Томе Вељаноски
Песната на Томе Велјановски – Марулецот е посветена на животот, револуционерната дејност и трагичната смрт на Методија Шаторов – Шарло, македонски комунист, национален деец и борец за признавање на самобитноста на македонскиот народ.
Во Прилепа градот, во Ѓогдере Маало,
на десеттиот јануарски ден, во 1897 година,
Тасејца Шаторова машко дете родила,
нункото името Методија му го дал.
Порасна Мето, здраво и крупно момче,
на училиште тргна со првото школско ѕвонче.
Во дуќанот на татка си му помагаше тој,
а муштерии имаа во приличен број.
Во Битола Мето гимназија учи,
службеничката насока силно го влече.
Учителска школа заврши тој,
си обезбеди диплома за животот свој.
Во 1918 година
Методија Шаторов емигрира во Бугарија.
Таму започна со политичка агитација
за самостојна македонска нација.
Во Бугарија бара политички права,
а властите го бараа –
четири илјади лева даваа
за да ја снема неговата глава.
Шаторов во Советска Русија појде,
во Москва со политички азил се снајде.
Во Комунистичката интернационала работа доби,
за македонските права борба да води.
Од Србија, Краина, Кордун, Лика и Банија,
сто илјади колонисти се населија во Македонија.
Беговските имоти и чифлици ги зазедоа,
македонските чифлигари до питачки стап ги доведоа.
Вечните гробни натписи ги отстранија,
македонскиот јазик, наставата и литургијата ги забранија.
Властите во Македонија вршеа невиден терор,
а црнораковците беа нивниот извршителен ѕверски збор.
Словенечко-хрватските комунисти предлог даваа
да се признае македонската нација
како иден член на Југословенската Федерација,
но српските комунисти негираа: „Не е време за македонска нација“.
За македонската нација ќе се зборува на Балканска конференција,
а во Вардарската Бановина – само за економската ситуација.
Предлогот на словенечко-хрватските комунисти беше одбиен,
ќе се чека нова можност повторно да биде добиен.
Во Загреб, во 1940 година, на Петтата земска конференција,
Шаторов е избран за член на КПЈ од Македонија,
да ги води пролетерските маси
и од понижувањето и угнетувањето да ги спаси.
Во 1941 година бугарската армија влезе во Македонија
и колонистите ги истера во нивната татковина.
Донесоа своја администрација
за спроведување тотална асимилација.
Тито, со српските комунисти,
разни клевети, лаги и обвинувања измисли.
Секретарот Шарло од политичката сцена го истисна,
а тој во Бугарија се врати – со главата да не плати.
Проверен Србин во Македонија донесоа,
за партиски водач да ѝ биде,
под цврста рака населението да го држи
и во Македонија србизмот да се задржи.
На четврти септември 1944 година,
во близина на градот Пазарџик, во Бугарија,
кај Милевски Скали непознати џелати го убија Методија –
од страв од независна Македонија.
Шаторов, Шатев, Брашнаров, Влахов,
Ченто, Кузман, Мирче, Крсте –
сите се македонски великани,
со нивните дела никој не може да се рамни.
Македонската држава тие ја создадоа,
пред светот достоинствено ја претставија.
Сите настрадаа од истите Јуди –
историјата нека им суди.
Томе Велјановски – Марулецот
Гетеборг, Шведска
