Македонски легенди

Перо Коробар – борец, публицист и чувар на споменот за Кочо Рацин

Тихомир Каранфилов

Тихомир Каранфилов

Перо Ангелов Коробар (29 март 1916 – 29 октомври 2004) е македонски национален и политички деец, првоборец, општественик и публицист. Неговиот животен пат ги поврзува народноослободителната борба, изградбата на македонските културни институции и залагањето за македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија. Посебно место во неговото творештво заземаат животот и делото на Кочо Рацин, со кого го врзувало лично пријателство.

Перо Коробар е роден на 29 март 1916 година во Велес. Завршил средно техничко училиште, а потоа студирал во Белград. Уште како млад се вклучил во револуционерното движење: во 1932 година станал член на Сојузот на комунистичката младина на Југославија, а во 1940 година и на Комунистичката партија на Југославија.

Поради политичката активност бил осуден и затворен во белградскиот затвор Главњача. На слобода излегол во 1941 година и продолжил со својата дејност.

Учесник во народноослободителната борба

По окупацијата во 1941 година, Коробар се вклучил во народноослободителната борба во Македонија. Бил член на Месниот и на Околискиот партиски комитет во Велес, а подоцна дејствувал во воените единици и во Агитпропот при Главниот штаб на Народноослободителната војска и партизанските одреди на Македонија.

Во воените години, покрај политичката и организациската работа, се посветил и на агитациско-пропагандната дејност.

Во изградбата на македонскиот културен живот

По ослободувањето, Перо Коробар извршувал повеќе одговорни должности во политичкиот и културниот живот. Бил началник на Одделението за агитација и пропаганда при Централниот комитет на Комунистичката партија на Македонија, директор на Државното книгоиздателство на Македонија, како и на издавачките претпријатија „Просветно дело“ и „Култура“.

Дел од неговата повоена дејност, до 1948 година, бил посветен на развојот на македонската културна автономија во Пиринскиот дел на Македонија. Ова искуство подоцна го обработувал и во својата публицистичка работа.

По враќањето бил началник на Одделот за надворешни работи при Централниот комитет на КПМ. Од 1949 до 1957 година бил управник на Македонскиот народен театар, учествувајќи во развојот на една од најзначајните македонски културни установи.

Подоцна бил директор на Историскиот музеј на Македонија, а особено значаен е неговиот придонес како основач и три децении главен и одговорен уредник на списанието „Културен живот“.

Извршувал и бројни општествени функции. Бил член на Ревизионата комисија на Сојузот на комунистите на Македонија, член на Советот на културно-просветните заедници на Југославија, пратеник во сојузниот Културно-просветен собор и потпретседател на Културно-просветната заедница на Македонија.

Во два мандата бил член на Советот на Републиката. Бил и член на Претседателството на Сојузот на здруженијата на борците од НОВ на Македонија, член на Главниот одбор на Социјалистичкиот сојуз на работниот народ на Македонија и претседател на Комисијата за печат и издавачка дејност.

Рацин во неговите сеќавања и творештво

Кочо Рацин заземал централно место во творечката работа на Перо Коробар. Нивното пријателство и непосредните сеќавања му дале посебна вредност на неговото сведочење за поетот.

На Рацин му ги посветил делата „Животописот на Кочо Рацин“, „Рацин во моите сеќавања“, „Сеќавања на современиците за Рацин“ и „Ликовно видување на животот и творештвото на Рацин“. Преку нив придонел за зачувувањето на споменот за човекот, револуционерот и поетот чие дело останува темел на современата македонска литература.

Коробар бил автор и на филмски и телевизиски сценарија, како и на цртежи и портрети на Кочо Рацин, Крсте Мисирков, Димитрија Чуповски, Апостол Гусларот и други личности од македонската историја и култура.

Во неговиот публицистички опус се вбројуваат и „Македонската национална култура во Пиринскиот дел на Македонија“, „Историска вистина“, напишана заедно со Орде Иваноски, и „Во меѓународните бригади на Шпанија“, во соавторство со Божо Стефановски. Автор е и на делата „Панко Брашнар“, „Димче Мирчев“ (1983) и „Ганчо Хаџипанзов“ (1986).

