Песни за Македонија

Народни песни од Порече

porece

poreceПесни запишани од Наум Ј. Ристески.

Извор вода извираше,
малој моме налеваше,
и со вода зборуваше:

– Ори водо, бистра водо,
што сум бело и црвено,
уште да сум црнооко,
би ме зело цареоно,
цареоно арнатарче;
дење, ноќе, азно броит,
на утро ми на лов одит,
на лов одит, пред двор врвит,
и по мене подвикујет:
– Ој девојче, добро моје,
ај излези на чардаче,
да ти вида бело лице,
дали веѓи оцрнеле,
дали усте подгорело?
Девојчица му велеше:
– Врви лудо, ти не викај,
ја сум било на клаенец,
над вода се погледало,
ја за тебе не прилича!
*
Излегов да се прошета
низ таа пуста Битола,
нив Еврејското маало,
што видов едно девојче,
едно девојче Еврејче,
руса си коса чешлаше,
и ја му реков, пак реков:
– Оре, деојче, Еврејче,
не чешлај коса в недела,
туку чешлај ја в сабота,
в сабота празник еврејски,
в недела празник рисјански,
во црква служба се служит.
*
По друм врват, сејменине,
по друм врват, лаф си чинат:
-Ќа одиме во Ижишта,
во Ижишта кај Никола,
да видиме Величето,
дали носит гаќи поли,
гаќи поли чинтијани,
чинтијани и елече,
и елече со петлици,
дали носит и кондури,
и кондури со цвеќиња.
*
Извикнал Стојан подвикнал,
оданде Кала Марија,
зад бегоана корија:
– Жали ме мајко, плачи ме,
оти ме Турци пленија!
-Жалам те, синко, плачам те,
дури да гламна рашумит,
корија да се учинит,
ергени шума да сечат,
деојки шума да влечат,
лисници да и напраат.
*
Девојче, девојче – гранче јоргованче,
гранче јоргованче – црвено јаболче,
црвено јаболче – грутка шеќероа,
грутка шеќероа – киска босилкоа,
киска босилкоа, не стој спроти мене,
не стој спроти мене, изгорев за тебе.
– Гори лудо гори, и ја така гора,
како лен за вода, босилек за сенка.
Песни запишани од Ристо Апостолоски.

Шетат лудо низ горица зелена,
тутун пијет со сребрена цигара,
немат лудо с кого да с разговарат,
коња јаше с коња се разговарат:
– Думај коњу, оба да си думаме,
кај што бевме синоќ вечер на конак,
тук имаше три девојки убаји.
Постарата не беше толку убава,
посредњата – сопаши сабја љуби ја!
Најмалата – продај си коња, земи ја.
*
Ој Коцано, девојко,
каде ти је татко ти?
– Ој, Тодоре, терзијо,
татко ми је во гора,
да ми берет шума,
да ми ранит буби,
да ми вијат свила,
ќе си везам марама,
ќе даруам сватоји.
*
– Отвори ми, моме,
добро, постели ми!
– Лудо море лудо,
не ти отворуам,
не ти постелуам,
синоќа си дојде,
од Будима града,
ти не ми донесе,
једен мален бакшиш,
једен калап сапун,
бело да с еперам,
бело да ти одам.
*
Излегов да се прошетам,
низ лозје, низ бело грозје.
Там најдов мало девојче,
на бел си камен седеше,
бело си грозје зобаше.
– Девојче, бело фустанче,
изгорев моме за вода,
кај имат вода студена?
– Деј гиди лудо и младо,
там долу, долу под село,
во ливаѓено косени,
тук има чешма шарена,
изми се, лудо, напи се,
и вамо долу донеси.
Од книгата „Македонски народни песни од Порече“ од Татјана Каличанин, Скопје 2006.
(Подготви Марко Китевски)

Најново од: Песни за Македонија

За Андон Дончевски – наша гордост и жива легенда

Легендата на црвено-црните Од Кавадарци тргна, по скопската трева, со секој негов гол публиката се крева. Со грбот на Вардар и со срце свое, на теренот беше стрелец што победи брои. Двесте и седумнаесет пати мрежата ја затресе, секој негов удар нова радост донесе. Со оган во градите, со молња во чекорот, остави трага во […]

Песна за Гоце

Автор: Венко Марковски Горо ле сестро ајдушка Горо ле, мајко јуначка Зошто ле горо, зашуми Кога ни ветре не дувна? Дал ми те јунак наминал Со стара верна дружина? Дал ми те некој проколна За вековечни времиња. Ил ми те нешто исплаши, Исплаши памет помами? Горо ле, не трај – прозбори, Тешка ми рана отвори. […]

Чуварот на македонскиот копнеж

Посветено на Мане Јаковлески Од убавото Зубовце, под Шара што спие, тргна едно момче со младост во гради. Но во туѓина, каде германски дожд лие, за родниот крај нешто во него врие. Тргна нови соништа да гради. Во Берлин далечен, сред туѓото сивило, Маноил силно го чуваше пламенот свет, пламенот што растеше сè поголем и […]

11 – ти Октомври

11 Октомври Од тешкиот покров на ропската ноќ се роди крик, се роди моќ. Во Прилеп град, под Маркови кули, се разбуди секој што ропство го куди. И Куманово во слободарска зора запали оган што надеж отвора. Пукна првата пушка, одекна глас: „Доста е ропство, дојде нашиот час!“ Не за туѓи круни, не за туѓи […]

Љубов за мојата родна земја

Заминавме со куфери полни со тага и надеж, преку сини мориња, кон далечни, туѓи градови. Таму сонцето нема ист топол сјај, а ноќите се студени како непознати прагови. Но колку и да нè водат патиштата низ светот, македонскиот корен и во туѓа земја никнува. Во Мелбурн, Детроит, Торонто, среде Европа, па и на крајот од […]

Лирско писмо за Волф Ошлис

Саво Костадиновски Волф Ошлис (29 септември 1941, Кенигсберг – 18 август 2026) бил германски славист, македонист, политиколог, публицист и еден од најголемите странски пријатели и афирматори на Македонија. Германскиот славист, македонист, политиколог, публицист и универзитетски професор Волф Ошлис повеќе од половина век го проучува и го афирмира македонскиот јазик, историјата и културата. Во време кога […]

ВТОРАТА МАКЕДОНСКА УДАРНА БРИГАДА

На 20-от декемвриски ден, во 1943 лето, во Егејот долу, во Фуштани село, близу до Сопота града, се роди Втората македонска ударна бригада. Се исполни планот на Кузман и Ченто, протестираше генералот Вукмановиќ – Темпо. Бригадата ја сочинуваа неколку стотини борци, командантот е Туриманџоски Димче – Горски. Низ тиквешко поле, бригадата оди, многу борби со […]

Светлината од Скопје

Посветено на Мајка Тереза Мајка на светот, со срце од чисто злато, родена во Скопје, во скромно, мило јато. Од калдрмата стара, каде детството извира, таа тргна по пат што цел свет го вселува. Во Калкута далечна, сред болка и глад, им служеше на сите – и на старец и на млад. Во секое паднато […]

To top