Македонски легенди

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација.

Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата на Македонија.

Основното училиште го завршил во родниот Дебар. Во потрага по вработување заминал во Сремска Митровица, каде што во периодот од 1937 до 1938 година работел во бродоградилиштето. Таму се вклучил во работничкото движење и станал член на УРС-овите синдикати.

Во 1939 година дошол во Скопје и се вработил во Пиротехничкиот завод во Ѓорче Петров. Секојдневното соочување со тешката положба на работниците и со националното обесправување на македонскиот народ ја зацврстило неговата бунтовност. Се вброил меѓу младите скопски активисти што се спротивставувале на тогашниот режим.

Поради својата дејност бил уапсен од српската жандармерија и останал во затвор од 25 февруари до 6 април 1941 година. Затворањето не ја скршило неговата решителност.

Во првите редови на отпорот

Со воспоставувањето на бугарската окупаторска власт во 1941 година, Шовељ се вклучил во организирањето на отпорот. На 22 јуни учествувал на советувањето во Козле, на кое била донесена одлука да започнат подготовките за вооружена борба.

Набргу преминал во илегала и се приклучил на една од скопските диверзантски групи. Учествувал во акцијата за снабдување со експлозив од рудникот Радуша, придонесувајќи во подготовките за вооружениот отпор.

На 22 август 1941 година, при формирањето на Првиот скопски партизански одред, влегол во неговите редови. Бил дел од генерацијата млади борци што ја презеле тешката задача да се спротивстават на окупаторот.

Последната борба на скопските улици

На 7 октомври 1941 година, заедно со Александар Смилковски, учествувал во акцијата против бугарскиот полициски агент Мане Мачков.

При повлекувањето бил опколен од агентите што го гонеле. Во последните мигови активирал бомба, од која загинал и биле ранети дел од неговите гонители. Според описот на настанот, окупаторските агенти потоа пукале во него.

Така завршил животот на Благоја Деспотовски – Шовељ, само четири дена пред 11 Октомври, денот што ќе стане симбол на македонското народно востание.

Неговата жртва сведочи дека вооружениот отпор во Македонија се подготвувал и се развивал и пред тој историски датум. Зад него останал споменот на млад работник и борец што својата надеж за слободна татковина ја претворил во дејство.

Благоја Деспотовски – Шовељ останува во македонската историска меморија како еден од првите паднати борци на скопскиот отпор — млад Македонец чиј живот згаснал во борбата за слободата на Македонија.

Најново од: Македонски легенди

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

Пеце Атанасовски – легендарниот гајдаџија кој го разнесе македонскиот звук низ светот

Пеце Атанасовски (Долнени, Прилепско, 1925 – Скопје, 14 септември 1996) е еден од најголемите македонски народни инструменталисти, легендарен гајдаџија и неуморен чувар и афирматор на македонската изворна музика. Со звукот на својата гајда ја претставувал Македонија на бројни сцени во земјата и во светот, оставајќи наследство што живее и денес. Во историјата на македонската народна […]

Арсениј Јовков – илинденецот кој се бореше за Македонија со пушка, перо и филм

Арсениј Јовков (25 март 1884, село Селци, Струшко – 14 септември 1924, Горна Џумаја, Пиринска Македонија) бил македонски револуционер, илинденец, поет, публицист, новинар и филмски автор. Неговиот живот бил нераскинливо поврзан со борбата за слобода на Македонија, а неговото име останува запишано и во македонската револуционерна историја и во почетоците на македонската кинематографија. Арсениј Јовков […]

Ибе Паликуќа – една од најмладите народни хероини од Македонија

Ибе Паликуќа (Дебар, 1927 – Шутово, Кичевско, 22 септември 1944) била учесничка во Народноослободителната војна во Македонија и една од најмладите жени од Македонија прогласени за народни херои на Југославија. Како борец и политички активист, својот живот го загубила на само 17-годишна возраст. Ибе Паликуќа е родена во 1927 година во Дебар, во албанско семејство. […]

Христофор Жефарович – првиот македонски хералдичар

Христофор Жефарович (околу 1690 – 18 септември 1753) бил зограф, иконописец, бакрорезец, калиграф, калуѓер, трговец и печатар од Македонија. Се смета за прв македонски хералдичар и еден од најбараните уметници на просторот од Солун до Пешта во XVIII век. Во 1741 година во Виена ја објавил книгата „Стематографија“, во која се претставени грбовите на повеќе […]

Најнови вести

To top