Зад висока брего е Крушевица село, во фамилијата Кулиќеви се роди машко чедо. Името Стојан нунката му го даде, со благослов голем – јунак да биде.
Борба да води за народот свој, доживотно да се бори тој, на насилниците да им стави крај, народот свој да добие Божји рај.
Во летно време воловарче оди, со дедовците Толе дружба прави, разни приказни од нив слуша, задоволство ѝ прави на неговата душа.
Порасна Толе, бистро и снажно момче, на ковачот Стеван зет му стана. Се ожени тој со ќерка му Ката, со неа ги добија синовите два.
Немаше Толе добри односи со Адем-бега, често влегуваше во конфликти со него. Го напушти Толе домот свој, за подмолно да не биде убиен тој.
Се вработи Толе во рудникот Алшар, таму се замери со заптијата Акиф. Во самоодбрана Толе го уби него, затворен беше за извршеното дело.
По кратко време од затворот бега, во Мариово се врати Толе сега. Основаше своја чета и јатаци најде, со нечесните луѓе на крај да излезе.
Јован и Толе на Скала заседа направија, турскиот даночник Мефаил тие го ограбија. Дел од парите за себе ги оставија, остатокот меѓу народот го разделија.
Во Бугарија Толе оди, од потера да се спаси, но по кратко време назад се врати. „Бугарија не е моја родна земја, таа за мене е зандана темна.“
Во Полчиште село сардисан е Толе. Извика чаушот Ферат: „Предај се, ѓаур, сега!“ „Овде сум, паша!“ – одговор доби тој. Отвори Толе силен оган и си проби пат свој.
Кај Сивевци, во Старовина село, Толе го разоружа Арслан-бего. Арслан-бегот, животот да си го спаси, повеќе жолтици на Толе му плати.
Во вепрчанското поле сокриен е Пашата Толе, жетварите во снопот го сокрија. Аскерите сè пребараа, но не го открија, жетварите Толе од сигурна смрт го спасија.
На Конгресот во Смилево Толе беше, безбедноста на делегатите ја обезбедуваше. Ацев и Толе од Смилево во Мариово се вратија, политичката активност таму ја продолжија.
Во Лопатица Толе силна борба води против грчки чети и македонски изроди. Поразени, тие во паника бегаат пред него, без оружје, со крвави траги во снегот.
Во летото 1904-то, во Гуѓаково Село, се судри аскерот со четата на Толе. Убиен падна Толе и дел од неговата чета, заврши тука Толе низ Мариово да шета.
Во 2001 година му се отвори нова гробница, моштите на Толе и Веле во родното село се пренесоа. Погребани беа со величествено опело – почитувани нека почиваат за своето големо дело.
