Македонски легенди

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст.

Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. Нејзиниот татко бил оџа. По завршувањето на основното образование останала во семејниот дом.

Втората светска војна ја затекнала како девојче. Во 1941 година, по окупацијата на западниот дел на Македонија од фашистичка Италија, нејзиното семејство било антифашистички настроено. Во нивниот дом доаѓале илегалци и се одржувале состаноци на припадници на народноослободителното движење.

Нејзиниот брат Ештреф, кој бил активен во движењето, ѝ доверувал курирски задачи. Ибе можела полесно да се движи низ градот без да предизвикува сомневање кај окупациските власти, што го користела за извршување на доверените задачи.

Уште на 14-годишна возраст се вклучила во активностите на организацијата во Дебар. Во 1942 година станала член на СКОЈ, а од јуни 1943 година била член на Месниот комитет на СКОЈ. Во јули истата година станала член на КПЈ, а потоа дејствувала и во партиските структури во Дебар.

Посебно била активна меѓу женската младина, не само во градот туку и во околните села, ширејќи ги идеите на антифашистичкото движење.

По капитулацијата на Италија во септември 1943 година и повлекувањето на партизанските сили од Дебар, Ибе им се приклучила на партизанските единици. Од октомври 1943 година била борец во Дебарскиот младински баталјон, а подоцна станала заменик политички комесар на баталјон во Четвртата македонско-албанска народноослободителна бригада, а потоа извршувала политичка должност и во Бригадата.

Во текот на 1944 година единицата водела борби против германските сили и балистичките формации.

На 20 септември 1944 година, во борбите во околината на Кичево, Ибе Паликуќа била тешко ранета додека го обезбедувала повлекувањето на борците од својот баталјон. Два дена подоцна, на 22 септември 1944 година, им подлегнала на повредите во селото Шутово, Кичевско.

Имала само 17 години.

На 8 октомври 1953 година, со указ, Ибе Паликуќа била прогласена за народен херој на Југославија. Таа останува запаметена како една од најмладите народни хероини и како една од седумте партизанки од Македонија што го добиле ова признание.

Нејзиниот краток живот останал сведоштво за генерацијата млади луѓе кои во годините на Втората светска војна се вклучиле во антифашистичката борба и за ослободувањето на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

To top