22 септември 1944 година, им подлегнала на повредите во селото Шутово, Кичевско.

Имала само 17 години.

На 8 октомври 1953 година, со указ, Ибе Паликуќа била прогласена за народен херој на Југославија. Таа останува запаметена како една од најмладите народни хероини и како една од седумте партизанки од Македонија што го добиле ова признание.

Нејзиниот краток живот останал сведоштво за генерацијата млади луѓе кои во годините на Втората светска војна се вклучиле во антифашистичката борба и за ослободувањето на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

„Македонија ќе биде слободна!“ – Александар Турунџев (1872–1905)

Александар Турунџев е роден во 1872 година во селото Горно Врбени, Леринско, а се самоубил 30 август 1905 година во Битола. Македонски револуционер, илинденец и војвода, тој останал запаметен како еден од симболите на непокорот и саможртвата во борбата за слободна Македонија. „Македонија ќе биде слободна!“ –тоа биле последните зборови на Александар Турунџев пред неговото […]

Драган Богдановски – живот посветен на слободна и независна Македонија

На 18 септември 1929 година во селото Клечовце, Кумановско, е роден Драган Богдановски, починал на 31 мај 1998 година во Данска, на пат од Шведска кон Германија. Подоцна бил погребан во Куманово Драган Богдановски е еден од најистакнатите македонски политички емигранти по Втората светска војна, долгогодишен борец за македонската национална кауза, претседател на ДООМ и […]

Лилјана Чаловска – писателка, борец и учесничка на АСНОМ

Лилјана Чаловска (3 декември 1920, Софија – 20 јули 1997, Скопје) е македонска писателка, учесничка во Народноослободителната борба и општествено-политичка дејка. Била делегат на Првото заседание на АСНОМ и член на Претседателството на АСНОМ, а значајна трага оставила и во македонското новинарство и литература. Лилјана Чаловска е родена на 3 декември 1920 година во Софија, […]

Владислав Ковачев – Македонец до срж, а малку познат меѓу Македонците

„Пет минути од деноноќието ѝ посветувам на маченицата Македонија, за да се соочам со мојата македонска свест и да се уверам дека не е ништо она што досега сум го сторил за неа. Ја сакам Македонија повеќе од сè друго на светот.“ Кој бил Владислав Ковачев? Владислав (Славчо) Михаилов Ковачев е роден на 5 јануари […]

Оскар Давичо – писателот што со перо сведочеше за борбата на партизаните на Маркос

Оскар Давичо е роден на 18 јануари 1909 година во Шабац, во еврејско семејство, а починал на 30 септември 1989 година во Белград. Бил истакнат српски и југословенски писател, поет, есеист, преведувач, новинар, револуционер и учесник во антифашистичката борба. Оскар Давичо потекнувал од сефардско еврејско семејство. Детството го минал во Шабац, а образованието го продолжил […]

Васил Ивановски – истраен борец за македонската национална посебност

Васил Ивановски (18 октомври 1906 – 1991) е македонски национален деец, комунист, публицист и историограф. Во своите трудови ги користел и псевдонимите Динко Динков и Бистришки. Васил Ивановски е роден на 18 октомври 1906 година во костурското село Ловраде, во Егејскиот дел на Македонија, а починал во 1991 година во Софија. Во 1907–1908 година, во […]

Михаил Чаков – војводата што ги зачува светите мошти на Гоце Делчев

Михаил Чаков е роден на 16 март 1873 година во Гуменџе, Егејскиот дел на Македонија, а починал на 17 септември 1938 година во Софија. Михаил Чаков бил македонски револуционер, илинденски војвода, соработник на Гоце Делчев и човекот што ги пронашол, прибрал и со години ги чувал неговите посмртни останки. Михаил Чаков е една од оние […]

To top