Никола Тесла – научниот гениј кој го осветли светот
Никола Тесла е еден од најголемите научници и пронаоѓачи во историјата на човештвото. Неговите откритија во областа на електротехниката, наизменичната струја, електромагнетизмот и безжичниот пренос на сигнали ги поставија темелите на современиот технолошки свет. Поради огромното влијание на неговото дело, современите автори го нарекуваат „човекот што го измислил дваесеттиот век“.
Тесла е роден на 10 јули 1856 година во селото Смиљан, во Лика, тогаш во составот на Австриската Империја. Потекнувал од православното семејство на свештеникот Милутин Тесла и Георгина – Ѓука Мандиќ. Имал еден брат, Дане, и три сестри – Ангелина, Милка и Марица.
Уште од најраните години покажувал необична дарба, силна фантазија и исклучителна заинтересираност за природните појави. Школувањето го започнал во родното место, а го продолжил во Госпиќ и Карловац. Иако неговиот татко посакувал да стане свештеник, младиот Никола бил привлечен од природните науки и техниката.
Во 1875 година се запишал на Вишата техничка школа во Грац, а подоцна престојувал и во Прага. Пресвртница во неговиот живот настапила во 1882 година, кога во Будимпешта дошол до идејата за обртното магнетно поле. Истата година се вработил во париската филијала на Едисоновата компанија, а во 1884 година заминал во Соединетите Американски Држави.
Во Њујорк кратко време работел во лабораторијата на Томас Едисон, но разликите во нивните научни и деловни погледи набргу довеле до разделување. По напуштањето на Едисон, Тесла се посветил на усовршувањето на полифазниот систем на наизменична струја.
Неговото предавање „Нов систем на мотори и трансформатори на наизменична струја“, одржано во 1888 година, го привлекло вниманието на американскиот индустријалец Џорџ Вестингхаус. Откупувањето на патентите на Тесла овозможило неговите пронајдоци да добијат широка практична примена.
Тесла оставил длабока трага и во развојот на радиотехниката, високофреквентните струи, далечинското управување и безжичниот пренос на енергија и сигнали. Неговите визионерски идеи во голема мера го најавиле технолошкиот развој на современиот свет.
Тој бил и голем поборник за мир, човечка слога и користење на науката за доброто на човештвото. Иако за време на животот често се соочувал со финансиски тешкотии.
Од каде му е Македонска народна мијачка носија?
Особено внимание привлекува фотографија која го прикажува младиот Никола Тесла во македонска народна – мијачка носија, околу 1880 година.
Фотографијата отвора интересни прашања за околностите во кои била направена и за можните допири на Тесла со македонската традиција.
Во дел од публицистиката се среќаваат и тврдења дека подалечните корени на семејството Тесла водат до селото Извор, кај Богомила, во Македонија. Според овие тврдења, семејниот прекар Тесла, односно Тесличкови, се поврзува со предок по татковата линија.
Се изнесуваат и наводи дека Никола Тесла одржувал врски со роднини од Македонија и дека со нив се допишувал.
Со Македонија се поврзува и името на Михајло Пупин, современик на Тесла и истакнат научник и пронаоѓач. Во одделни текстови неговото семејно потекло се доведува во врска со Вевчани.
Никола Тесла често со роднините се допишувал и на македонски јазик. Исто така и неговиот најблизок соработник, Михајло Пупин, кој беше со македонско потекло од фамилијата Пупинови од Вевчани, Струшко, во исто време се допишувал со фамилијата како и Никола Тесла и на македонски јазик.
Пупин праќај писма, пакети, испратил како негов поклон и камбанарија за црквата во неговото село Вевчани, како и ја подалир познатата камбанаријата во дворот на црквата Св. Климент во Охрид.
Инаку Никола Тесла и Михајло Пупин заедно работеле на првата хидроцентрала во светот и градење на првата дистрибуција со далноводи, сега таа мрежа е светска. Ако појдете кај Нијагара, упатете се кон долгиот мост – границата помеѓу Канада и Соединетите Американски Држави. Таму биле лабораториите, архивите, писмата до своите роднини и сѐ друго.
Никола Тесла починал на 7 јануари 1943 година во Њујорк. Зад себе оставил огромно научно наследство, стотици патенти и идеи што продолжуваат да ги поттикнуваат истражувачите. Неговото дело ги надминува националните граници и му припаѓа на целото човештво.
