Песни за Македонија

Русалка девојка и троица јунаци

од Кузман Шапкарев

Рано рана траица јунаци,
рано рана оште от вечера;
че си ида на Аин планина,
да си мета пребела камења;
едно ми је Реља крилатина,
друго ми с Марко добар јунак,
фоќото по Момчил вреден јунак.
Та справили нијни добри коње,
та ојдоа на крај на клисура.
Соседнаа от добрите коње,
седнаа ок коње да шетаа,
та шетаа нијни добри коње
и гледаа на горе, на доле,
најповеќе у Аин планина.
Тамо ми се туку нешто сјеи –
да је с’лнце? Оште с’лнце нема;
да са леди – стопили би са;
да лебеди – отлетели би си.
Појдоа си троица јунаци –
ни са леди, ни са си лебеди;
ни је с’лнце зидом зазидано,
нело ми је Русалка девојка –
на глава ју перо от вуина,
ем је перо, ем је половина.
Ка ги виде Русалка девојка,
сивна перо, у трава го врли,
та се скрила зад ела китата.
Јунаци се на перо чуда –
зашто ли је перо одвоила?
Земаа си, че да го дижаја:
зави р’це Марко да го взема,
та го дигна до свилни појаси;
па не може горе да го дигне,
он го в’рли у трава зелена;
ем го в’рли Марко, ем го к’лне:
“Пусто да е перо от вуина,
што је тежко, море, не диже се!
Ка го носи гиздава девојка?!”
Па го в’рли у трава зелена
Та го взема Момчил вреден јунак,
па го дигна до белото г’рло,
па на перо потио говори:
“Што си тешко, бог да те убие!”
Та го в’рли у трава зелена.
Па го взема Реља крилатина,
па го дигна до бели рамења,
па не може на коњ да го качи.
Па го в’рли у трава зелена
и на перо потио говори:
“Што је тешко перо от вуина!
Ка го носи гиздава девојка?
Ка го носи, бог да а убие!”
Разлути се Русалка девојка,
та си взема строостром камџиа,
та ги скара низ гора зелена,
откара ги Дома на дворове,
затвори ги у кале алатцко,
затвори ги на ден на Великден,
затвори ги, та ги забовари,
та лежаа до ден до Спасовден.
Кога беше на ден на Спасовден,
рано рани Русалка девојка,
разгледа а нојна стара мајка,
та па си у потои говори:
– Мила ќерко, Русалко девојко,
да зашто си рано подранила?
Ја она ју потои говори:
– Фала тебе, моја стара мајко!
Каков с’м си горок сон видела!
Отишла с’м по гора зелена,
на срешта ми до три љути змии –
две утепа, една ме изеде.
– Мила ќерко, Русалко девојко,
ти си много маки разплакала
и мене че некој да разплачи.
Стани, иди у честните цркви,
ега ми се тој сонок разтури.
И Русалка у цркви отишла.
Кога си је из цркви излела,
русалки са оро заиграле.
јунак нема оро да ју води.
Она ојде јунаци изведе,
да си вода хоро, ситно хоро.
Не умеа хоро да си вода.
Посрами се Русалка девојка,
посрами се, та па се разљути,
накара ги у кале алатцко;
накарала ги и затворила ги.
Проговора Реља крилатина:
– Фала тебе, Русалко девојко!
Ие затварај ни, не забоварај ни.
Не сме дошли туа да лежиме,
нел сме дошли тебе да гледаме.
Ние сме си троица јунаци,
кој ти драго, тогова заљуби!
Измами се Русалка девојка,
не сети се, бог да а убие,
да че да је па врла измама.
На јунаци потио говори:
– Че те љубим, Реља крилатина!
А он си у потио говори:
– Таком бога, Русалко девојко!
Љубил би те, ама па не смеем,
оти си си мома џебелијка,
че си дојдем вечер довечера,
па не знаем дека ти се џубе раздвојаше;
преведи се през добрата коња,
добра коња, пребели рамења!
Не сети се, бог да а убие,
да че да је на врла измама
преведе се през добрата коња,
добра коња, пребели рамења.
Ној ју се џубе раздвоило,
раздвоило тнки половини.
Он изваде тој златни мајмуди,
удари ја т’нки половини
и оца је слаба половини
и она се на две раздвоила.
Појдоа си троица јунаци.

