Македонски, полски и италијански нуркачи ги поместија границите на истражувањето на Врело. Според Спелеонуркачкиот клуб „Врело“, достигнувањето претставува нов светски рекорд во пештерско нуркање.
Под мирната површина на Матка, меѓу карпите што го чуваат едно од највпечатливите природни богатства на Македонија, меѓународен тим нуркачи оствари исклучителен подвиг. Во рамките на експедицијата „Врело 2026“, подводната пештера Врело беше истражена до длабочина од 338 метри — нова граница во откривањето на нејзиниот подземен свет.
Рекордната длабочина ја достигнал полскиот нуркач Бартломиеј Питала, со поддршка на тимот што ја подготвувал и обезбедувал сложената операција. Финалното нуркање траело девет часа, исполнети со внимателно спуштање, истражување и долготрајно враќање кон површината.
Експедицијата се одржала од 10 до 17 октомври 2026 година, со учество на околу 15 нуркачи од Македонија, Полска и Италија. Постигнатата длабочина е за 51 метар поголема од претходните 287 метри, достигнати во Врело во 2025 година.
Според соопштеното од Спелеонуркачкиот клуб „Врело“, со овој резултат пештерата се искачува на светскиот врв во категоријата подводни пештери истражени од човек.
Нуркачите откриле и два досега непознати подводни канала, со околу 150 метри новоистражени пештерски делови. Со тоа е проширена картата на Врело и се отворени нови можности за проучување на неговата геолошка градба и подземните водни патишта.
За потребите на експедицијата, македонскиот тим изработил и поставил специјална подводна воздушна комора, позната како хабитат. Таа била поставена на длабочина од осум до девет метри, на околу 130 метри од влезот на пештерата, како дел од подготовките за долготрајниот престој под вода.
Зад ваквиот подвиг стојат знаење, дисциплина и голема доверба меѓу членовите на тимот. При нуркање на вакви длабочини, секој дел од опремата и секој чекор од постапката имаат пресудно значење. Враќањето бара долга и внимателно испланирана декомпресија, а успешното завршување зависи и од луѓето што ја обезбедуваат поддршката.
Во подготовките и логистиката учествувале и припадници на Армијата и МВР, а во приправност биле медицински екипи и хеликоптерската единица на МВР.
За Македонија, ова достигнување е повод за гордост и можност светот подобро да го запознае природното богатство на Матка. Истовремено, тоа ја нагласува потребата овој простор внимателно да се чува, а идните истражувања да продолжат со стручност и одговорност.
Достигнатите 338 метри се нова истражена граница на Врело. Колку подлабоко продолжува пештерата и какви тајни чуваат нејзините канали, останува предизвик за следните експедиции. П
одвигот на нуркачите уште еднаш покажа дека Македонија има природни богатства со светско значење.
