Историја

Искажувања на македонските учители во Пиринска Македонија (3)

kiril-dobrusevski

ОСТАТОЦИТЕ ОД ГОЛЕМОБУГАРСКАТА ПРОПАГАНДА МАСОВНО БЕА ЗБРИШУВАНИ

kiril-dobrusevski
Кирил Добрушевски

– Во Горна Џумаја (денешен Благоевград) заминавме околу 90 учители. Бевме многу радосни и горди што токму нам ни беше доверена таа значајна задача. Границата ја поминавме кај Делчево и кога стигнавме во Горма Џумаја бевме навистина восхитени – ни беше приреден неверојатно срдечен пречек од нашите браќа Македонци. Се сеќавам дека по повод нашето пристигнување беше одржан и говор на кој се зборуваше за значењето на нашата мисија, остварувањето на вечните мечти на македонскиот народ и братството и единството. Говорничката изрече толку убави зборови за нашите патриотски обврски кон Македонците во Пиринска Македонија, такашто ги распламти  нашите срца, – се сеќава Александар Колемишевски.

Животно интересирање за приликите во НР Македонија

По ручекот во Горна Џумаја, јас и уште четиринаесетина учители заминавме за Свети Врач (сега Сандански). По заповед на горноџумајската областна училишна инспекција заснована врз Указот бр. 231 на Големото Народно Собрание на Бугарија, бев распореден во селото Цапарево (на 30 км. од Свети Врач и на 10 км од нашата граница кај Берово), како прогимназиски учител со основна месечна плата од 8.500 лева.

Во Цапарево пристигнав пешки. Дождот што цел ден паѓаше не ми пречеше што побрзо да се сретнам со учениците и месното население. Кога пристигнав во селото и запрашав каде е училиштето, веднаш ме одведоа. Ме прими директорот на училиштето Никола. Долго во ноќта разговаравме за приликите во НР Македонија и Пиринска Македонија. Тоа го правевме, речиси, секој ден, а кругот на моиоте соговорници се повеќе се зголемуваше.

Мил гостин и на седенките што ги организираа младите

Цапарево имаше 100-150 куќи. Куќите, по групи, беа многу раштркани, а луѓето преку летниот период повеќе живееја на нивите отколку во селото. Но,  учениците редовно ги посетуваа часовите. Во моето училиште идеа ученици и од соедните села Горема, Раздол и некои други. Тие беа вредни и солидни ученици. Особено задоволство беа часовите по македонски литерартурен јазик

и македонска национална историја. Тие многу убаво зборуваа македонски. На тиа деца не требаше многу да им се објаснува што се: тие многу добро знаеја кои се и што се, како што знаеја и зошто се наоѓаат во таква положба.

Мене, особено ме импресионираа седенките што ги организираа младите. Таму, покрај македонски песни што се ореа, водевме разговори, разменувавме мислења за нашата заедничка иднина…

За големата заинтересираност на населението за нашата културно-просветна мисија зборува и фактот што во сите околни села имаше барања да им се држат говори за значењето на Илинденското востание и за НОВ. Многу значајни вистини тие луѓе слушнаа од нас. Токму затоа, немаше ниедна свеченост во Цапарево и во околните села на која не бев присутен и јас. Македонскиот збор тие сакаа што повеќе да се слуша во нивните села. Се сеќавам, на една свеченост во селото Гореме, селаните се обратија до мене да подготвам говор и да им зборувам. Тоа со задоволство и тој пат го направив.

Она што големобугарската пропаганда го правеше со векови, ние го збришувавме за денови

Во моето учиште имаше околу 100 ученици. Но, јас и моите колеги не бевме учители само за учениците. Ние го побудивме интересот за македонскиот литературен јазик и за македонската национална историја и кај целото население. Многу заблуди што беше ги создала бугарската пропаганда беа збришувани. Моите стотина ученици, како и другите стотици ученици на моите колеги во Пиринска Македонија добро сфатија какво зло претрпил целиот македонски народ од пропагаторите на антимакедонството. Тие и денес тоа многу добро го знаат, но … Убеден сум дека, ако останевме уште некоја година, ќе ги дозбришевме сите остатоци на големобугарската пропаганда. Целосно ќе го постигневме она што Бугарите  не го постигнаа со вековни тортури и притисоци врз нашите браќа – Македонци. Но, ние, наспроти бескрајните желби и на Пиринците, сепак, моравме да ја напуштиме Пиринска Македонија. Суровата стварност настаната по Резолуцијата на Информбирото, ги збриша остварливите идеали.

(Продолжува)

Најново од: Историја

Годишнина од Гавгамела: Решавачката битка што го отвори патот кон Александаровото Царство

На 1 октомври 331 година пред нашата ера, Александар Велики ја победил војската на персискиот цар Дариј III кај Гавгамела. Победата претставувала решавачки пресврт во освојувањето на Персиското Царство и во создавањето на неговата огромна империја. Битката кај Гавгамела останала запаметена како една од најзначајните воени победи во античката историја. Соочен со побројна противничка војска, […]

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Најнови вести

To top