Македонски легенди

Киријак Држилович

pecatnica

pecatnica

Киријак Држилович (Држиловец), (поч. на XIX век – ок. 1877) е македонски преродбенски деец и општественик, печатар и книжар. Учествува во грчкото етеристичко движење (1821–1829), а потоа учи и живее во Атина. По преселувањето во Солун се занимава со трговија, отвора грчка печатница (ок. 1850), во која печати и публикации на македонски јазик со грчки букви („Канонаме за селата битолски“, 1851; „Неделно евангелие“ од П. Божигропски, 1852). Вклучен е во преродбенските антипатријаршиски борби за своја црква, јазик и училиште и учествува во конституирањето и дејноста на Солунската црковноучилишна општина.

Киријак Држилович е роден на почетокот на XIX век во селото Држилово, Негушко, Егејскиот дел на Македонија, во богато трговско-занаетчиско семејство. Во 1821 година, се вклучува во грчкото етеристичко движење, а во 1822 година потикнато од грчкото востание учествува во Негушкото востание. По задушувањето на востанието во кое му е опожарено родното место, заедно со дел од македонските востаници се повлекува на југ и им се придружува на грчките востаници. Војува против Османлиите се до 1829 година, а по извојувањето на независноста на Грција се населува во Атина, каде завршува високо образование.

По преселувањето во Солун, Киријак Држилович се занимава со трговија и активно се вклучува во преродбенската антипатријаршиската борба за своја самостојна  црква, јазик и училиште. Исто така, учествува во формирањето и дејноста на Солунската црковноучилишна општина.

Околу 1850 година, Киријак и неговиот постар брат Константин Држилович, се обидуваат повторно да отворат македонска печатница, каква што немало од затварањето на печатницата на Теодосиј Синаитски.

По многу пречки од страна на грчките црковни власти Киријак и Константин Држилови добиваат дозвола да отворат грчка печатница, во која ќе се печатат грчки, но и книги на македонски јазик со грчки букви. Во 1851 година, печатницата на браќата Држилови со грчки букви и со македонски јазик ги печати во Солун „Канонаме за селата битолски“, а во 1852 година „Неделно евангелие“ од Павел Божигропски (Солон, Стампа Кирјакова Дарзилен, 1852). Евангелието подготвено од П. Божигропски од село Кониково, пишувано на воденско наречие денес е особено важно за изучување на македонскиот јазик.

Со печатницата на Држилови работи и книжарница преку која тие распространуваат грчки, руски, бугарски и српски книги и весници. Иако, во печатница биле публикувани грчки учебници, тоа не е доволно за грчките црковни власти. Согледувајќи дека во борбата за управување со црковно-училишните општини се повеќе го губи влијанието кај славјанското население, грчките првенци и свештество прават големи напори за да се затвори печатницата на Држилови во Солун.

Киријак во текот на својата преродбенската антипатријаршиската борба, одржувал контакти  со руските конзули. Се допишувал со Партенија Зографски и Димитар Миладинов, за кого собирал народни песни, како и со Павел Божигропски, Венијамин Мачуковски, Димитар Василев Македонски, Димитар Христо Узунов, Стефан Верковиќ, Георги Раковски и др.

Потикнат од Партенија Зографски и Димитар Миладинов, Киријак во овој период се подготвувал да ги препечати распродадените учебници на Партенија, како и да ги напечати подготвените ракописи и стихови на Георги Динков, синот на брат му Константин.

Подготовките на Кирјак „да печати книги на Македонскиј јазик за овдешните жители“, предизвикала тревога кај грчките првенци кои заедно со солунскиот и воденскиот мирополит го клеветат пред солунскиот управител Хисни паша, по што печатницата на Држилови е затворена во април 1860 година.

Останат само со книжарницата, Киријак пишувал коментари и ги дистрибуирал во Македонија весниците „Дунавски лебед“ на Георги Раковски (1860 – 1861, Белград), „Цариградски весник“ (1848 – 1862, Цариград) и „Македонија“ (1866 – 1872, Цариград).  

Во 1867 година Киријак Држилович бил надзорник на училиштето за девојки во Солун, а од 1868 година бил еден  од раководителите на Солунската црковноучилишна општина.

Киријак Држилович умира во Солун околу 1877 година.

Најново од: Македонски легенди

Бранко Гапо – великан на македонската кинематографија

Бранко Гапо (5 ноември 1931 – 18 ноември 2008) е еден од најзначајните македонски режисери. Со своето богато филмско творештво, како и со работата во театарот, телевизијата и радиото, оставил длабока трага во македонската култура. Роден е како Бранко Ивановски на 5 ноември 1931 година во Тетово. Неговата љубов кон филмот се развила уште во […]

Владо Черноземски – живот меѓу револуционерното подземје и Марсејскиот атентат

Владо Черноземски е роден на 19 октомври 1897 година во селото Каменица, денес дел од Велинград, Бугарија, Владо Черноземски загинал на 9 октомври 1934 година во Марсеј, Франција. Неговото вистинско име било Величко Димитров Керин. Како член на ВМРО, најнапред во времето на Тодор Александров, а потоа во организацијата предводена од Иван Михајлов, останал запаметен […]

Јордан Костадинов – борец за националните права на Македонците во Пиринска Македонија

Јордан Костадинов (9 ноември 1932 – 23 август 2019) бил борец за националните права на Македонците во Пиринскиот дел на Македонија, политички затвореник и еден од основачите и претседател на ОМО „Илинден“. Поради своето дејствување, двапати бил затворан од бугарските власти. Јордан Костадинов Иванов е роден на 9 ноември 1932 година во селото Белица, преименувано […]

Антон Лазов Јанев – Ќосето

Антон Лазов Јанев (25. XII. 1854 – 10. IX. 1953) е македонски револуционер, деец на ТМОРО/ВМОРО. Познат како Андон Ќосето или Андон Велешанецот, од 1896 година бил борец во четите на Михаил А. Попето, Јане Сандански, Христо Чернопеев и други, а потоа формирал своја чета. Во 1897 година учествувал во пленувањето на струмичкиот Назлим-беј, потоа […]

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, […]

Методија Андонов-Ченто – првиот претседател на слободна Македонија

Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година, а починал на 24 јули 1957 година во својот роден град, од рак на желудникот. Завршил средно трговско училиште, а во 1926 година отворил бакалско-угостителски дуќан. На 25 март 1930 година, во Нови Сад, склучил брак со Василка Спирова Поп-Атанасова. Уште од младоста, Ченто […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

To top