Најново од: Песни за Македонија

Македонија низ времето

Македонија низ времето   Низ векови на бури, низ гордост и низ рана, се раѓаше оваа земја, од сонцето огреана. Од античкото ехо, каде штитови бијат, под сонцето на Филип, каде војските со непријателот се бијат, Александар јаваше низ векови далечни, оставајќи траги во спомените вечни.   Од Хераклеја горда до Егејот син, се раѓаше […]

„Заветна“ — песна за нераскинливата врска со Македонија

Постојат песни во кои љубовта кон татковината се изразува како ветување. Таква е „Заветна“, во изведба на Пепи Бафтировски, со музика на Миле Барбаровски и текст на Георги Барбаровски — песна за страдањето, истрајноста и длабоката поврзаност на човекот со македонската земја. Уште во почетните стихови се навестуваат обидите Македонија да биде премолчена, сокриена и […]

Октомвриски пламен

Октомвриски пламен Се разгори нов пламен, Илинден трет „Доста се маки и страдања Да го истераме окупаторот клет.“ Блесна, поведе борци Кон нов симбол на слободата, Храбри и силни, Со љубов исполнети срца и лица нивни. Војникот оди напред и вее алово знаме, Ги поведе сите на борбениот фронт со завет За конечна слобода на […]

hqdefault

Бог да го бие Лазор Војвода

Народна песна за Лазор Груески од село Белица, зачувана преку снимка направена во Пуста Река во 1988 година Бог да го бие Лазор Војвода, Што ми нарами тенкана пушка, Што ми запаша острана сабја, Па ми отиде во Вранештица. Па ми пособра вранештичани, Вранештичани све добри луѓе. Ој, ој ви вие вранештичани, Утре ќе ојме […]

11 ОКТОМВРИ

Веле МИТАНОСКИ 11 ОКТОМВРИ Денеска на 11 октомври во мене свечено со песна се разгласи стихот-куршум испукан од срцето од љубов кон татковината Борбено построени кон зенитот да го возвишиме нашето шеснаесеткрако сонце и со вечна исправеност надежта храбро да ни се умножи по патот на партизаните кои ја започнале антифашистичката борба и ја создале […]

Солунскиот завет

Во чест на 23 Октомври — денот кога во Солун беа поставени темелите на организираната македонска револуционерна борба. Во онаа тивка есенска магла, кога Солун во полумрак заспиваше, шестмина мажи — д-р Христо Татарчев, Даме Груев, Петар Поп Арсов, Иван Хаџи Николов, Антон Димитров и Христо Батанџиев — со чисти идеали над книжарницата судбина ковеа. […]

„Локвата и Вињари“ – поетскиот завет на Лазар Поп Трајков

Поетско сведоштво за храброста и саможртвата на македонските револуционери во предилинденската борба кај Д’мбени во 1903 година Берик, 21 јуни 1903 година, стар стил Пак доаѓам при вас, о врвови вишни, по планини жедни, низ безводни спили, да видам јас скрки и долинки скришни што крвта ги багри на јунаци мили. Да останат вечно спомените […]

ʼРКУЛЦИ ВО ТУЃИНА

Проф. д-р Солзица ПОПОВСКА ʼРКУЛЦИ ВО ТУЃИНА Дали местото каде што мина пола век Може да е подраго од лулката каде што се роди? Дали исто Сонце грее таму и тука, Или тука и таму? Не џабе се рекло „Кога ќе се подмести каменот, лежиште нема“. Многу години минаа во туѓа земја Но, дали таа […]

To top