Велизар Енчев оценува дека Софија не треба да дозволи европска интеграција на Македонија, бидејќи со тоа македонскиот идентитет би добил дополнителна меѓународна потврда
Бугарија ја попречува Македонија на нејзиниот пат кон Европската Унија, а потврда за вистинските мотиви зад таквата политика може да се препознае и во изјавите на Велизар Енчев, поранешен бугарски разузнавач, дипломат, пратеник и новинар.
Во разговор со новинарката и аналитичарка Зорница Илиева, Енчев изнесува низа ставови за односот на Бугарија кон евентуалното членство на Македонија во Европската Унија.
Според неговата оценка, влезот на Македонија во ЕУ би претставувал „голем удар“ за Бугарија, бидејќи европската интеграција би ја зацврстила и институционализирала македонската национална и идентитетска позиција на меѓународно ниво.
Токму поради тоа, Енчев смета дека Бугарија не треба да дозволи Македонија да стане полноправна членка на Европската Унија.
Во описот на разговорот објавен од бугарскиот медиум „Поглед инфо“ се наведува дека една од темите била опасноста македонскиот идентитет да биде институционализиран преку членството во НАТО и во Европската Унија. Посебно внимание било посветено и на фактот дека македонската национална свест не е ограничена само на политичките елити, туку е длабоко вкоренета и меѓу помладите генерации.
Македонската свест станува посилна со секоја генерација
Енчев го употребува поимот „македонизам“ за македонската национална свест и признава дека таа е силно вкоренета меѓу младите луѓе. Според него, со секоја нова генерација македонската свест станува сè посилна.
Ваквата оценка истовремено претставува признание дека долгогодишните обиди за негирање, присвојување или „бугаризација“ на Македонците не ги даваат посакуваните резултати.
Наместо македонскиот идентитет да исчезне, тој се пренесува и се зацврстува од генерација на генерација.
Токму затоа, според ставовите изнесени во разговорот, членството на Македонија во Европската Унија се гледа како опасност за бугарската политика, бидејќи македонскиот народ, јазик и национален идентитет би добиле уште посилна меѓународна и институционална потврда.
Блокадата како средство за остварување на бугарската агенда
Од изјавите на Енчев произлегува дека – Продолжување на блокадата за влез во ЕУ: колку подолго Македонија остане надвор од Унијата, толку, според него, полесно ќе се реализираа бугарската агенда.
-Свесно блокирање или оневозможување на економскиот развој на Македонија, со цел продлабочување на сиромаштијата која води до иселување и демографско намалување на македонското население.
– Поттикнување на етнички конфликти: напори за активирање и искористување на албанскиот фактор за внатрешни конфликти и дестабилизација.
– Поддршка или очекување за побрзо влегување на Албанија во ЕУ како надеж дека тоа ќе помогне во остварувањето на таа агенда.
Според претставените изјави, Енчев самиот признава дека таа стратегија не е ниту конструктивна, ниту политички коректна, ниту цивилизациска, но ги оправдува потезите со тврдењето дека „друг начин нема“.
Овие тврдења се сериозни и бараат внимателна проверка и категорични правни и етички реакции доколку содржат повици кон насилство или геноцид.
Сериозни тврдења за економско и демографско слабеење
Во пренесените делови од разговорот се споменуваат и многу посериозни и вознемирувачки оценки за економско слабеење на Македонија, продлабочување на сиромаштијата, поттикнување на иселувањето и демографско намалување на македонското население.
Доколку навистина се изнесени повици или оправдувања за економско уништување, етничко насилство, протерување или демографско исчезнување на еден народ, тогаш не станува збор само за неприфатлива политичка реторика, туку за изјави што бараат сериозна правна и институционална реакција.
Особено е опасно доколку сиромаштијата, иселувањето и етничките конфликти се претставуваат како легитимни средства за остварување национални и геополитички цели.
Европа мора да ја види суштината на спорот
Изјавите на Енчев ја соголуваат суштината на бугарскиот однос кон Македонија.
Проблемот очигледно не е само внесувањето на Бугарите во Уставот, ниту исполнувањето на таканаречените европски критериуми. Зад условувањата се наоѓа многу подлабока намера – спречување на целосното меѓународно утврдување на македонскиот народ, јазик, историја и национален идентитет.
Европската Унија не смее да дозволи процесот на проширување да биде злоупотребуван како инструмент за национално, историско и идентитетско уценување.
Македонија не смее да биде принудувана да избира меѓу европската иднина и сопственото национално постоење.
Изјавите на Енчев се уште една потврда дека бугарската блокада не е изолиран дипломатски спор, туку дел од поширока политика со која се настојува Македонија да остане слаба, условувана и подложна на постојани отстапки.
Затоа, македонските институции треба внимателно да ја анализираат целосната снимка, да ги утврдат точните формулации и, доколку постојат елементи на поттикнување омраза, насилство или уништување на една национална заедница, да побараат соодветна реакција од европските и меѓународните институции.
