Песни за Македонија

Свадбарски песни од село Горно Броди, Серско

svadbarski-pesni

svadbarski-pesniПриќа ти слагам, моме ле, приќа ти слагам,
да са кердосаш, моме ле, да са кердосаш,
с’с прво љубе, моме ле, с’с прво љубе,
и с м’шко дете, моме ле, и с м’шко дете.

1.
Приќа ти слагам, моме ле, приќа ти слагам,
да са кердосаш, моме ле, да са кердосаш,
с’с прво љубе, моме ле, с’с прво љубе,
и с м’шко дете, моме ле, и с м’шко дете.

2.
Звјазда трепти ле по трепеза,
не е звезда ле, невјаста е,
девере са ле облагаха,
кој шта служи ле силна сватба,
шта ја служи ле, невјастата,
служештем ја, ле, задремала.

3.
Ој, дабијо, дабијо, син зилен дабјо,
ој што си, дабјо, силен повехнал,
зилен повехнал, сухар ис’хнал,
чи как ни шта с’м зилен повехнал,
зилен повехнал, сухар ис’хнал,
у ваши двори две сл’нца грејат,
а пак у наши – м’гла паднала,
м’гла паднала, м’гла по земја.

4.
Увила лоза, увила, около село Крушоу,
околу село Крушоу, околу града Солуна.
не била лоза винена, мо била Јанка девојка.
Ај с’брали са, море,  триесте делии,
с’брали са се, море, триесте делии,
ај да ми јадат, море, и вино да пијат,
да ми јадат, море, и вино да пијат,
слуга ги служи, море, гиздава девојка,
ај на сјаки си, море, чашка наполњува,
ај на Стојана, море, чашка препо’лњува,
ај ги догледа, море, Миху Харамија,
Миху харамија, море, царски челебија.

На жетва се пејат следниве песни:

1.

Мари широко е ле, Драмско Поле,
мари широко е ле, сенка нема,
мари нито сенка ле, нито вода,
мари само има ле, адно д’ро,
мари адно д’ро ле, јауроу,
мари јауроу ле, дафиноу.

2.
Мари карај поста, моме ле, мари да караме,
дано на крај, моме, да искараме,
мари на крај има, моме ле, зилен јаур,
под јаура, моме ле, мари,детелина,
мари детелина, моме ле, за двамина,
за двамина, моме ле, мари луди млади,
мари луди млади, моме ле, не годени,
не годени, моме ле, не женени.

Горно Броди претставуваше една мала селска република. Населението живееше, подалеку од Сер, Неврокоп и Драма собрано во еден планински лавиринт и до него се одеше по коњски патеки. Горно Броди беше незасегнато од турската администрација. Секоја година во месец март во определен ден порано од селаните, се собираа во дворот на големата црква Свети Димитрија“ наседнуваа под големиот јавор и започнуваа да зборуваат за селските работи. Тука секој можеше да земе учество и да се произнесе за заедничките работи. Се разбира обично говореа, критикуваа, и еден вид агитираа, потоа излегуваа со свои предлози. На сиромасите не им личеше да зборуваат во такво друштво. И ако некој посиромав се обидеше нешто да каже, тоа го правеше некако со стеснување, пак ако некој од богатите го пресечеше тој се збркуваше и беше смешен пред другите. За народните собранија пее и Хомер во Илијадата, такви биле и словенските племенски собранија. Со гласно одобрување на повеќето од чорбаџиите и со молчалива согласност на народот се избирал коџобашијата – кметот на селото за една година. На истото собрание се избираа 6 до 12 ази, советници на кметот, и петмина маалски бирници „капсимали“. Кметот и капсималите добиваа по 1500 до 3000 гроша, а азите 500-600 гроша годишно. Капсималите издава пусулче за платениот данок, тој што не земаше пусулче – расписка, можеше и два пати да го плати данокот особено кога ќе се случеше да има некој капсималин – батакчија. Во старите времиња капсималиите се служеле со рабуши и четали.

Баждаров, Г. „Горно Броди“, Софија 1929.

(Подготви Марко Китевски)

Најново од: Песни за Македонија

За Андон Дончевски – наша гордост и жива легенда

Легендата на црвено-црните Од Кавадарци тргна, по скопската трева, со секој негов гол публиката се крева. Со грбот на Вардар и со срце свое, на теренот беше стрелец што победи брои. Двесте и седумнаесет пати мрежата ја затресе, секој негов удар нова радост донесе. Со оган во градите, со молња во чекорот, остави трага во […]

Песна за Гоце

Автор: Венко Марковски Горо ле сестро ајдушка Горо ле, мајко јуначка Зошто ле горо, зашуми Кога ни ветре не дувна? Дал ми те јунак наминал Со стара верна дружина? Дал ми те некој проколна За вековечни времиња. Ил ми те нешто исплаши, Исплаши памет помами? Горо ле, не трај – прозбори, Тешка ми рана отвори. […]

Чуварот на македонскиот копнеж

Посветено на Мане Јаковлески Од убавото Зубовце, под Шара што спие, тргна едно момче со младост во гради. Но во туѓина, каде германски дожд лие, за родниот крај нешто во него врие. Тргна нови соништа да гради. Во Берлин далечен, сред туѓото сивило, Маноил силно го чуваше пламенот свет, пламенот што растеше сè поголем и […]

11 – ти Октомври

11 Октомври Од тешкиот покров на ропската ноќ се роди крик, се роди моќ. Во Прилеп град, под Маркови кули, се разбуди секој што ропство го куди. И Куманово во слободарска зора запали оган што надеж отвора. Пукна првата пушка, одекна глас: „Доста е ропство, дојде нашиот час!“ Не за туѓи круни, не за туѓи […]

Љубов за мојата родна земја

Заминавме со куфери полни со тага и надеж, преку сини мориња, кон далечни, туѓи градови. Таму сонцето нема ист топол сјај, а ноќите се студени како непознати прагови. Но колку и да нè водат патиштата низ светот, македонскиот корен и во туѓа земја никнува. Во Мелбурн, Детроит, Торонто, среде Европа, па и на крајот од […]

Лирско писмо за Волф Ошлис

Саво Костадиновски Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога […]

ВТОРАТА МАКЕДОНСКА УДАРНА БРИГАДА

На 20-от декемвриски ден, во 1943 лето, во Егејот долу, во Фуштани село, близу до Сопота града, се роди Втората македонска ударна бригада. Се исполни планот на Кузман и Ченто, протестираше генералот Вукмановиќ – Темпо. Бригадата ја сочинуваа неколку стотини борци, командантот е Туриманџоски Димче – Горски. Низ тиквешко поле, бригадата оди, многу борби со […]

Светлината од Скопје

Посветено на Мајка Тереза Мајка на светот, со срце од чисто злато, родена во Скопје, во скромно, мило јато. Од калдрмата стара, каде детството извира, таа тргна по пат што цел свет го вселува. Во Калкута далечна, сред болка и глад, им служеше на сите – и на старец и на млад. Во секое паднато […]

To top