Живот посветен на македонската култура и историското паметење

Перо Коробар починал на 29 октомври 2004 година во Скопје.

Зад себе оставил повеќедецениска работа во македонските културни установи, издаваштвото и публицистиката. Неговите записи и сеќавања остануваат значајно сведоштво за луѓето и настаните што ги познавал, а неговата посветеност на Рацин – траен придонес кон македонското книжевно и историско паметење.

 

Најново од: Македонски легенди

Мито Алексовски Клавчов – Македонецот што цел живот ги носеше Шештево и Македонија во срцето

Мито Алексовски Клавчов е роден во 1937 година во селото Шештево, Костурско, во Егејскиот дел на Македонија, а починал на 19 август 2018 година во Полска, на 81-годишна возраст. Мито Алексовски Клавчов бил долгогодишен претседател на Здружението на Македонците од Егејскиот дел на Македонија во Полска и сведок на трагедијата на децата бегалци. Животот на […]

Андон Дончевски – легендата на Вардар и првиот селектор на самостојна Македонија

Андон Дончевски – чичко Дончо е несомнено една од најголемите фигури во историјата на македонскиот спорт, но и вистински жив синоним за патриотизам и чувар на македонскиот идентитет во дијаспората. Неговиот пат – од врвен голгетер до стратег на историски спортски успеси и обединувачка личност на македонската заедница во Мелбурн – претставува автентична македонска сага […]

Трајче Петкановски

Трајче Петкановски – учител и организатор на народноослободителната борба во Велешко Трајче Петкановски (7 октомври 1919 – 6 август 1943) е македонски учител, партизан и организатор на народноослободителната борба во Велешко. Член на првата партиска ќелија на КПЈ во Азот, тој загинал на неполни 24 години во борба со бугарската полиција и контрачетниците. Неговото име […]

Паисиј Хилендарски

Паисиј Хилендарски (1722–1773) бил православен монах и една од клучните фигури на бугарската национална преродба. Неговото најпознато дело, „Историја славјанобугарска“, завршено во 1762 година, се препишувало и се распространувало, поттикнувајќи интерес за историјата и за народниот идентитет. Паисиј е роден во 1722 година во Самоковската епархија, веројатно во Банско. Живеел во време на османлиска власт […]

Христо Чернопеев – војводата кој животот го врза за македонското револуционерно дело

Христо Чернопеев (16 јули 1869, Дерманци – 5 ноември 1915, Криволак) бил илинденски војвода и еден од истакнатите дејци на македонското револуционерно движење. Соработувал со Гоце Делчев и Јане Сандански, раководел со чети на Организацијата и учествувал во Илинденското востание. Неговото име е поврзано со повеќе значајни настани од револуционерната борба во Македонија. Чернопеев потекнувал […]

Благоја Деспотовски – Шовељ (1919–1941): Млад живот положен за слободата на Македонија

Борец на Првиот скопски партизански одред, кој на само 22 години загинал во борбата против бугарската фашистичка окупација. Благоја Деспотовски – Шовељ е роден во Дебар во 1919 година, а загинал на 7 октомври 1941 година во Скопје. Неговиот краток живот бил исполнет со работа, бунт против неправдата и решителност да се бори за слободата […]

Јосиф Јосифовски — Свештарот: Живот положен за слободата на Македонија

Роден на 2 август 1915 година во Гевгелија — загинал на 6 октомври 1943 година кај селото Кленоец, Кичевско. Јосиф Јосифовски — Свештарот е македонски револуционер, учесник во Народноослободителната борба и народен херој. Неговиот живот завршил на само 28 години, во борбите за одбрана на слободната територија во Западна Македонија. Роден во сиромашно семејство во […]

Маца Карбева

Маца Карбева – од борбата за правата на жените до АСНОМ Маца Карбева (20 август 1919, село Војница, Велешко – датумот на смртта не е утврден) била македонска првоборка, учесничка во Народноослободителната борба и делегатка на Првото заседание на АСНОМ. Нејзината дејност започнала во работничкото и женското движење во Велес, а продолжила во илегалната борба […]

To top