Историја

СО ОПЕРАТИВЕН ШТАБ ВО СОЛУН АМЕРИКА ПЛНИРАЛА ДА ЈА ОСЛОБОДИ И ДА НАПРАВИ АВТОНОМНА МАКЕДОНИЈА ЗАЕДНО СО ПИРИНСКА И ЕГЕЈСКА УШТЕ ВО 1919 ГОДИНА

Fondacija-Vudro-Vilson -1-999x1024

Fondacija-Vudro-Vilson -1-999x1024

ОПЕРАТИВЕН ДНЕВНИК НА АРМИЈАТА НА КРАЛСТВОТО СХС НА МАКЕДОНИЈА 1919 г.

ЕВЕ ГО ПЛАНОТ НА ВУДРО ВИЛСОН ЗА ГОЛЕМА МАКЕДОНИЈА!

„Автономна Македонија треба да го опфати целиот српски, грчки и бугарски дел на Македонија – од Качаник и Шар Планина до реката. Струма. Центарот би бил во Солун. Се верува дека Америка сесрдно ќе ја поддржи оваа акција. Според договорот со Америка, американската војска и полиција, со центар во Солун, три години ќе бидат стационирани во автономна Македонија, по што Американците ќе се повлечат, а Македонците ќе формираат своја војска, полиција и други власти. ..

Акцијата за автономна Македонија ќе се состои прво од точно информирање на народот за идејата, со цел да се убеди во нејзината реализација, а потоа секој регион на Македонија ќе испрати петиција до Конгресот и Вилсон, барајќи, врз основа на принципите на Вилсон, на Македонците им се гарантира правото на самоуправа. Во овие петиции, поткрепени со доволен број потписи, ќе се бара автономна Македонија под протекторат на Големите сили. Голем дел од народот верува дека сегашната ситуација нема да остане, но дека Македонија секако ќе биде автономна…“

ИЗВОР: Архив на Воено-историскиот институт – Белград, Оперативен дневник на Оперативниот оддел на Врховната команда, кн. 38, 85, лок. бр. Ф. Jo 19.701, 7.3.1919.

Превземено од: МКД Пресс ЕУ

Најново од: Историја

Годишнина од Гавгамела: Решавачката битка што го отвори патот кон Александаровото Царство

На 1 октомври 331 година пред нашата ера, Александар Велики ја победил војската на персискиот цар Дариј III кај Гавгамела. Победата претставувала решавачки пресврт во освојувањето на Персиското Царство и во создавањето на неговата огромна империја. Битката кај Гавгамела останала запаметена како една од најзначајните воени победи во античката историја. Соочен со побројна противничка војска, […]

Александар Трети Македонски освојува голем дел од Мала Азија

Од победата кај Граник до походот кон Киликија: освојувањата, легендата за Гордиевиот јазол и опасната болест што го запрела неговото напредување. Во првата година од војната Александар Македонски постигнал големи успеси. По победата кај Граник, голем дел од Мала Азија, сè до реката Сангар, паднал под негова власт. Персиската флота ги изгубила пристаништата на тој […]

Зошто Македонија низ историјата била делена – и зошто борбата за нејзината историја трае и денес?

Македонија со векови се наоѓала на крстопатот меѓу Истокот и Западот, на простор низ кој минувале војски, трговски патишта, империи и интереси. Но зошто токму Македонија толку долго била предмет на војни, поделби, пропаганди и спротивставени историски претензии? И уште поважно: колку Европа знаела за сето тоа и зошто интересите на големите сили толку често […]

Под каков идентитет се земаа и се иселуваа македонските деца?

Едно од најзначајните прашања со кои се запознав при истражувањето на чедособирството, а на кое не му е дадено соодветно внимание, е разликата во ставовите меѓу славофонските и грчкофоните села во северна Грција. Извештајот на УНСЦОБ известуваше за расположението на селаните во славофонските области и реони: тие, воопшто земено, биле многу подготвени да им дозволат […]

Крушоради, 1902: последната борба на војводата Дине Кљусов

На 28 септември 1902 година, по целодневна борба во Крушоради, Леринско, загинале војводата Дине Кљусов и тројца негови соборци. Нивната чета била предадена и опколена од османлиската војска. Дине Кљусов бил еден од револуционерите што дејствувале во четата на Марко Лерински. Во 1902 година Леринско било погодено од потери, предавства и вооружени судири. Кљусов учествувал […]

Востанието се проширува во Серскиот округ

Илинденското востание не завршило со падот на Крушевската Република. На 27 септември 1903 година, на Крстовден, започнале планираните востанички дејства во Серскиот револуционерен округ. Во летото 1903 година, додека во Битолско веќе се воделе жестоки борби, револуционерите во Серскиот округ се подготвувале за дејствување. На конгресот одржан во Пирин било решено востанието таму да започне […]

Драмското востание во 1941 година: отпор и трагедија во Егејска Македонија

Во ноќта меѓу 28 и 29 септември 1941 година, востаници во Драмско се кренале против бугарската окупациска власт. Востанието траело кратко, но репресалиите што следувале оставиле длабока рана во источниот дел на Егејска Македонија. По окупацијата во 1941 година, населението во Драмско живеело под воена и полициска контрола. Во такви околности бил организиран вооружен отпор, […]

Тајниот македонски комитет – основан 1885 година во Софија

Во втората половина на XIX век, во време кога Македонија била изложена на силни и меѓусебно спротивставени пропаганди, меѓу македонската интелигенција се појавуваат организирани обиди за афирмирање на посебноста на македонскиот народ, неговиот јазик и црковната самостојност. Еден од најзначајните такви рани обиди бил Тајниот македонски комитет во Софија. Формирањето на Тајниот македонски комитет Тајниот […]

Најнови вести

To top